ترور خبرنگار افشاگر در کاستاریکا؛ نخستین قتل روزنامهنگار در ۲۵ سال اخیر

کامیلو رودریگس، روزنامهنگار کاستاریکایی که با انتشار گزارشهایی درباره ارتباط قاچاقچیان مواد مخدر با سیاستمداران شناخته شده بود، در حملهای مسلحانه به قتل رسید. این حادثه نخستین مورد ثبتشده قتل یک خبرنگار در کاستاریکا طی ۲۵ سال گذشته به شمار میرود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید به نقل از تارنمای «ال اکونومیستا»، رودریگس هنگام رانندگی در منطقه سانتو دومینگو دِ ارِدیا، در ترافیک سنگین یکی از بزرگراههای حومه سانخوزه، پایتخت کاستاریکا، هدف حمله دو مرد موتورسوار قرار گرفت. این حادثه در شرایطی رخ داد که کاستاریکا تا چند سال پیش از امنترین کشورهای قاره آمریکا محسوب میشد.
شلیک ۱۰ گلوله به خبرنگار ۵۰ ساله
ولادیمیر مونیوس، معاون رئیس سازمان تحقیقات قضایی کاستاریکا، اعلام کرد مهاجمان بین ۹ تا ۱۰ گلوله به سوی این روزنامهنگار ۵۰ ساله شلیک کردند.
رودریگس پیشتر با چندین رسانه مکتوب، رادیویی و تلویزیونی در کاستاریکا همکاری داشت، اما چند سالی بود که فعالیت حرفهای خود را به شبکههای اجتماعی منتقل کرده بود. او در این فضا خود را پژوهشگر حوزه قاچاق مواد مخدر معرفی میکرد و گزارشهایی درباره ارتباط چهرههای بانفوذ سیاسی با قاچاقچیان منتشر میکرد.
افشای ارتباط مقامهای ارشد با جرائم سازمانیافته
موضوع ارتباط میان شبکههای جرائم سازمانیافته و مقامهای ارشد کاستاریکا پس از بازداشت و استرداد سلئو گامبوا به آمریکا در ماه مارس گذشته بیش از پیش مطرح شد. گامبوا که پیشتر مسئولیتهایی از جمله وزارت امنیت، قضاوت و دادستانی را در این کشور بر عهده داشت، از جمله افرادی بود که رودریگس در گزارشهای خود به او اشاره کرده بود.
لائورا فرناندس، رئیسجمهوری کاستاریکا، در پیامی ویدیویی حمله به این روزنامهنگار را محکوم کرد و گفت از قتل کامیلو رودریگس خشمگین و منزجر است. او تأکید کرد فارغ از محتوای گزارشهای این خبرنگار، چنین جنایتی لکهای بر آزادی بیان در کشور به شمار میرود.
دادستان کل: شواهد اولیه از احتمال قتل سفارشی حکایت دارد
کارلو دیاز، دادستان کل کاستاریکا، در گفتوگو با رسانه محلی «اکسترا نوتیسیاس» اعلام کرد بازرسان آثار چندین گلوله را در محل حادثه پیدا کردهاند. به گفته او، صحنه جرم شباهتهایی با قتلهای سفارشی دارد و احتمال میرود این حمله با گزارشهای منتشرشده از سوی رودریگس مرتبط باشد. با این حال، دادستان کل جزئیات بیشتری درباره شواهد ارائه نکرد و نامی از مظنونان نبرد.
دیاز با اشاره به فعالیتهای رسانهای رودریگس گفت این روزنامهنگار افرادی را که احتمال ارتباطشان با قاچاق مواد مخدر مطرح بود، بهصورت علنی معرفی میکرد. او همچنین افزود رودریگس پیشتر از دریافت تهدیدهایی خبر داده بود، اما پیشنهاد برخورداری از حفاظت امنیتی را نپذیرفته بود.
دادستان کل کاستاریکا تأکید کرد خاموش کردن صدای افرادی که درباره قاچاق مواد مخدر و فساد گزارش تهیه میکنند، رفتاری غیرقابلقبول در یک جامعه دموکراتیک است. وی وعده داد تلاشها برای شناسایی و مجازات عاملان این قتل ادامه پیدا کند.
واکنش انجمن روزنامهنگاران به قتل رودریگس
انجمن روزنامهنگاران کاستاریکا نیز این حمله را محکوم کرد و خواستار آغاز فوری تحقیقات برای روشن شدن ابعاد جنایت شد. این نهاد در سالهای اخیر بارها درباره وخامت وضعیت آزادی مطبوعات در کاستاریکا هشدار داده است.
افزایش خشونتهای مرتبط با قاچاق مواد مخدر در کاستاریکا
قتل رودریگس نخستین مورد ثبتشده کشته شدن یک خبرنگار در کاستاریکا طی ۲۵ سال گذشته است. این اتفاق در حالی رخ داده که این کشور، با وجود سابقه طولانی بهعنوان یکی از باثباتترین دموکراسیهای آمریکای مرکزی، با افزایش خشونتهای مرتبط با فعالیت گروههای بینالمللی قاچاق مواد مخدر روبهرو شده است.
کاستاریکا در سالهای اخیر از یک مسیر ترانزیتی برای عبور مواد مخدر به مرکزی لجستیکی در شبکه قاچاق تبدیل شده است. بر اساس آمار اعلامشده در گزارش، نرخ قتل در این کشور به حدود ۱۷ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر رسیده که نزدیک به سه برابر میانگین جهانی است.
پیش از این، در ژوئیه سال ۲۰۰۱، پارمنیو مدینا، تهیهکننده برنامههای رادیویی، در بزرگراهی در منطقه سانتو دومینگو و تقریباً در همان محدودهای که رودریگس هدف حمله قرار گرفت، با شلیک گلوله به قتل رسیده بود.
همچنین نرخ قتل در کاستاریکا طی فاصله سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ دو برابر شد و از آن زمان تاکنون تنها کاهش محدودی را تجربه کرده است.