نجفی: ایران زیر تهدید، بازرسی نامحدود هستهای را نمیپذیرد

سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، با انتقاد از واکنش آژانس بینالمللی انرژی اتمی به حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه تأسیسات هستهای ایران، اعلام کرد تهران در شرایط تداوم تهدیدهای نظامی، دسترسیهای نامحدود بازرسان را نمیپذیرد و درخواستهای آژانس را با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی کشور، بهصورت موردی بررسی خواهد کرد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، رضا نجفی در نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره برنامه هستهای ایران، به گزارش مدیرکل این نهاد مبنی بر قطع تداوم آگاهی آژانس از مواد و تأسیسات هستهای ایران واکنش نشان داد و تأکید کرد که بررسی این وضعیت بدون در نظر گرفتن عامل اصلی آن، یعنی حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای تحت پادمان ایران، امکانپذیر نیست.
نجفی با اشاره به پیشینه همکاریهای ایران با آژانس اظهار داشت که جمهوری اسلامی طی سالهای گذشته فراتر از تعهدات الزامآور خود با این نهاد همکاری کرده است. وی یادآور شد که مسائل گذشته در سال ۲۰۱۵ مختومه شد و ایران علاوه بر اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی، محدودیتهایی را نیز در چارچوب برجام پذیرفت.
نماینده ایران افزود که آژانس در ۱۶ گزارش متوالی، پایبندی کامل ایران به تعهدات برجامی را تأیید کرده بود.
او همچنین به اظهارات مدیرکل وقت آژانس در سال ۲۰۱۸ اشاره کرد که بر اساس آن، ایران از قویترین نظام راستیآزمایی در جهان برخوردار بود و آژانس به همه مکانهای مورد نیاز برای بازرسی دسترسی داشت. به گفته نجفی، آمارهای خود آژانس نشان میدهد حجم فعالیتهای راستیآزمایی در ایران از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ به میزان ۱۵۲ درصد افزایش یافته بود.
انتقاد تهران از واکنش آژانس به حملات نظامی
نجفی با اشاره به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران گفت این حملات کمتر از ۲۴ ساعت پس از تصویب قطعنامه پیشنهادی آمریکا در شورای حکام، در ژوئن ۲۰۲۵ و همزمان با جریان مذاکرات انجام شد؛ اقدامی که به گفته وی، شرایطی بیسابقه در فعالیتهای پادمانی آژانس به وجود آورد.
سفیر ایران سکوت مدیرکل آژانس و شورای حکام در برابر این حملات را بهشدت مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت: با وجود اینکه تأسیسات هستهای ایران تحت پوشش نظام پادمان قرار داشتند، آژانس حتی در سطح شکلی نیز این حملات را محکوم نکرد.
او در مقایسه با واکنش آژانس به حمله رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای عراق در سال ۱۹۸۱ گفت که در آن مقطع، شورای حکام و کنفرانس عمومی نزدیک به ۱۰ قطعنامه در محکومیت این حمله تصویب کردند؛ اما در شرایط کنونی، با وجود گستردگی بیشتر حملات و هدف قرار گرفتن تأسیسات عملیاتی حاوی مواد هستهای، این نهاد سکوت کرده است.
نجفی تأکید کرد نمیتوان از ایران انتظار همکاری و شفافیت داشت، اما در برابر حمله نظامی به تأسیسات تحت نظارت پادمان واکنشی نشان نداد. وی افزود که مسئول دانستن ایران در قبال از دست رفتن تداوم آگاهی آژانس، به معنای جابهجا کردن علت و معلول و مقصر شناختن قربانی به جای عامل تجاوز است.
نجفی: قطعنامههای شورای حکام غیرقانونی و نامشروع است
سفیر ایران در ادامه با انتقاد از قطعنامههای شورای حکام پس از حملات نظامی اظهار داشت این مصوبات نهتنها تجاوز نظامی را محکوم نکردهاند، بلکه بدون توجه به شرایط امنیتی ایجادشده، خواستار دسترسی به تمام سایتهای هستهای ایران شدهاند.
او قطعنامه سپتامبر ۲۰۲۶ را نمونهای از سوءاستفاده از اختیارات و سازوکارهای سازمانی دانست و آن را غیرقانونی و نامشروع توصیف کرد.
نجفی همچنین تصریح کرد موضوعاتی که شورای حکام در سال ۲۰۱۵ بهطور رسمی مختومه اعلام کرده، نباید تحت تأثیر ملاحظات سیاسی بار دیگر به جریان بیفتند.
نماینده ایران با تأکید بر لزوم رعایت استقلال، بیطرفی و اصل عدم تبعیض در عملکرد آژانس خاطرنشان کرد که موضوعات فنی و پادمانی نباید به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی یا پیشبرد تقابلهای ژئوپلیتیکی تبدیل شوند.
نگرانیهای امنیتی ایران درباره دسترسی به اطلاعات هستهای
نجفی در بخش دیگری از سخنانش به ادامه تهدیدهای آمریکا علیه تأسیسات هستهای ایران و همچنین تعیین پاداش چند میلیون دلاری از سوی دولت این کشور برای دریافت اطلاعات درباره برنامه هستهای، دانشمندان، کارکنان، تأسیسات و تجهیزات ایران اشاره کرد.
او این موارد را نشانههایی عینی از نگرانیهای امنیتی جمهوری اسلامی دانست و با طرح این پرسش که جمعآوری اطلاعات از تأسیساتی که پیشتر هدف حمله قرار گرفتهاند، چه هدفی جز فراهم کردن زمینه برای حملات بعدی میتواند داشته باشد، گفت اگر طرفهای مهاجم واقعاً برای نظام پادمان اهمیت قائل بودند، هرگز به تأسیساتی که سالها زیر نظارت آژانس قرار داشتند، حمله نمیکردند.
نماینده ایران تأکید کرد شرایط همکاری تهران با آژانس پس از حملات به وضعیت پیشین بازنخواهد گشت. به گفته وی، ایران در سطح و نحوه دسترسیها، شرایط هر مورد بازرسی و همچنین سیاست مربوط به پذیرش بازرسان تعیینشده بازنگری خواهد کرد.
نجفی با لحنی صریح اظهار داشت: ایران نمیپذیرد که از یک سو هدف حمله قرار بگیرد و از سوی دیگر، با لحنی طلبکارانه از آن خواسته شود اطلاعات دقیق مواد و تأسیسات هستهای خود را ارائه دهد و دسترسی نامحدود در اختیار دیگران قرار دهد.
او همچنین پرسید کدام کشور در جهان پس از آنکه در جریان مذاکرات دیپلماتیک هدف حمله قرار گرفته، حاضر است حساسترین اطلاعات خود را در اختیار طرف مقابل بگذارد و چرا باید چنین انتظاری از ایران وجود داشته باشد؟
هشدار درباره امکان تعلیق تعهدات پادمانی
سفیر ایران با اشاره به آنچه حق جمهوری اسلامی برای تعلیق اجرای تعهدات پادمانی در شرایط کنونی بر اساس حقوق بینالملل خواند، هشدار داد که اگر شرایط چنین اقتضا کند، تهران این حق را بدون تردید بهطور کامل اعمال خواهد کرد.
نجفی در عین حال گفت ایران همچنان به تعهدات خود پایبند است، اما دامنه همکاری با آژانس به شرایط عملی و میزان سازگاری آن با ملاحظات مشروع امنیتی کشور بستگی خواهد داشت.
او تأکید کرد درخواستهای آژانس نیز بهصورت جداگانه بررسی میشوند و درباره هر یک، متناسب با شرایط تصمیمگیری خواهد شد.
رد ادعای بازگشت قطعنامههای خاتمهیافته
نجفی در بخش پایانی سخنان خود، ادعای احیای قطعنامههای پیشین شورای امنیت سازمان ملل متحد را که اعتبار آنها خاتمه یافته است، رد کرد.
او تصریح کرد جمهوری اسلامی ایران هیچ تعهدی در قبال قطعنامههای خاتمهیافته شورای امنیت یا مصوبات شورای حکام که به این قطعنامهها استناد میکنند، ندارد و درخواستهای مبتنی بر چنین مصوباتی را نخواهد پذیرفت.
نماینده دائم ایران در عین حال تأکید کرد تهران پیگیری حق مسلم خود برای بهرهمندی صلحآمیز از انرژی هستهای را در تمامی ابعاد آن، از جمله توسعه چرخه کامل ملی سوخت هستهای، ادامه خواهد داد.
نجفی در پایان از آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای حکام خواست ارزیابیها و تصمیمهای خود را در چارچوب اساسنامه این نهاد و با رعایت اصول عینیت، استقلال، بیطرفی و عدم تبعیض اتخاذ کنند.