رئیس سازمان فناوری اطلاعات: دفع روزانه صدها حمله سایبری؛ کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز زیر ذره‌بین
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به تداوم حملات سایبری علیه زیرساخت‌ها و سامانه‌های کشور اعلام کرد که روزانه ده‌ها تا صدها حمله سایبری شناسایی و دفع می‌شود. به گفته وی، با وجود موفقیت در مقابله با بخش بزرگی از این حملات، تقویت مستمر آمادگی و توان دفاع سایبری کشور ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، محمدمحسن صدر، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، در نشست خبری سوم آبان‌ماه، درباره آخرین وضعیت سامانه‌های دولتی، امنیت زیرساخت‌های ارتباطی، حکمرانی داده، توسعه هوش مصنوعی و برنامه‌های دولت برای یکپارچه‌سازی خدمات الکترونیک توضیح داد.
شناسایی ۳۲۰۰ سامانه موازی در دستگاه‌های دولتی
صدر با اشاره به تعدد سامانه‌های فعال در دستگاه‌های اجرایی گفت: در حال حاضر حدود ۳۲۰۰ سامانه موازی در بخش‌های مختلف دولت وجود دارد که میزان هم‌پوشانی و نوع فعالیت آنها با یکدیگر متفاوت است.
وی افزود: برای سامان‌دهی این وضعیت، برنامه‌ای با هدف تهیه شناسنامه اختصاصی برای سامانه‌های موازی هر دستگاه در حال اجراست؛ اقدامی که به گفته او، پیش از این در ساختار دولت سابقه نداشته است.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات اعلام کرد که هفته آینده، شناسنامه سامانه‌های موازی از طریق مکاتبات رسمی به بالاترین مقام هر دستگاه ابلاغ می‌شود تا تعداد سامانه‌های موجود و ظرفیت ادغام یا حذف آنها مشخص شود.
به گفته صدر، در برخی دستگاه‌ها، سامانه‌های مشابه به‌صورت جداگانه در بخش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند و حتی برای خدمات مشابه، ۱۰، ۲۰ یا ۳۰ قرارداد مستقل با شرکت‌های مختلف منعقد شده است.
وی تأکید کرد که پس از ابلاغ شناسنامه‌ها، فرایند مذاکره با دستگاه‌ها برای کاهش تعداد سامانه‌ها و تجمیع خدمات آغاز خواهد شد. به گفته او، هنوز نمی‌توان آمار دقیقی از تعداد سامانه‌های قابل حذف ارائه کرد، اما انتظار می‌رود ظرف یک تا دو ماه آینده و پس از بررسی‌ها، نتایج نهایی مشخص شود.
صدر با بیان اینکه این موضوع به مطالبه‌ای عمومی تبدیل خواهد شد، گفت: هزینه ایجاد و نگهداری سامانه‌های موازی از منابع کشور و مردم تأمین می‌شود. ازاین‌رو، میزان پیشرفت دستگاه‌ها در حذف سامانه‌های غیرضروری، همراه با مهلت تعیین‌شده، اطلاع‌رسانی خواهد شد و رسانه‌ها نیز می‌توانند روند اجرای تعهدات را پیگیری کنند. همچنین این شاخص در ارزیابی سالانه دستگاه‌های اجرایی لحاظ خواهد شد.
آسیب احتمالی کابل‌های اینترنت در تنگه هرمز و نقش شبکه ملی اطلاعات
رئیس سازمان فناوری اطلاعات در پاسخ به پرسشی درباره احتمال آسیب‌دیدن کابل‌های زیردریایی اینترنت در تنگه هرمز و پیامدهای احتمالی آن برای خدمات الکترونیک کشور گفت که بررسی تخصصی این موضوع در حوزه مسئولیت بخش دیگری از وزارت ارتباطات قرار دارد، اما کابل‌های ارتباطی از منظر امنیت ملی اهمیت بالایی دارند.
وی با اشاره به عملکرد شبکه ملی اطلاعات در شرایط بحرانی اظهار کرد: تجربه‌های اخیر نشان داده‌اند که این شبکه در موقعیت‌های حساس، از جمله دوران جنگ، توانسته است خدمات موردنیاز را ارائه دهد. ثبت بیش از یک میلیارد تراکنش در بستر این شبکه، یکی از نمونه‌های عملکرد آن است.
صدر در عین حال تأکید کرد که شبکه ملی اطلاعات بدون دسترسی به اینترنت بین‌الملل با محدودیت‌هایی مواجه می‌شود و این دو زیرساخت در کنار یکدیگر کارکرد خود را تکمیل می‌کنند.
وی ادامه داد: با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته در شبکه ملی اطلاعات، نمی‌توان نیاز کشور به اینترنت جهانی را نادیده گرفت. فعالیت‌های روزمره، پژوهش‌های علمی، تحقیقات و بخش قابل‌توجهی از فرایندهای جاری کشور به دسترسی به شبکه جهانی وابسته‌اند.
معاون وزیر ارتباطات افزود: در صورت بروز شرایطی که امنیت ملی را تحت تأثیر قرار دهد یا تصمیمی از سوی مراجع مسئول اتخاذ شود، تدابیر لازم برای حفاظت از کشور اجرا خواهد شد. با این حال، تجربه جنگ ۱۲روزه نشان داد که زیرساخت‌های داخلی امکان ارائه بخشی از خدمات ضروری به مردم را فراهم کرده‌اند؛ موضوعی که به معنای بی‌نیازی از اینترنت بین‌الملل نیست.
سامانه‌های بدون مجوز زیر ذره‌بین سازمان فناوری اطلاعات
صدر درباره مقررات مربوط به ایجاد سامانه‌های جدید و الزام دستگاه‌ها به دریافت مجوز از وزارت ارتباطات توضیح داد: تاکنون ۱۰۰ درخواست رسمی از سوی دستگاه‌های مختلف به سازمان فناوری اطلاعات رسیده است که تعداد زیادی از آنها پس از بررسی کارشناسی رد شده‌اند؛ زیرا ایجاد سامانه جدید برای ارائه خدمات موردنظر ضروری تشخیص داده نشده است.
وی با اشاره به راه‌اندازی برخی سامانه‌ها بدون مجوز قانونی گفت که سازمان فناوری اطلاعات صرفاً منتظر دریافت درخواست از دستگاه‌ها نمی‌ماند و در صورت اطلاع از ایجاد یا رونمایی سامانه‌ای جدید، درباره ضرورت راه‌اندازی، معماری فنی و دلایل ایجاد آن پیگیری می‌کند.
به گفته وی، در مواردی که سامانه‌ای غیرضروری تشخیص داده شده یا خدمات مشابه آن از قبل در دستگاه دیگری ارائه می‌شده است، دستور خارج‌کردن آن از دسترس نیز صادر شده است.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات افزود: اگر دستگاهی بدون دریافت مجوز قانونی سامانه‌ای را راه‌اندازی کند و مردم را به استفاده از آن فرا بخواند، علاوه بر اخطار مستقیم، مکاتبات مربوط به نهادهای نظارتی نیز ارسال می‌شود.
صدر تصریح کرد که ایجاد سامانه بدون مجوزهای لازم می‌تواند به معنای استفاده غیرمجاز از منابع و هزینه‌کرد بودجه عمومی باشد و در صورت احراز تخلف، دستگاه مربوط باید پاسخگو باشد. به گفته او، تاکنون چندین مورد تخلف در این زمینه شناسایی و به نهادهای نظارتی ارجاع شده است.
پیش‌نویس لایحه حفاظت از داده‌های شخصی در مرحله بررسی
معاون وزیر ارتباطات درباره آخرین وضعیت لایحه حفاظت از داده‌های شخصی و اجرای قانون مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی، موسوم به «قانون دوام»، گفت: پیش‌نویس لایحه حفاظت از داده‌های شخصی تهیه شده و اکنون در مرکز ملی فضای مجازی و کمیسیون حقوقی دولت بررسی می‌شود.
وی با اشاره به وجود اختلاف‌نظر درباره برخی بندهای این پیش‌نویس ابراز امیدواری کرد که طی یک تا دو ماه آینده، بررسی‌ها به نتیجه برسد و دولت لایحه نهایی را برای رسیدگی به مجلس شورای اسلامی ارسال کند.
صدر همچنین درباره مسئولیت دستگاه‌ها در نگهداری داده‌های حیاتی توضیح داد: متولیان پایگاه‌های اطلاعاتی اصلی کشور مشخص شده‌اند؛ برای نمونه، سازمان ثبت احوال مسئول پایگاه‌های اطلاعات هویتی اشخاص حقیقی و سازمان ثبت اسناد و املاک مسئول داده‌های مربوط به اشخاص حقوقی است.
وی افزود: سازمان فناوری اطلاعات وظیفه دارد وضعیت این پایگاه‌ها را به‌طور مستمر پایش کند، ایجاد نسخه‌های پشتیبان مطمئن را پیگیری کند و از نابودی یا تضییع اطلاعات مردم جلوگیری به عمل آورد.
به گفته صدر، برخی دستگاه‌ها در گذشته با ضعف‌هایی در زمینه ذخیره‌سازی و امنیت اطلاعات مواجه بودند که از طریق مکاتبات و پشتیبانی فنی، برای رفع مشکلات آنها اقدام شده است.
داده‌های باز؛ پیش‌نیاز توسعه هوش مصنوعی
رئیس سازمان فناوری اطلاعات با تأکید بر ضرورت اجرای مقررات مربوط به داده‌های باز اظهار کرد: دستگاه‌های اجرایی باید مجموعه‌داده‌های خود را در اختیار متخصصان و نخبگان قرار دهند.
وی توضیح داد که معاونت خدمات پایه سازمان، داده‌های دریافتی از دستگاه‌های همکار را در درگاه مربوط به داده‌های باز منتشر کرده است و این اطلاعات اکنون در دسترس پژوهشگران و فعالان حوزه هوش مصنوعی قرار دارد.
صدر با اشاره به اهمیت داده‌های دقیق برای پیشرفت فناوری هوش مصنوعی هشدار داد که رعایت الزامات امنیتی نباید به قطع کامل دسترسی به داده‌های قابل استفاده منجر شود.
وی افزود: جلوگیری غیرضروری از دسترسی به داده‌ها می‌تواند روند توسعه هوش مصنوعی را با عقب‌ماندگی مواجه کند. سازمان فناوری اطلاعات نیز از طریق فراهم‌کردن فضای ذخیره‌سازی در بستر ابری دولت و نظارت بر فرایند پشتیبان‌گیری، در حال تقویت زیرساخت‌های این حوزه است.
یکپارچه‌سازی خدمات برای پایان‌دادن به تعدد سامانه‌ها
صدر در تشریح برنامه دولت برای رفع آنچه «جنگل سامانه‌ها» نامیده می‌شود، گفت: گسترش سامانه‌های الکترونیکی در ابتدا با هدف تسهیل امور مردم انجام شد، اما افزایش بی‌رویه تعداد آنها باعث شده است شهروندان به‌جای انتقال پرونده‌های کاغذی میان سازمان‌ها، ناچار باشند در سامانه‌های متعدد جابه‌جا شوند و اطلاعات و مدارک خود را بارها ثبت کنند.
وی با اشاره به تغییر رویکرد سازمان فناوری اطلاعات از دستگاه‌محوری به زیست‌بوم‌محوری توضیح داد: ارائه یک خدمت کامل معمولاً به همکاری چندین دستگاه نیاز دارد. برای مثال، صدور مجوز مرتبط با زمین یا ملک ممکن است مستلزم تعامل شهروند با ۱۵ دستگاه مختلف باشد.
به گفته وی، در الگوی زیست‌بوم‌محور، متقاضی درخواست خود را در یک نقطه ثبت می‌کند و پلتفرم مرکزی، فرایندهای موردنیاز را میان سامانه‌های دستگاه‌های مختلف پیش می‌برد و نتیجه نهایی را در اختیار او قرار می‌دهد.
صدر تأکید کرد که اجرای این الگو به‌تدریج امکان حذف سامانه‌های موازی و غیرضروری را فراهم می‌کند و شفافیت بیشتری در فرایندها به وجود می‌آورد. در چنین شرایطی، مشخص خواهد شد که تأخیر در صدور مجوز یا ارائه خدمت ناشی از عملکرد کدام دستگاه بوده است.
وی افزود: یکپارچه‌سازی خدمات و استقرار حکمرانی داده‌محور، علاوه بر کاهش سردرگمی شهروندان، می‌تواند هزینه‌های عمومی و مصرف کاغذ را نیز به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.
مقابله مستمر با صدها حمله سایبری در روز
رئیس سازمان فناوری اطلاعات در پاسخ به پرسشی درباره توان دفاعی زیرساخت‌های حیاتی کشور در برابر حملات سایبری گفت: حملات متعددی به سامانه‌ها و زیرساخت‌های دستگاه‌های مختلف انجام می‌شود و شرکت ارتباطات زیرساخت، سازمان فناوری اطلاعات و سایر نهادهای مسئول به‌طور مستمر گزارش‌های مربوط به این حملات را ثبت می‌کنند.
وی با بیان اینکه بخش بزرگی از این حملات با موفقیت مهار شده‌اند، تأکید کرد که مقابله با تهدیدات سایبری فرایندی مستمر است و حتی با وجود آمادگی فعلی، ظرفیت دفاعی کشور باید بیش از گذشته تقویت شود.
صدر هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول امنیت سایبری را ضروری دانست و گفت: آنچه در اخبار منتشر می‌شود، گاهی تنها به اختلال موقت یک سامانه محدود است؛ در حالی که هم‌زمان ممکن است ده‌ها یا صدها حمله علیه سامانه‌ها و درگاه‌های مختلف در حال دفع‌شدن باشد.
وی وضعیت کلی دفاع سایبری کشور را مناسب ارزیابی کرد، اما یادآور شد که فضای سایبری همواره در حال تغییر است و مهاجمان نیز متناسب با ارتقای سامانه‌های دفاعی، روش‌ها و ابزارهای تازه‌ای به کار می‌گیرند.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به حملات سنگین روزهای اخیر گفت که بخش عمده آنها با اقدام به‌موقع خنثی شده است. او از دستگاه‌های اجرایی خواست هشدارهای امنیتی، الزامات پدافند غیرعامل و توصیه‌های پلیس فتا را جدی بگیرند؛ زیرا رعایت اصول فنی می‌تواند بخش قابل‌توجهی از تهدیدات را پیش از وقوع مهار کند.
عذرخواهی بابت اختلال روز نخست ثبت‌نام کالابرگ
صدر در پاسخ به پرسشی درباره اختلال سامانه‌های ملی در روزهای ابتدایی ثبت‌نام کالابرگ گفت که پیش‌تر نیز از طریق رسانه ملی و تریبون‌های عمومی بابت مشکلات و زحماتی که در نخستین روز برای مردم ایجاد شد، عذرخواهی کرده است.
وی با بیان اینکه افزایش ناگهانی ترافیک می‌تواند در سامانه‌های مختلف مشکلاتی ایجاد کند، تأکید کرد که این موضوع توجیهی برای نقص فنی نیست و خدمات ملی باید با آمادگی حداکثری ارائه شوند.
به گفته وی، هسته مرکزی پنجره ملی خدمات دولت هوشمند و سازمان فناوری اطلاعات از نظر نرخ تراکنش در ثانیه و مدیریت حجم مراجعات مشکلی نداشتند. اختلال اصلی به برخی سامانه‌های متصل و دستگاه‌هایی مربوط می‌شد که نمی‌توانستند پاسخ استعلام‌های برخط را با سرعت موردنیاز ارسال کنند.
صدر اعلام کرد که این گلوگاه فنی در مدت کوتاهی شناسایی و برطرف شد.
وی افزود: با وجود اختلالات مقطعی روز نخست، طی سه روز اجرای فراخوان، بیش از ۱۲ میلیون فرم به‌طور کامل ثبت شد. این فرایند صرفاً به تأیید ساده اطلاعات محدود نبود، بلکه پاسخ‌گویی به چندین پرسش تخصصی، دسته‌بندی آنی داده‌ها و ارسال سریع استعلام‌ها به نهادهای مرتبط را نیز در بر می‌گرفت.
به گفته رئیس سازمان فناوری اطلاعات، تجربه این فراخوان می‌تواند به افزایش هماهنگی دستگاه‌ها در طرح‌های آتی، از جمله سرشماری عمومی و صدور کارت هوشمند، کمک کند.
تأکید بر تداوم دسترسی به اینترنت بین‌الملل
صدر با رد این تصور که دولت درصدد رقابت با بخش خصوصی است، گفت: پنجره ملی خدمات دولت هوشمند برای ایجاد محدودیت در فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال طراحی نشده است، بلکه قرار است از طریق درگاه‌های تبادل اطلاعات GSB و PGSB، امکان دسترسی ارائه‌دهندگان بخش خصوصی به خدمات و استعلام‌های موردنیاز فراهم شود.
وی بار دیگر بر ضرورت دسترسی به اینترنت بین‌الملل تأکید کرد و گفت: تقویت شبکه ملی اطلاعات به معنای بی‌نیازی از اینترنت جهانی نیست. خدمات بانکی، سلامت، آموزش عالی و پژوهش از جمله حوزه‌هایی هستند که به دسترسی به اینترنت وابستگی دارند.
صدر افزود: سیاست کلی دولت و وزارت ارتباطات، فراهم‌کردن دسترسی پایدار، سریع و شفاف مردم به شبکه جهانی اینترنت است. قطع دسترسی به اینترنت نیز صرفاً در شرایط اضطراری مرتبط با امنیت ملی و بر اساس تصمیم مراجع بالادستی انجام می‌شود.
وی تصریح کرد که هیچ‌کس در کشور خواهان قطع اینترنت نیست و در صورت بروز اختلال، دستگاه‌های مسئول باید بر اساس وظایف قانونی خود پاسخگو باشند.
تشریح برنامه‌های توسعه هوش مصنوعی در کشور
رئیس سازمان فناوری اطلاعات با اشاره به مسئولیت این سازمان در پیگیری زیست‌بوم هوش مصنوعی گفت که نقشه راه مشخصی برای این حوزه تدوین شده و پروژه‌های مختلفی با مشارکت بخش خصوصی در حال پیگیری است.
وی سه رکن اصلی توسعه هوش مصنوعی را داده، زیرساخت پردازشی و الگوریتم دانست و توضیح داد: کشور در زمینه تربیت متخصصان و نیروهای توانمند در حوزه الگوریتم وضعیت مطلوبی دارد. در بخش داده نیز سامانه داده‌های باز با همکاری دستگاه‌های اجرایی در حال گسترش است.
صدر افزود: در حوزه زیرساخت‌های پردازشی، از جمله GPU و HPC، تعرفه‌ای استاندارد و مصوب تعیین شده است تا دستگاه‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی بتوانند خدمات پردازش ابری را دریافت کنند یا ظرفیت‌های خود را در اختیار یکدیگر قرار دهند.
صدور مجوز برای هفت آزمایشگاه تخصصی ارزیابی هوش مصنوعی
صدر از نهایی‌شدن فرایند ارزیابی نخستین آزمایشگاه‌های تخصصی هوش مصنوعی خبر داد و گفت: سازمان فناوری اطلاعات با همکاری پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، بررسی متقاضیان را به پایان رسانده و مجوز هفت آزمایشگاه تخصصی صادر شده یا قرار است طی روزهای آینده نهایی و اعطا شود.
وی هدف از ایجاد این آزمایشگاه‌ها را فراهم‌کردن امکان ارزیابی فنی و کیفی محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی عنوان کرد و افزود: شرکت‌هایی که چنین محصولاتی توسعه می‌دهند، می‌توانند از ظرفیت پژوهشگاه و معاونت خدمات پایه برای بررسی عملکرد و کیفیت محصولات خود استفاده کنند.
تداوم حضور ایران در مجامع بین‌المللی فناوری
رئیس سازمان فناوری اطلاعات در تشریح فعالیت‌های بین‌المللی کشور گفت: با وجود تحریم‌ها، محدودیت‌های پروازی و شرایط خاص منطقه، هیئت‌های تخصصی ایران در اجلاس‌ها و مجامع جهانی حضور فعالی داشته‌اند.
وی با اشاره به سابقه کسب دو جایزه بین‌المللی ایران در رویداد WSIS اظهار کرد که امسال به دلیل ملاحظات امنیتی و فراهم‌نبودن امکان بارگذاری اطلاعات، فرایند مربوط به این رویداد دنبال نشد.
صدر همچنین از حضور و فعالیت ایران در سازوکارهای نوظهور فناوری، از جمله بریکس و سازمان همکاری شانگهای، خبر داد و گفت: جمهوری اسلامی ایران برای عضویت در برخی سازمان‌ها و سازوکارهای جدید مرتبط با هوش مصنوعی درخواست ارائه کرده و در این زمینه مشارکت دارد.
وی افزود: تحولات اخیر و توانمندی‌های فنی و دفاعی کشور موجب شده است نمایندگان تخصصی ایران در مجامع بین‌المللی با احترام بیشتری روبه‌رو شوند؛ هرچند محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و فشارهای برخی کشورهای غربی همچنان ادامه دارد.
دریافت مجوز زیست‌بوم‌های یکپارچه دولت هوشمند طی دو تا سه هفته آینده
صدر درباره زمان‌بندی اجرای طرح جامع دولت هوشمند گفت: محور اصلی برنامه سازمان فناوری اطلاعات، ایجاد زیست‌بوم‌های یکپارچه خدمات است؛ الگویی که دستگاه‌های مختلف را برای ارائه یک خدمت مشترک در کنار یکدیگر قرار می‌دهد.
وی پیش‌بینی کرد که مجوز مربوط به این طرح طی دو تا سه هفته آینده از شورای اقتصاد دریافت شود و افزود: سازمان برنامه و بودجه و دستگاه‌های مرتبط همکاری مناسبی برای پیشبرد آن دارند.
به گفته وی، تعیین تکلیف قراردادهای مرتبط با بخش خصوصی حدود دو تا سه ماه زمان خواهد برد، اما انتظار می‌رود نتایج اجرایی هر زیست‌بوم در دوره‌های شش‌ماهه قابل مشاهده باشد.
صدر تأکید کرد که اجرای این طرح مانع ادامه اصلاحات جاری نشده است. به گفته او، مشکلات شهروندان در درگاه ملی مجوزها، سامانه املاک و اسکان و پنجره زمین، از جمله ثبت مکرر اطلاعات و استعلام‌های بین‌دستگاهی، بررسی شده و بخش زیادی از آنها با اصلاحات فنی برطرف شده است.
وی همچنین از پایان سیزدهمین دوره ارزیابی خدمات دولت الکترونیک خبر داد و گفت: نتایج این ارزیابی به‌زودی اعلام می‌شود و در آن، عملکرد درگاه‌ها و میزان پیشرفت دستگاه‌ها در هوشمندسازی خدمات مشخص خواهد شد.
امکان کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف انرژی صنایع بزرگ با سامانه‌های هوشمند
معاون وزیر ارتباطات در پاسخ به پرسشی درباره نقش فناوری اطلاعات در مدیریت ناترازی انرژی گفت که از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، بر استفاده از فناوری برای مدیریت مصرف انرژی تأکید شده است.
وی دو طرح اصلی این حوزه را سامانه مدیریت هوشمند ساختمان‌های دولتی یا BMS و سامانه پایش و مدیریت مصرف انرژی در صنایع یا EMS معرفی کرد.
صدر توضیح داد که با همکاری دانشگاه صنعتی شریف، مطالعات و شرح خدمات فنی مربوط به سه صنعت بزرگ و انرژی‌بر فولاد، آلومینیوم و سنگ‌آهن تدوین و در اختیار دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است.
به گفته وی، نتایج این بررسی‌ها نشان می‌دهد که استفاده از سامانه‌های هوشمند پایش انرژی می‌تواند زمینه کاهش ۲۰ تا ۳۰ درصدی مصرف انرژی در این صنایع را فراهم کند.
وی افزود: سازمان فناوری اطلاعات زیرساخت‌های فنی را آماده کرده و اجرای نمونه‌های آزمایشی را پیگیری می‌کند، اما گسترش این طرح‌ها در صنایع بزرگ و الزام دستگاه‌های مربوط به اجرای آنها، به پیگیری جدی نهادهای مسئول و خود صنایع نیاز دارد.
تاب‌آوری سایبری؛ بازگشت سریع خدمات پس از وقوع اختلال
صدر در توضیح مفهوم تاب‌آوری سایبری گفت: تاب‌آوری به این معناست که سامانه در صورت وقوع رخداد ناخواسته، به‌ویژه حمله سایبری، بتواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن خدمات خود را بازیابی کند و دوباره در دسترس قرار گیرد.
وی ایجاد نسخه‌های پشتیبان مطمئن در پایگاه‌های داده استاندارد و برگزاری مستمر مانورهای سنجش پایداری را از الزامات تحقق این هدف دانست و افزود: این اقدامات باید زمان بازیابی خدمات یا RTO را به حداقل برسانند.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات اظهار کرد که پس از جنگ‌های اخیر و افزایش هشدارهای امنیتی، وضعیت تاب‌آوری سامانه‌های کشور بهبود قابل‌توجهی داشته است.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم خدمات عمومی گفت: هدف آن است که حتی در شرایط بحرانی نیز ارائه خدمات به مردم متوقف نشود. برای سامانه‌های تحت مدیریت سازمان فناوری اطلاعات نیز دستورالعمل‌های ویژه شرایط اضطراری تدوین شده است.
صدر از سایر دستگاه‌های اجرایی خواست الزامات ابلاغ‌شده را به‌طور کامل اجرا کنند تا اختلال در زیرساخت‌ها به زندگی روزمره مردم آسیب نزند.
اتصال ۹۸ درصدی دستگاه‌ها به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند
معاون وزیر ارتباطات درباره آخرین وضعیت پنجره ملی خدمات دولت هوشمند گفت که میزان اتصال دستگاه‌های اجرایی به این بستر به حدود ۹۸ درصد رسیده است. همچنین پوشش خدمات سنتی که به خدمات الکترونیکی تبدیل شده‌اند، بر اساس تکالیف قانونی، به حدود ۹۷ درصد نزدیک شده است.
وی در تشریح وضعیت هوشمندسازی خدمات افزود: طبق قانون برنامه، در سال دوم باید ۴۰ درصد خدمات به شکل هوشمند، بدون دخالت نیروی انسانی و با استفاده از استعلام‌های سیستمی، ارائه می‌شدند؛ اما میانگین عملکرد فعلی کشور حدود ۳۶ تا ۳۷ درصد است.
صدر گفت که به این ترتیب، چند واحد درصد با هدف تعیین‌شده فاصله وجود دارد. در عین حال، برخی دستگاه‌ها توانسته‌اند در خدمات مشخصی به پوشش کامل برسند، در حالی که عملکرد برخی دیگر پایین‌تر است.
به گفته وی، جزئیات ارزیابی و عملکرد تفکیکی دستگاه‌ها هفته آینده به‌صورت رسمی منتشر خواهد شد.
انتقاد از ارجاع کاربران به سامانه‌های ناقص و غیرشفاف
صدر با تأیید وجود مشکلات در برخی خدمات الکترونیکی گفت: گاهی کاربر پس از ورود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، به درگاه دستگاه دیگری هدایت می‌شود، اما مشخص نیست که درخواست او در نهایت به چه نتیجه‌ای می‌رسد.
وی افزود: یکی از اهداف اصلی اجرای زیست‌بوم‌های یکپارچه، تضمین ارائه خدمات از ابتدا تا انتهای فرایند است؛ به‌گونه‌ای که شهروند صرفاً میان سامانه‌های مختلف جابه‌جا نشود و بتواند نتیجه نهایی درخواست خود را دریافت کند.
به گفته وی، ورود موفق کاربران به سامانه‌ها در حال حاضر پایش می‌شود، اما در برخی دستگاه‌ها، مراحل داخلی ارائه خدمت شفافیت کافی ندارد و این وضعیت با انتظارات سازمان فناوری اطلاعات به‌عنوان نهاد ناظر همخوان نیست.
صدر از مردم خواست در صورت مشاهده قطعی سامانه‌ها یا دریافت‌نکردن خدمت نهایی، مشکلات را از طریق سامانه «دیدبان» یا بخش نظرسنجی پنجره ملی خدمات دولت هوشمند گزارش کنند.
وی تأکید کرد که وضعیت پایداری سامانه‌های متصل به‌صورت لحظه‌ای در مرکز پایش سازمان بررسی می‌شود و بازخوردهای شهروندان نیز در ارزیابی سالانه دستگاه‌ها تأثیر خواهد داشت. گزارش‌های ثبت‌شده پس از تشکیل پرونده‌های فنی پیگیری می‌شوند تا مشکلات و گلوگاه‌های بین‌دستگاهی برطرف شوند.
