بلومبرگ: احتمال ازسرگیری جنگ ایران و آمریکا پس از انتخابات؛ مقام‌های عرب نگران تشدید درگیری‌ها هستند
بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد، ایران خود را برای احتمال ازسرگیری حملات آمریکا در حوالی انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور آماده می‌کند و برای پاسخ‌گویی در نقاط مختلف خاورمیانه، از جمله اسرائیل و امارات متحده عربی، برنامه دارد. هم‌زمان، برخی مقام‌های کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نسبت به بازگشت خشونت‌ها و شدت بیشتر دور بعدی درگیری‌ها ابراز نگرانی کرده‌اند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ بلومبرگ نوشت، جنگ خاورمیانه، برخلاف پیش‌بینی اولیه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر پایان یافتن آن طی چند هفته، اکنون در آستانه ورود به هشتمین ماه خود با خطر تشدید مجدد روبه‌رو شده است.
افزایش نشانه‌ها از احتمال ازسرگیری حملات آمریکا
ترامپ در اظهارات مختلف خود بارها احتمال ازسرگیری حملات نیروهای آمریکایی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر را مطرح کرده است. آمریکا نیز در همین راستا، سومین گروه رزمی ناو هواپیمابر را به همراه ۱۰ هزار ملوان و تفنگدار دریایی دیگر به سمت خلیج فارس اعزام کرده است تا در صورت بازگشت درگیری‌ها، فرماندهان نظامی این کشور از گزینه‌های بیشتری برخوردار باشند.
در تحولی دیگر، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در سفری اعلام‌نشده به اسرائیل رفت و با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر این کشور، دیدار کرد. این ملاقات چند روز پیش از رقابت انتخاباتی مهم نتانیاهو برای کسب مجدد مقام نخست‌وزیری انجام شد. اسرائیل در آغاز جنگ علیه ایران، در کنار آمریکا وارد عملیات نظامی شده بود.
هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره کاهش شمار نیروهای مستقر در پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه منتشر شده است؛ پایگاه‌هایی که در جریان حملات تلافی‌جویانه ایران متحمل خسارت‌های سنگینی شده‌اند.
وزارت خارجه آمریکا نیز در هفته جاری دستور خروج شماری از دیپلمات‌ها و اعضای خانواده‌های آنان را از عربستان سعودی صادر کرد. این تصمیم پس از گسترش درگیری‌ها به خاک عربستان در پی حملات حوثی‌های مورد حمایت ایران اتخاذ شد. بنا بر گزارش منتشرشده، این گروه با استفاده از پهپادها و موشک‌های خود، فرودگاه ریاض و تأسیسات انرژی را هدف حملاتی گسترده قرار داده که ده‌ها کشته و صدها زخمی بر جای گذاشته است.
تهران خود را برای دور تازه درگیری‌ها آماده می‌کند
بر اساس گزارش بلومبرگ، فردی مطلع از دیدگاه‌های مقام‌های ایرانی گفته است تهران احتمال آغاز موج جدید بمباران‌های آمریکا در حوالی انتخابات میان‌دوره‌ای را جدی می‌گیرد و برای واکنش به حملات احتمالی در سراسر خاورمیانه، از جمله علیه اسرائیل و امارات متحده عربی، آماده می‌شود.
به گفته این منبع، فاصله میان برگزاری انتخابات آمریکا و آغاز فعالیت کنگره جدید در اوایل ژانویه، ممکن است دشوارترین مقطع این بحران باشد. او تأکید کرده است که پایان دادن به جنگ مستلزم توافقی است که هر دو طرف بتوانند آن را به‌عنوان پیروزی خود معرفی کنند.
این منبع به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر عمومی، نخواسته است هویتش فاش شود.
از سوی دیگر، فردی آگاه از دیدگاه‌های دولت امارات متحده عربی به بلومبرگ گفته است که برخی مقام‌های کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس احتمال ازسرگیری خشونت‌ها را بسیار بالا می‌دانند. نگرانی اصلی آنها این است که دور جدید درگیری‌ها حتی از مرحله پیش از توقف جنگ نیز شدیدتر باشد.
ترامپ روز پنجشنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران، با لحنی تهدیدآمیز اظهار داشت: «ما حسابی آنها را درهم کوبیده‌ایم و شاید کمی بیشتر هم این کار را انجام دهیم.»
در همین حال، مقام‌های حوزه کشتیرانی و امنیت دریایی گزارش داده‌اند که ایران در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن، در مقایسه با مراحل قبلی جنگ، کشتی‌های بیشتری را هدف قرار می‌دهد و خسارت‌های سنگین‌تری وارد می‌کند. به گفته این مقام‌ها، استفاده از موشک‌های هدایت‌شونده به‌جای پهپادهای تهاجمی، یکی از عوامل افزایش خسارت‌هاست.
آسلی آیدینتاشباش، کارشناس خاورمیانه در مؤسسه بروکینگز، نیز با اشاره به نشانه‌های موجود گفت که احتمال بازگشت جنگ جدی است و ممکن است منطقه شاهد یک کارزار گسترده بمباران باشد؛ هرچند هنوز زمان دقیق آغاز آن مشخص نیست.
انتخابات آمریکا و اسرائیل؛ عاملی مؤثر بر محاسبات جنگ
اظهارات ترامپ نشان می‌دهد که احتمال آغاز حملات جدید پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر پایین است. در این انتخابات، جمهوری‌خواهان با خطر از دست دادن کنترل یکی از دو مجلس کنگره یا هر دو مواجه‌اند. افزایش قیمت سوخت در آمریکا در پی جنگ، یکی از عواملی است که می‌تواند بر موقعیت انتخاباتی این حزب تأثیر منفی بگذارد.
علی واعظ، کارشناس خاورمیانه در گروه بین‌المللی بحران، معتقد است ازسرگیری جنگ می‌تواند به نتانیاهو کمک کند تا رقبای سیاسی خود را برای تشکیل دولت وحدت ملی تحت فشار قرار دهد. در عین حال، عملیات نظامی تازه ممکن است فرصتی برای ترامپ فراهم کند تا با نمایش قدرت نظامی، جایگاه سیاسی خود را در داخل آمریکا تقویت کند.
واعظ در این باره گفت که ترامپ و نتانیاهو ممکن است جنگ با ایران را راهی برای خروج از مشکلات سیاسی خود بدانند؛ بااین‌حال، این احتمال نیز وجود دارد که درگیری‌ای که قرار است موقعیت آنها را نجات دهد، در نهایت به تضعیف یا نابودی سیاسی‌شان منجر شود.
رقابت‌های انتخاباتی و دشوارتر شدن مسیر دیپلماسی
یک دیپلمات ارشد اروپایی به بلومبرگ گفته است که انتخابات آمریکا و اسرائیل، تلاش‌های بین‌المللی برای جلوگیری از حرکت منطقه به سمت جنگی تازه را پیچیده‌تر کرده است. به اعتقاد او، کشورهای دیگر باید برای دستیابی به توافق و جلوگیری از تشدید بحران، پیش از آنکه فرصت از دست برود، تلاش‌های خود را افزایش دهند.
انتخابات پرتنش اسرائیل قرار است روز سه‌شنبه برگزار شود. این انتخابات نخستین رقابت سراسری این کشور از زمان حملات حماس در سال ۲۰۲۳ به شمار می‌رود؛ حملاتی که زمینه آغاز جنگ‌های نتانیاهو در غزه و لبنان را فراهم کرد.
در صورت شکست نتانیاهو، گادی آیزنکوت، رقیب اصلی او، ممکن است در ابتدای دوره احتمالی نخست‌وزیری خود به‌اندازه نتانیاهو برای ازسرگیری جنگ با ایران تمایل نداشته باشد.
فشار اقتصادی و محاصره دریایی ایران
کاخ سفید طی ماه‌های اخیر، علاوه بر اعمال محاصره دریایی سخت‌گیرانه علیه بنادر ایران، فشارهای اقتصادی بر شرکای تجاری باقی‌مانده تهران را نیز افزایش داده است.
اگرچه تأثیر کارزار تحریمی آمریکا کمتر از پیش‌بینی برخی کارشناسان بوده، محاصره دریایی همچنان فشار محسوسی بر ایران وارد کرده است. بااین‌حال، افزایش فشارها می‌تواند احتمال واکنش نظامی ایران و گسترش حملات به نقاط مختلف خلیج فارس را افزایش دهد.
بردلی بومن، کارشناس سیاست خارجی و دفاعی در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، در این زمینه گفت که اقدام منطقی برای رئیس‌جمهور آمریکا، ادامه دادن راهبرد کنونی و فرصت دادن به آن برای اثرگذاری است.
با وجود تلاش‌های دیپلماتیک اخیر برای پایان دادن به جنگ، مذاکرات تاکنون به نتیجه نرسیده است. در همین شرایط، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در هفته جاری خواستار بازگشت به مسیر دیپلماسی شد.
عراقچی در مقاله‌ای که در روزنامه فایننشال تایمز منتشر کرد، نوشت ایران آماده است بار دیگر به دیپلماسی فرصت دهد، به شرط آنکه نشانه‌های محکمی از اراده واقعی آمریکا برای دستیابی به راه‌حلی عادلانه و آبرومندانه با هدف پایان دائمی درگیری‌ها مشاهده شود.
او در عین حال تأکید کرد که در شرایط کنونی، دلایل چندانی برای انتظار پیشرفت در مذاکرات وجود ندارد.
نارضایتی افکار عمومی آمریکا از ادامه جنگ
جنگی که ترامپ در ابتدای آن از پایان یافتن درگیری‌ها طی چند هفته سخن گفته بود، از همان ابتدا در میان شهروندان آمریکایی محبوبیت چندانی نداشت و اکنون نیز نارضایتی‌ها افزایش یافته است.
بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهشی پیو که از ۲۸ سپتامبر تا ۴ اکتبر انجام شد، حدود دوسوم آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت جنگ با ایران توسط ترامپ رضایت ندارند. همچنین نزدیک به نیمی از پاسخ‌دهندگان پیش‌بینی کرده‌اند که این جنگ بیش از یک سال دیگر ادامه پیدا کند.
درگیری‌ها همچنین انتقال انرژی از خلیج فارس را مختل کرده و از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون، قیمت نفت خام برنت، به‌عنوان شاخص جهانی قیمت نفت، بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.
افزایش قیمت نفت به بالا رفتن بهای بنزین در آمریکا انجامیده و نگرانی‌ها درباره رشد هزینه‌های زندگی را تشدید کرده است؛ موضوعی که می‌تواند به موقعیت انتخاباتی جمهوری‌خواهان لطمه بزند.
اگرچه ارتش آمریکا در کمک به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به موفقیت‌هایی دست یافته است، قیمت نفت بار دیگر روند صعودی پیدا کرده است. حملات به عربستان سعودی و افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید نظامی در منطقه، از عوامل مؤثر بر این روند عنوان شده‌اند.
هم‌زمان، قراردادهای آتی نفت برنت نیز با افزایش قیمت روبه‌رو شده‌اند؛ زیرا معامله‌گران در تلاش‌اند احتمال تشدید جنگ از سوی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای را ارزیابی کنند.
تحلیل بلومبرگ از شباهت شرایط کنونی با آستانه جنگ
دینا اسفندیاری، زیاد داوود و بکا واسر، تحلیلگران بلومبرگ اکونومیکس، در گزارشی که روز پنجشنبه منتشر شد، وضعیت فعلی خاورمیانه را از برخی جهات مشابه شرایط این منطقه پیش از آغاز جنگ با ایران در ماه فوریه دانستند.
آنها در عین حال به تفاوت‌های مهم شرایط کنونی اشاره کردند؛ از جمله نزدیک شدن انتخابات در آمریکا و اسرائیل، اختلال‌های گسترده در تنگه هرمز و اتخاذ مواضع سرسختانه‌تر از سوی ایران.
به ارزیابی این تحلیلگران، مجموعه این عوامل به‌جای کاهش احتمال درگیری، خطر ازسرگیری جنگ را افزایش می‌دهد.
