ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای به دنبال دستاوردسازی سیاسی در مکزیک | عملیات مشترک علیه کارتل‌های مواد مخدر
دولت دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، فشار بر مکزیک را برای افزایش همکاری‌های امنیتی و فراهم کردن زمینه مشارکت نیروهای آمریکایی در عملیات علیه کارتل‌های مواد مخدر تشدید کرده است؛ اقدامی که به نوشته نیویورک‌تایمز، می‌تواند برای واشنگتن دستاوردی تبلیغاتی در رقابت‌های انتخاباتی به همراه داشته باشد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ روزنامه نیویورک‌تایمز گزارش داد که مقام‌های آمریکایی طی هفته‌های اخیر یادداشتی را به طرف مکزیکی ارائه کرده‌اند که امکان مشارکت احتمالی نیروهای امنیتی آمریکا در عملیات ضدکارتل در داخل خاک مکزیک را مطرح می‌کند. به گفته مقام‌های دو کشور، این پیشنهاد علاوه بر عملیات میدانی، شامل گسترش تبادل اطلاعات امنیتی و افزایش نقش واشنگتن در برخی حوزه‌های همکاری نیز می‌شود.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ از مکزیک می‌خواهد با همکاری بیشتر در مبارزه با کارتل‌ها، زمینه تحقق یک دستاورد امنیتی قابل‌اعلام را فراهم کند. این فشارها در شرایطی افزایش یافته که تورم همچنان یکی از چالش‌های دولت آمریکا است و قیمت بالای سوخت نیز برای جمهوری‌خواهان مشکل‌ساز شده است.
تلاش واشنگتن برای افزایش حضور امنیتی در مکزیک
ارائه این یادداشت یکی از مهم‌ترین اقدامات دولت ترامپ برای جلب موافقت مکزیک با حضور نیروهای آمریکایی در خاک این کشور به شمار می‌رود؛ موضوعی که روابط دو همسایه را تحت فشار قرار داده است.
ترامپ بارها از تمایل خود برای انجام عملیات نظامی علیه کارتل‌های مواد مخدر در مکزیک سخن گفته، اما کلائودیا شینباوم، رئیس‌جمهوری مکزیک، با چنین اقدامی مخالفت کرده است. به گفته چند منبع مطلع، پس از کشته شدن یکی از سرکردگان ارشد مواد مخدر در ماه فوریه به دست نیروهای مکزیکی، فشارهای واشنگتن برای مدتی کاهش یافت. در آن عملیات، اطلاعات ارائه‌شده از سوی آمریکا نیز نقش داشت.
لورن بیس، سخنگوی کاخ سفید، در گفت‌وگو با نیویورک‌تایمز اعلام کرد که از دیدگاه دولت ترامپ، کنترل مناطق گسترده‌ای از مکزیک، از جمله تمام نوار مرزی مشترک با آمریکا، به دست سازمان‌هایی که واشنگتن آنها را تروریستی می‌داند، قابل‌قبول نیست. او مدعی شد که کارتل‌ها خشونت گسترده‌ای را علیه آمریکا و شهروندان این کشور به راه انداخته‌اند.
دولت مکزیک از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرد.
گسترش همکاری‌های ضدکارتل آمریکا در آمریکای لاتین
نیویورک‌تایمز در ادامه گزارش خود نوشت که دولت ترامپ در چارچوب سیاست گسترده‌ترش در آمریکای لاتین، توانسته است با شماری از کشورهای منطقه برای انجام عملیات مشترک به توافق برسد.
ماه گذشته، نیروهای آمریکایی در یک عملیات زمینی در اکوادور مشارکت کردند. واشنگتن همچنین ائتلافی نظامی با حضور ۱۹ شریک منطقه‌ای تشکیل داده است که اعضای آن برای کمک به نابودی کارتل‌های مواد مخدر اعلام آمادگی کرده‌اند.
با وجود این اقدامات، مکزیک تاکنون درخواست‌های آمریکا برای اجرای عملیات مشترک یا صدور مجوز حملات پهپادی در خاک خود را نپذیرفته است. مقام‌های مکزیکی چنین اقداماتی را مغایر با حاکمیت ملی کشورشان می‌دانند.
مقام‌های دو کشور درباره واکنش رسمی مکزیک به پیشنهاد تازه واشنگتن توضیحی نداده‌اند؛ با این حال، تأکید کرده‌اند که موضع دولت شینباوم در مخالفت با حضور نیروهای نظامی آمریکا در داخل مرزهای مکزیک همچنان پابرجاست.
اصرار واشنگتن بر افزایش حضور امنیتی خود، با وجود مخالفت‌های مکرر رئیس‌جمهوری مکزیک، بر تنش‌های دوجانبه افزوده است؛ این در حالی است که دو کشور در زمینه‌های امنیتی و تجاری همکاری‌های گسترده‌ای دارند. منابع آگاه از مذاکرات نیز به شرط ناشناس ماندن درباره این گفت‌وگوهای پشت پرده با نیویورک‌تایمز صحبت کرده‌اند.
شینباوم: مکزیک تحت کنترل کارتل‌ها نیست
ترامپ هفته گذشته در کاخ سفید گفت که برنامه آمریکا برای افزایش حضور امنیتی در مکزیک وارد مرحله اجرا شده است. او اظهار کرد: «ما هنوز با تمام قوا وارد زمین نشده‌ایم، اما شروع شده است؛ از چند ماه پیش شروع شد. ما داریم بسیار محکم به آنها ضربه می‌زنیم.»
کلائودیا شینباوم روز دوشنبه در واکنش به این اظهارات گفت روابطش با ترامپ همچنان سازنده است، اما در گفت‌وگوهای خود با رئیس‌جمهوری آمریکا بارها تأکید کرده که مکزیک، برخلاف ادعاهای واشنگتن، تحت کنترل کارتل‌های مواد مخدر قرار ندارد.
او در نشست خبری روزانه خود اظهار داشت که مقام‌های مکزیکی دیدگاه آمریکا را درباره وضعیت کشورشان نمی‌پذیرند و تلاش می‌کنند بدون ایجاد تنش، موضع خود را توضیح دهند. شینباوم همچنین گفت که با نزدیک شدن رقابت‌های انتخاباتی آمریکا، برخی جریان‌ها می‌کوشند از موضوع مکزیک برای پیشبرد اهداف تبلیغاتی خود استفاده کنند.
به نوشته نیویورک‌تایمز، درخواست‌های مکرر دولت ترامپ برای برخورد شدیدتر با کارتل‌ها، شینباوم را با فشار سیاسی مواجه کرده است. رئیس‌جمهوری مکزیک در عین تلاش برای گسترش همکاری‌های امنیتی، مداخله مستقیم نظامی آمریکا را خط قرمز دولت خود قرار داده است. افزایش فشارهای واشنگتن نیز به تندتر شدن مواضع او و تشدید اختلافات دو طرف انجامیده است.
ماه گذشته، پس از آنکه ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد از مکزیک به‌عنوان کانون خشونت کارتل‌ها یاد کرد، شینباوم به این اظهارات واکنش نشان داد.
او روز بعد گفت که می‌توانست درباره پیامدهای مصرف گسترده مواد مخدر غیرقانونی در آمریکا یا دشواری همسایگی با کشوری که حجم زیادی سلاح وارد بازار می‌کند، صحبت کند؛ اما ترجیح داده است چنین اظهاراتی را مطرح نکند.
فشار بر مقام‌های مکزیکی به اتهام ارتباط با کارتل‌ها
دولت ترامپ در کنار درخواست برای گسترش عملیات امنیتی، اقداماتی را نیز علیه سیاستمداران مکزیکی متهم به ارتباط با گروه‌های مجرمانه دنبال کرده است؛ اقداماتی که به نوشته نیویورک‌تایمز، فشار سیاسی بر شینباوم را افزایش داده‌اند.
در ماه آوریل، مقام‌های آمریکایی علیه فرماندار ایالت سینالوآ و چند مقام دیگر مکزیکی به اتهام تبانی با کارتل‌ها در ازای دریافت حمایت سیاسی، کیفرخواست صادر کردند. واشنگتن همچنین روادید شماری از سیاستمداران مکزیکی، از جمله یکی از پسران آندرس مانوئل لوپز اوبرادور، رئیس‌جمهوری پیشین این کشور، را لغو کرده است.
از آنجا که تعدادی از افراد هدف این اقدامات به حزب حاکم مکزیک تعلق دارند، شینباوم درخواست‌های آمریکا برای بازداشت سیاستمداران مکزیکی را نپذیرفته و اعلام کرده است که واشنگتن مدارک کافی برای اثبات اتهامات مطرح‌شده ارائه نکرده است.
به گفته مقام‌های آمریکایی و مکزیکی، دولت ترامپ از سال گذشته فهرستی از مطالبات مشخص را در اختیار شینباوم قرار داده است. یکی از این درخواست‌ها، ارائه فهرستی از چهره‌های کلیدی امنیتی مکزیک بوده که واشنگتن خواهان بازداشت فوری آنهاست.
در این میان، استیون میلر، از چهره‌های ارشد و تندرو کاخ سفید، نقش مهمی در افزایش فشارها برای برخورد شدیدتر با سران کارتل‌های مواد مخدر داشته است. او طی سال‌های گذشته از طرفداران سیاست‌های سخت‌گیرانه در قبال مکزیک بوده است.
بازداشت سرکردگان کارتل‌ها و کاهش موقت فشارهای آمریکا
چند منبع مطلع به نیویورک‌تایمز گفته‌اند که دولت مکزیک تا پیش از بهار، با بازداشت یا حذف شماری از افراد حاضر در فهرست موردنظر واشنگتن، تلاش کرده بود احتمال مداخله نظامی آمریکا را کاهش دهد.
در میان این افراد، روبن اوسگرا سروانتس، معروف به «ال منچو»، سرکرده کارتل نسل جدید خالیسکو، از چهره‌های مهم به شمار می‌رفت. به گفته منابع آگاه از تحرکات او، اوسگرا سال‌ها تحت تعقیب بود و از یک شبکه حفاظتی گسترده برخوردار بود که حدود ۳۰۰ نیروی مسلح را در بر می‌گرفت. شماری از این افراد، بنا بر گزارش، از نیروهای سابق ارتش و تکاوران کلمبیا، گواتمالا و مکزیک بودند.
یک منبع مطلع اعلام کرد که فشارهای واشنگتن در طول تابستان تا حدی کاهش یافت، اما پس از آن، استیون میلر و دیگر مقام‌های دولت آمریکا بار دیگر بر ضرورت مداخله و افزایش حضور این کشور در مکزیک تأکید کردند.
در مقابل این رویکرد، شماری از فرماندهان نظامی و مقام‌های نهادهای امنیتی و انتظامی آمریکا معتقدند که همکاری نیروهای مکزیکی با واشنگتن در حال حاضر به سطحی بی‌سابقه رسیده است.
هشدار درباره پیامدهای عملیات یک‌جانبه آمریکا
ترامپ بارها به‌صورت علنی از تمایل خود برای هدف قرار دادن مستقیم کارتل‌ها در خاک مکزیک سخن گفته است؛ با این حال، فرماندهان نظامی آمریکا نسبت به پیامدهای احتمالی اقدام یک‌جانبه هشدار داده‌اند.
به گفته این فرماندهان، حمله بدون موافقت دولت مکزیک می‌تواند همکاری‌های امنیتی دو کشور را به‌طور کامل متوقف کند و واکنش خشونت‌آمیز کارتل‌ها را در پی داشته باشد. چنین شرایطی ممکن است به گسترش بی‌ثباتی و شکل‌گیری بحران تازه مهاجرتی منجر شود؛ آن هم در زمانی که آمار عبور غیرقانونی از مرز آمریکا به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده است.
احیای سیاست «جنگ با مواد مخدر» در منطقه
نیویورک‌تایمز در بخش دیگری از گزارش خود نوشت که دولت ترامپ در چارچوب برنامه‌ای گسترده برای افزایش نفوذ آمریکا در آمریکای لاتین، حوزه‌های امنیتی، مهاجرتی و اقتصادی را هدف قرار داده و سیاست موسوم به «جنگ با مواد مخدر» را بار دیگر در منطقه به جریان انداخته است.
این رویکرد مجموعه‌ای از اقدامات نظامی را شامل می‌شود؛ از عملیات با هدف بازداشت یا ربودن نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا، تا تقویت نیروهای آمریکایی در پایگاه‌ها و مراکز آموزشی منطقه و حملات مرگبار علیه شناورهایی که واشنگتن مدعی است حامل مواد مخدر بوده‌اند.
بر اساس این گزارش، حملات به شناورها در آب‌های پیرامونی منطقه دست‌کم ۲۳۹ کشته بر جای گذاشته است. با این حال، کاخ سفید تاکنون اسنادی برای اثبات قاچاقچی بودن این شناورها منتشر نکرده و شمار زیادی از حقوقدانان این حملات را ناقض قوانین بین‌المللی و غیرقانونی دانسته‌اند.
تغییر گرایش سیاسی در آمریکای لاتین و موقعیت مکزیک
در بخش پایانی گزارش نیویورک‌تایمز آمده است که بسیاری از دولت‌های آمریکای لاتین که اکنون رهبران همسو با ترامپ اداره آنها را بر عهده دارند، از رویکرد واشنگتن استقبال کرده‌اند.
طی ۱۸ ماه گذشته، نامزدهای جناح راست در هفت انتخابات ریاست‌جمهوری کشورهای آمریکای لاتین پیروز شده‌اند. بر اساس گزارش، انتخابات روز یکشنبه در برزیل نیز می‌تواند این روند را به هشتمین پیروزی متوالی راست‌گرایان برساند.
فلاویو بولسونارو، نامزد راست‌گرا و پسر ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهوری پیشین برزیل، وعده داده است که در صورت پیروزی و ورود به کاخ پلانالتو، مقر ریاست‌جمهوری این کشور، سیاست خارجی برزیل را به‌طور کامل در راستای روابط نزدیک‌تر با واشنگتن تنظیم کند.
در چنین شرایطی، مکزیک و دولت شینباوم که همچنان با گرایش چپ اداره می‌شود، ممکن است در مقایسه با دیگر قدرت‌های منطقه با فشار و انزوای سیاسی بیشتری مواجه شوند؛ موضوعی که در گزارش نیویورک‌تایمز به‌عنوان یکی از پیامدهای تغییر آرایش سیاسی در آمریکای لاتین مطرح شده است.
