وال‌استریت ژورنال: میانجی‌ها برای احیای مذاکرات تهران و واشنگتن تلاش می‌کنند؛ افزایش تحرکات نظامی آمریکا در منطقه
روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد که میانجی‌های منطقه‌ای در تلاش‌اند مسیر مذاکرات میان ایران و آمریکا را دوباره فعال کنند؛ تلاش‌هایی که هم‌زمان با اعزام ناوهای جنگی بیشتر از سوی واشنگتن به خاورمیانه و آمادگی اسرائیل برای حملات احتمالی جدید دنبال می‌شود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، این روزنامه نوشت نگرانی از بازگشت درگیری‌ها افزایش یافته است؛ به‌ویژه آنکه آمریکا یک گروه رزمی دیگر از ناوهای هواپیمابر را به منطقه اعزام می‌کند و اسرائیل نیز از آماده بودن طرح‌هایی برای حملات تازه خبر داده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده است که واشنگتن پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد. با این حال، او هم‌زمان لحن تهدیدآمیزی در قبال تهران اتخاذ کرده است. ترامپ روز یکشنبه در شبکه‌های اجتماعی هشدار داد که اگر ایران به‌سرعت رویکرد خود را تغییر ندهد، آمریکا و اسرائیل «به‌زودی کار را تمام خواهند کرد».
مقام‌های آگاه از برنامه‌ریزی‌های نظامی آمریکا گفته‌اند که ارتش این کشور در حال بررسی و آماده‌سازی گزینه‌های مختلف برای حمله احتمالی به ایران است. در حال حاضر، دو گروه رزمی ناو هواپیمابر در خاورمیانه مستقر هستند و گروه سوم نیز از منطقه اقیانوس آرام به سوی این منطقه حرکت می‌کند. هنوز مشخص نیست که آیا هر سه گروه در خاورمیانه باقی خواهند ماند یا خیر.
به گفته این مقام‌ها، آمریکا یک کشتی تهاجمی آبی‌ـ‌خاکی دیگر را نیز که حامل تفنگداران دریایی است، به منطقه اعزام می‌کند. هم‌زمان، واشنگتن بخشی از نیروهای خود را از پایگاه‌های منطقه‌ای به موقعیت‌های امن‌تر انتقال داده است؛ اقدامی که پس از تهدیدهای ایران و انصارالله علیه متحدان آمریکا در خلیج فارس صورت گرفته است.
حوثی‌ها حملاتی علیه عربستان سعودی انجام داده‌اند و وزارت خارجه آمریکا نیز اخیراً از کارکنان غیرضروری دولت این کشور و اعضای خانواده‌های آنان خواسته است عربستان را ترک کنند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، آشکارا خواستار ازسرگیری حملات علیه ایران شده است. یک منبع آگاه از برنامه‌های نظامی اسرائیل گفت ارتش این کشور در اوایل ماه جاری برای اجرای یک کارزار چندروزه بمباران آماده شده بود. قرار بود در این عملیات، اهداف غیرنظامی، تأسیسات هسته‌ای و مراکز مرتبط با حاکمیت ایران هدف قرار گیرند.
به گفته این منبع، اجرای این حمله پس از آن متوقف شد که ترامپ علناً مخالفت خود را با ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات آتی کنگره اعلام کرد. روزنامه فایننشال تایمز نیز پیش‌تر گزارشی درباره طرح‌های حمله اسرائیل منتشر کرده بود.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در این زمینه اعلام کرد که آمریکا «در هیچ زمانی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای» به ایران حمله نخواهد کرد.
افزایش آمادگی نظامی آمریکا برای سناریوی حمله به ایران
شلبی هالیدی، خبرنگار وال‌استریت ژورنال، اوایل ماه جاری از ناو هواپیمابر «یواس‌اس جورج واشنگتن» گزارشی تهیه کرد. در این گزارش آمده بود که نیروهای آمریکایی در حال بارگیری مهمات و آماده‌سازی هواپیماها برای احتمال ازسرگیری عملیات نظامی در جنگ با ایران هستند.
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، که مسئولیت عملیات نظامی در خاورمیانه را بر عهده دارد، گفت جابه‌جایی نیروها و تجهیزات بخشی از فعالیت‌های معمول ارتش است. او افزود که به دلایل امنیت عملیاتی، درباره جزئیات این جابه‌جایی‌ها توضیحی ارائه نمی‌شود.
دفتر نخست‌وزیر اسرائیل نیز به درخواست وال‌استریت ژورنال برای اظهارنظر پاسخی نداد.
مقام‌های منطقه‌ای گفته‌اند تهدیدهای ترامپ و مخالفت ایران با پذیرش خواسته‌های آمریکا، نگرانی‌ها درباره احتمال تشدید دوباره تنش‌ها را افزایش داده است.
واشنگتن از تهران می‌خواهد وارد مذاکراتی درباره برنامه هسته‌ای خود شود؛ در مقابل، ایران خواهان آن است که گفت‌وگوها به موضوع بازگشایی تنگه هرمز محدود بماند.
مسیر دیپلماسی ماه‌هاست با بن‌بست روبه‌رو شده است. ایران حملات خود به کشتی‌ها در تنگه هرمز را به‌شدت افزایش داده، اما در همین حال، میزان انتقال نفت از این آبراه باریک نیز بیشتر شده است؛ زیرا شرکت‌های کشتیرانی با راهنمایی و پشتیبانی نیروهای آمریکایی توانسته‌اند از تنگه عبور کنند.
در همین دوره، نیروهای انصارالله حملات موشکی و پهپادی متعددی را علیه تأسیسات انرژی و فرودگاه‌های عربستان سعودی انجام داده‌اند.
آمریکا نیز با اعمال محاصره بر محموله‌های نفتی و تشدید تحریم‌ها، فشار اقتصادی بر ایران را افزایش داده است؛ با این حال، این اقدامات تاکنون به نتیجه‌ای تعیین‌کننده در روند تقابل دو طرف منجر نشده‌اند.
تحرکات دیپلماتیک پاکستان و قطر برای شکستن بن‌بست
در ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز سه‌شنبه به تهران سفر کرد و پس از او هیئتی از دیپلمات‌های قطری وارد ایران شد. این سفرها با هدف کمک به خروج مذاکرات از بن‌بست موجود انجام شده‌اند.
عاصم منیر در جریان حضور خود در تهران با مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، نیز دیدار کرد.
برخی میانجی‌ها اعلام کرده‌اند پیشنهادهایی برای پیشبرد مذاکرات مطرح شده است. یکی از این پیشنهادها، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران در خارج از کشور، به‌همراه سود تعلق‌گرفته به آنها، در برابر ارائه امتیازهای هسته‌ای از سوی تهران است. از جمله این امتیازها، اجازه بازگشت بازرسان بین‌المللی عنوان شده است.
به گفته این میانجی‌ها، انتقال ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران به روسیه نیز از دیگر گزینه‌هایی بوده که برای پیشبرد گفت‌وگوها مورد بررسی قرار گرفته است.
برخی از میانجی‌ها گفتند دیپلمات‌های ایرانی در مراحل اولیه تا اندازه‌ای با امکان بازگشت بازرسان بین‌المللی موافقت نشان داده بودند، اما شماری از آنان این پیشنهاد را رد کردند.
این میانجی‌ها همچنین گزارش دادند که مقام‌های ایرانی از این پیام واسطه‌ها که برای جلوگیری از آغاز مجدد حملات آمریکا باید وارد دور جدی مذاکرات شوند، خشمگین شده‌اند.
هشدار عراقچی درباره پیامدهای تشدید تنش در منطقه
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز نوشت تهران تنها زمانی حاضر به مذاکره خواهد بود که آمریکا گزینه نظامی را کنار بگذارد. او همچنین هشدار داد که در صورت حمله، ایران با شدت در سراسر منطقه واکنش نشان خواهد داد.
عراقچی در این یادداشت تأکید کرد: «وظیفه خود می‌دانم هشدار دهم که هرگونه تشدید بیشتر تنش در اطراف تنگه هرمز یا هر نقطه دیگری از منطقه، جان غیرنظامیان، رفاه همه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را در معرض خطر جدی قرار خواهد داد.»
این موضع‌گیری با هشدارهایی هم‌خوانی دارد که به گفته برخی میانجی‌ها، مقام‌های ایرانی در مذاکرات غیرعلنی مطرح کرده‌اند. بر اساس اظهارات این میانجی‌ها، تهران هشدار داده است که هر مرحله تازه از تشدید تنش‌ها هزینه سنگینی به دنبال خواهد داشت و می‌تواند زیرساخت‌های انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس، دیگر دارایی‌های اقتصادی و پایگاه‌های آمریکا را در معرض حمله قرار دهد.
افزایش شمار ناوهای جنگی آمریکا و گسترش گزینه‌های عملیاتی
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، در حال حاضر حدود ۲۰ ناو جنگی آمریکا در منطقه حضور دارند. انتظار می‌رود با ورود گروه رزمی ناو هواپیمابر جدید و یگان تفنگداران دریایی، در صورت خارج نشدن ناوهای دیگر از منطقه، تعداد ناوهای آمریکایی به بیش از ۲۴ فروند برسد.
گسترش حضور نظامی آمریکا، ظرفیت نیروی دریایی این کشور برای انجام عملیات مستمر و شبانه‌روزی را افزایش می‌دهد و گزینه‌های بیشتری، از جمله عملیات آبی‌ـ‌خاکی و مأموریت‌های نظامی دیگر، در اختیار ترامپ قرار می‌دهد.
ترامپ به‌صراحت احتمال حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران در «کوه کلنگ» را مطرح کرده است. او پیش‌تر نیز دستور حمله به اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز را صادر کرده بود؛ عملیاتی که هدف اعلام‌شده آن، مختل کردن توانایی ایران برای حمله به کشتی‌های تجاری بود.
منبعی آگاه از دیدگاه‌های نتانیاهو نیز گفته است نخست‌وزیر اسرائیل همچنان برای ازسرگیری حملات علیه ایران فشار وارد می‌کند.
در همین حال، ارتش اسرائیل در حال بازبینی و به‌روزرسانی فهرست اهداف خود است. مقام‌های این کشور می‌گویند نگران‌اند که ایران با سرعت در حال بازسازی زیرساخت‌ها و قابلیت‌های موشکی و پهپادی خود باشد.
به گفته این منبع، مقام‌های اسرائیلی روز دوشنبه در جریان دیداری در یکی از پایگاه‌های هوایی این کشور، اهدافی را که بر اساس اطلاعات جدید شناسایی شده بودند، به پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، ارائه کردند.
ارتش اسرائیل چند هفته است که در وضعیت آماده‌باش بالا قرار دارد. همچنین شمار قابل‌توجهی از نیروهای آمریکایی همچنان در این کشور مستقر هستند و هواپیماهای سوخت‌رسان آمریکا در فرودگاه اصلی اسرائیل و پایگاه‌های نیروی هوایی در جنوب این کشور حضور دارند.
تجربه حملات گسترده و نگرانی از کاهش ذخایر موشک‌های رهگیر
آمریکا و اسرائیل در شدیدترین مرحله جنگ، بیش از ۲۰ هزار حمله علیه ایران انجام دادند. ایران نیز در واکنش، حملات موشکی و پهپادی گسترده‌ای را در سراسر خلیج فارس ترتیب داد و زیرساخت‌های حیاتی انرژی، فرودگاه‌ها، پایگاه‌های آمریکا و سفارتخانه‌ها و کنسولگری‌های این کشور را هدف قرار داد.
مقابله با آن حملات گسترده، بخشی از ذخایر موشک‌های رهگیر را مصرف کرد؛ موشک‌هایی که برای دفاع در برابر حملات احتمالی آینده نیز مورد نیاز هستند.
ترامپ در گذشته بارها تهدیدهای خود درباره حمله به ایران را تشدید کرده، اما در ادامه از مواضع خود عقب نشسته و تلاش برای دستیابی به توافق را دنبال کرده است. آخرین نمونه از این روند، به اواخر ماه ژوئیه بازمی‌گردد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز سه‌شنبه پس از سفر به خاورمیانه، درباره موضع واشنگتن در قبال برنامه هسته‌ای ایران گفت: «ما می‌خواهیم اطمینان حاصل کنیم که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نمی‌کند. اگر آنها حاضر نباشند از آن صرف‌نظر کنند و رئیس‌جمهور از ما بخواهد فراتر برویم، آماده‌ایم.»
