کاهش ۵۰ درصدی عبور نفت از تنگه هرمز در نوامبر ۲۰۲۶

جریان نفت عبوری از تنگه هرمز در هفته دوم نوامبر ۲۰۲۶ تقریباً به نصف هفته نخست این ماه رسید؛ کاهشی که از تداوم اختلال در صادرات نفت خلیج فارس و افزایش محدودیتها در مسیرهای دریایی منطقه حکایت دارد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ روزنامه فایننشال تایمز با استناد به دادههای اولیه شرکت اطلاعات کالایی کپلر (Kpler) گزارش داد که حجم نفت عبوری از تنگه هرمز در هفته دوم نوامبر تقریباً ۵۰ درصد کمتر از میزان ثبتشده در هفته نخست این ماه بوده است.
این افت در شرایطی اتفاق افتاده که حملات به کشتیهای تجاری افزایش یافته و عبور نفتکشها از یکی از مهمترین گذرگاههای انتقال انرژی جهان با محدودیتهای بیشتری روبهرو شده است.
افت ۱۵ درصدی تردد کشتیها در هرمز
طبق دادههای منتشرشده، در هفته منتهی به ۱۸ نوامبر، ۲۶۳ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند؛ رقمی که در مقایسه با هفته پیش از آن، ۱۵ درصد کاهش داشته است.
تعداد نفتکشهایی که از این آبراه راهبردی گذشتند نیز از ۵۲ فروند در هفته قبل به ۳۷ فروند رسید. این آمار بیانگر کاهش فعالیت ناوگان حملونقل نفت در منطقه است.
این وضعیت در حالی شکل گرفته که پیش از شروع درگیریها در ماه فوریه، روزانه بهطور متوسط حدود ۱۳۵ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند. این گذرگاه دریایی بهطور معمول مسیر انتقال حدود یکپنجم نفت و گاز جهان است.
افزایش حملات و ناامنی در مسیرهای دریایی
فایننشال تایمز افزایش حملات علیه کشتیهای تجاری را از عوامل اصلی کاهش رفتوآمد دریایی در تنگه هرمز دانسته است.
در هفته منتهی به انتشار آن، دستکم هفت نفتکش هدف حمله قرار گرفتند و از زمان آغاز درگیریها نیز سه کشتی غرق شدهاند.
همچنین شمار کشتیهایی که ایران آنها را مغایر با ضوابط اعلامشده برای عبور از مسیرهای دریایی میداند، از ۴۶ فروند به ۲۴۰ فروند افزایش یافته است.
مجموع این تحولات، از جمله محدودیتهای عبور و افزایش ناامنی، ریسک فعالیت شرکتهای کشتیرانی در منطقه را بالا برده است. از سوی دیگر، رشد هزینه بیمه جنگی و نگرانی مالکان کشتیها درباره امنیت خدمه و محمولهها، بازگشت پایدار فعالیت نفتکشها را با ابهام روبهرو کرده است.
صادرات نفت خلیج فارس همچنان با چالش روبهروست
کاهش حجم نفت عبوری از تنگه هرمز از این جهت اهمیت دارد که در ماه اکتبر نشانههایی از بهبود صادرات نفت منطقه مشاهده شده بود و بازارهای جهانی امیدوار بودند با افزایش تدریجی عرضه، فشار بر قیمتها کمتر شود.
با این حال، افت تردد نفتکشها و کاهش محمولههای نفتی در نیمه دوم نوامبر نشان میدهد روند بازگشت صادرات به وضعیت عادی همچنان آسیبپذیر است.
تحلیلگران هشدار دادهاند که ادامه حملات به کشتیهای تجاری ممکن است در ماههای آینده دسترسی به تعداد کافی نفتکش برای انتقال محمولههای نفتی را نیز دشوار کند. طولانی شدن روند تعمیر کشتیهای آسیبدیده و تداوم هزینههای بالای بیمه خطر جنگ نیز از دیگر موانع بازگشت حملونقل دریایی منطقه به شرایط عادی به شمار میروند.
در همین حال، فایننشال تایمز یادآور شده است که آمار کپلر درباره جریان نفت در هفتههای اخیر هنوز نهایی نیست و ممکن است با شناسایی عبورهای ثبتنشده نفتکشها، موسوم به «عبورهای تاریک» (Dark Transits)، در محاسبات بعدی افزایش پیدا کند.
در مجموع، کاهش جریان نفت از تنگه هرمز در نیمه دوم نوامبر، همزمان با کمتر شدن شمار نفتکشهای عبوری و افزایش حملات دریایی، بار دیگر نقش امنیت این آبراه را در تجارت جهانی انرژی برجسته کرده است.