ارزیابی نهادهای امنیتی اسرائیل: حماس همچنان از فروپاشی فاصله دارد

برآوردهای دستگاههای امنیتی رژیم صهیونیستی نشان میدهد جنبش حماس، با وجود خسارتهای سنگین ناشی از جنگ علیه نوار غزه، هنوز تا فروپاشی فاصله زیادی دارد و سه سال پس از آغاز جنگ، روند احیای ساختارهای حکومتی خود در این منطقه را دنبال میکند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، «الیشع بن کیمون»، خبرنگار روزنامه عبریزبان «یدیعوت آحارونوت»، به نقل از منابع امنیتی رژیم صهیونیستی گزارش داده است که حماس با گذشت سه سال از جنگ و علیرغم ضربات سنگینی که متحمل شده، در حال بازسازی تشکیلات حاکمیتی خود در نوار غزه است.
بازگشت فعالیت شهرداریها و وزارتخانههای حماس
بر اساس اطلاعات منتشرشده در آحارونوت، از مجموع ۲۵ شهرداری فعال پیش از جنگ، ۲۲ شهرداری بار دیگر فعالیت خود را آغاز کردهاند. در این میان، ۱۴ شهرداری در طول جنگ نیز در مناطقی که تحت کنترل حماس قرار داشتند به کار خود ادامه دادند. هشت شهرداری دیگر که در ابتدای جنگ در مناطق تحت کنترل نظامی اشغالگران فعالیت میکردند، بعدها فعالیت خود را در مناطق تحت کنترل این جنبش از سر گرفتند. همچنین هر ۱۷ وزارتخانه حماس فعالیتهای خود را دوباره آغاز کردهاند.
این روزنامه عبری شمار کارکنان دستگاه امنیتی حماس را حدود ۸۰ هزار نفر برآورد کرده است؛ رقمی که شامل نزدیک به ۵۰ هزار کارمند غیرنظامی و حدود ۳۰ هزار نیروی مسلح در شاخه نظامی این جنبش میشود.
تشکیل کمیته مالی برای وصول مالیات
حماس کمیتهای ویژه در حوزه مالی تشکیل داده است تا مالیات کالاها و کامیونهایی را که طی جنگ وارد نوار غزه شدهاند، بهصورت عطف به ماسبق از بازرگانان و تاجران دریافت کند.
ارزیابیهای امنیتی همچنین از کمبود نقدینگی در حماس حکایت دارد. بر همین اساس، این جنبش از فروشگاهها خواسته است سهم پرداختهای نقدی را تا ۳۰ درصد از ارزش خریدها افزایش دهند.
حماس در سال ۲۰۲۶ با گذشته خود تفاوت دارد
آحارونوت در جمعبندی گزارش خود نوشته است که حماس در سال ۲۰۲۶ دیگر همان تشکیلات پیش از هفتم اکتبر نیست؛ با این حال، تا زمانی که جایگزینی مؤثر برای اداره نوار غزه شکل نگیرد، نمیتوان از فروپاشی این جنبش سخن گفت.
این ارزیابی با برخی گزارشهای دیگر نیز همخوانی دارد. خبرگزاری رویترز در فوریه گذشته اعلام کرده بود که بر اساس ارزیابیهای نظامی اسرائیل، حماس در حال تقویت و تحکیم کنترل خود بر نوار غزه است.
رویترز در آن گزارش نوشت با وجود اینکه اسرائیل همچنان کنترل بیش از نیمی از نوار غزه را در اختیار دارد، تقریباً تمامی جمعیت حدود دو میلیون نفری این منطقه در بخشهای تحت کنترل حماس زندگی میکنند.
تلاش حماس برای تثبیت دوباره کنترل غزه
یک روزنامه عبریزبان نیز با استناد به گزارشی از نیویورکتایمز نوشت حماس پس از عقبنشینی رژیم صهیونیستی از بخشهایی از نوار غزه در ماه اکتبر، بهسرعت برای بازگرداندن اقتدار خود وارد عمل شد و توانست بخش عمدهای از ظرفیت عملیاتیاش را احیا کند.
یکی از تحلیلگرانی که اظهاراتش در این گزارش نقل شده، معتقد است تأخیر در شکلگیری یک دولت جایگزین، به سود حماس تمام میشود.
در مقابل، برخی منابع به محدودیتهای توانایی این جنبش اشاره کردهاند. روزنامه گاردین در اکتبر ۲۰۲۵ به نقل از یک تحلیلگر نوشت حماس به دلیل محدودیت در میزان کمکهایی که اسرائیل اجازه ورود آنها را میدهد، نمیتواند مانند گذشته خدماترسانی کند. همچنین گزارشهایی درباره شکلگیری گروههای مسلح مخالف حماس در مناطق تحت کنترل اسرائیل منتشر شده است.
ممانعت اسرائیل از ورود اعضای کمیته شورای صلح به غزه
خبرگزاری رویترز همچنین گزارش داده است کمیتهای از «شورای صلح» که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، آن را تأسیس کرده است، اعلام کرده تلآویو مانع ورود اعضای این کمیته به نوار غزه برای انجام مأموریتهایشان شده است.
ابعاد انسانی و خسارتهای گسترده جنگ در غزه
بر اساس آمار وزارت بهداشت غزه که سازمان ملل متحد نیز آن را تأیید کرده است، حملات رژیم صهیونیستی به نوار غزه به شهادت بیش از ۷۴ هزار فلسطینی منجر شده است.
ارزیابی مرکز ماهوارهای سازمان ملل (UNOSAT) نشان میدهد تا ۱۶ ژوئن ۲۰۲۶، حدود ۲۰۱ هزار و ۲۹۰ ساختمان در نوار غزه، معادل ۸۲ درصد از کل ساختمانهای این منطقه، آسیب دیدهاند. از این تعداد، ۱۳۴ هزار و ۴۲۲ ساختمان بهطور کامل ویران شده و ۱۳ هزار و ۸۴۸ ساختمان نیز خسارتهای سنگین متحمل شدهاند.
بررسیهای بعدی حاکی از آن است که شمار ساختمانهای تخریبشده از زمان اعلام آتشبس در اکتبر ۲۰۲۵، حدود ۹ درصد افزایش یافته است.
خسارت میلیاردی به بخش کشاورزی و مسکن
برآورد سازمان ملل از خسارتها و نیازهای غزه که در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان میدهد بخش غذا و کشاورزی این منطقه با ۱.۴۴ میلیارد دلار خسارت و ۱.۴۶ میلیارد دلار زیان اقتصادی روبهرو شده است. همچنین بیش از ۸۱ درصد از مساحت خانههای موقت در این منطقه آسیب دیده است.
این تحولات در شرایطی ادامه دارد که مرحله دوم طرح ۲۰ بندی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هنوز اجرایی نشده است؛ مرحلهای که بر اساس آن، حماس باید خلع سلاح شود و از هرگونه نقشآفرینی در ساختار حکومتی نوار غزه کنارهگیری کند.