۵ اهرم سیاسی نتانیاهو برای متوقف کردن تشکیل کابینه آیزنکوت

در شرایطی که گادی آیزنکوت برای تشکیل ائتلاف دولت جدید ۲۸ روز فرصت دارد، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر موقت رژیم صهیونیستی، همچنان از ظرفیت‌های سیاسی برخوردار است که می‌تواند با استفاده از اختلافات میان احزاب حامی رقیب خود، مسیر تشکیل کابینه را با چالش روبه‌رو کند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، بنیامین نتانیاهو با وجود ناکامی در رقابت برای دریافت مأموریت تشکیل دولت جدید رژیم صهیونیستی، همچنان ابزارهایی سیاسی در اختیار دارد که می‌تواند از آنها برای دشوار کردن تلاش‌های گادی آیزنکوت استفاده کند؛ کسی که اسحاق هرتزوگ، رئیس این رژیم، پس از انتخابات کنست در ۲۷ اکتبر گذشته، مأمور تشکیل دولت کرده است.

بر اساس گزارش الیوم السابع، آیزنکوت در آستانه آغاز مهلت ۲۸ روزه برای تشکیل ائتلاف دولتی قرار دارد، اما شرایط سیاسی نتانیاهو تغییر کرده است. او دیگر ضرورتی برای دریافت مأموریت اولیه تشکیل کابینه ندارد و می‌تواند به‌جای آن، از اختلاف دیدگاه میان احزابی که از رقیبش حمایت کرده‌اند، بهره ببرد. چنین وضعیتی ممکن است روند تشکیل دولت را متوقف کند و رقابت برای تصدی ریاست کابینه را بار دیگر به جریان بیندازد.

۶۷ توصیه؛ حمایت پارلمانی بدون تضمین تشکیل دولت

یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های سیاسی نتانیاهو، فاصله میان شمار نمایندگانی است که آیزنکوت را برای دریافت مأموریت تشکیل کابینه معرفی کرده‌اند و تعداد کرسی‌هایی است که او در عمل می‌تواند برای تشکیل ائتلاف روی آنها حساب کند.

آیزنکوت در مسیر جایگزینی کابینه نتانیاهو پیشرفت‌هایی داشته است. در مجموع، ۶۷ عضو کنست (پارلمان رژیم صهیونیستی) او را برای مأموریت تشکیل کابینه توصیه کرده‌اند؛ در مقابل، ۴۶ نماینده خواستار تداوم نخست‌وزیری نتانیاهو شده‌اند و هفت نماینده نیز از اعلام حمایت از هر یک از این دو نامزد خودداری کرده‌اند.

با این حال، شمار کرسی‌های بلوک اصلی احزاب حامی آیزنکوت از ۴۸ کرسی بیشتر نیست و بخش دیگری از توصیه‌ها از سوی احزاب عربی مطرح شده که در مجموع ۱۹ کرسی در اختیار دارند.

مسئله این است که حمایت احزاب عربی از مأموریت گرفتن آیزنکوت، لزوماً به معنای مشارکت آنها در کابینه احتمالی او نیست؛ به‌خصوص اینکه برخی جریان‌های حاضر در اردوگاه آیزنکوت با تکیه بر این احزاب مخالفت می‌کنند. این اختلاف می‌تواند فرصتی سیاسی برای نتانیاهو فراهم کند تا شکاف میان مخالفان خود را عمیق‌تر کند.

احزاب دینی و نقش هفت کرسی تعیین‌کننده

احزاب دینی نیز یکی دیگر از محورهای مهم رایزنی‌ها برای تشکیل کابینه هستند. در این میان، حزب «یهدوت هتوراه» با هفت کرسی قرار دارد که تاکنون از معرفی هر یک از نامزدها برای تشکیل دولت خودداری کرده است.

اگرچه این حزب سابقه ارتباط با ائتلاف‌های نتانیاهو را دارد، اما تصمیم‌گیری آن همچنان به منافع جامعه یهودیان حریدی وابسته است؛ موضوع خدمت نظامی و معافیت‌های مربوط به آن نیز از مهم‌ترین مطالبات این جریان به شمار می‌رود.

نتانیاهو ممکن است برای جلوگیری از توافق این بلوک با آیزنکوت تلاش کند یا با استفاده از اختلافات بر سر خواسته‌های احزاب دینی، مذاکرات مربوط به تشکیل ائتلاف جدید را با مانع روبه‌رو سازد.

دولت وحدت ملی؛ گزینه‌ای در برابر ائتلاف با احزاب عربی

تشکیل دولت وحدت ملی با حضور گروه‌هایی از دو اردوگاه رقیب، یکی دیگر از گزینه‌های مطرح در معادلات سیاسی است. این طرح از نظر نظری می‌تواند راهی برای عبور از مشکل دستیابی به اکثریت پارلمانی باشد.

با این حال، اختلافات نتانیاهو و آیزنکوت درباره نحوه مدیریت جنگ، مسائل امنیتی و همچنین تعامل با احزاب دینی و جریان راست افراطی، رسیدن به چنین توافقی را دشوار می‌کند.

نتانیاهو می‌تواند از ادامه طرح موضوع دولت وحدت ملی به‌عنوان جایگزینی برای کابینه متکی بر حمایت احزاب عربی، بهره سیاسی ببرد؛ حتی اگر مذاکرات در نهایت به توافقی عملی منجر نشود.

تداوم نخست‌وزیری موقت نتانیاهو تا تشکیل کابینه جدید

ناکامی نتانیاهو در کسب اولویت تشکیل کابینه به معنای پایان مسئولیت او در رأس دولت نیست. او تا زمانی که کابینه جدید تشکیل شود و رأی اعتماد کنست را به دست آورد، همچنان نخست‌وزیر دولت فعلی در دوره انتقالی خواهد بود.

این موقعیت به نتانیاهو امکان می‌دهد در چارچوب محدودیت‌های قانونی، اداره امور دولتی و امنیتی را ادامه دهد؛ هم‌زمان با اینکه آیزنکوت مذاکرات خود را برای تشکیل ائتلاف دنبال می‌کند. البته این شرایط به معنای داشتن اختیار قانونی برای جلوگیری از تشکیل دولت جدید نیست.

از سوی دیگر، تداوم بحران‌های امنیتی و سیاسی ممکن است ضرورت تشکیل دولت وحدت ملی را بیش از پیش مطرح کند، اما به‌خودی‌خود تغییری در مقررات مربوط به مأموریت تشکیل کابینه یا انتقال قدرت ایجاد نخواهد کرد.

ناکامی آیزنکوت و احتمال بازگشت نتانیاهو به رقابت

آخرین ظرفیت سیاسی نتانیاهو به مهلت قانونی تشکیل کابینه مربوط می‌شود. آیزنکوت برای تشکیل دولت ۲۸ روز فرصت دارد و می‌تواند حداکثر ۱۴ روز دیگر نیز تمدید مهلت دریافت کند.

چنانچه آیزنکوت در این مدت موفق به تشکیل کابینه نشود، رئیس رژیم صهیونیستی این امکان را دارد که یکی دیگر از اعضای کنست را مأمور تشکیل دولت کند. نتانیاهو نیز می‌تواند یکی از گزینه‌های این مرحله باشد، هرچند واگذاری مأموریت به او قطعی نیست.

در صورتی که بن‌بست سیاسی ادامه پیدا کند، روند قانونی وارد مراحل دیگری خواهد شد و ناتوانی جریان‌های سیاسی در تشکیل کابینه می‌تواند زمینه‌ساز برگزاری انتخابات جدید شود.

در مجموع، از دست دادن فرصت نخست برای تشکیل کابینه، به معنای حذف نتانیاهو از معادلات سیاسی نیست. اختلافات میان احزاب مخالف او، موضع احزاب دینی، احتمال طرح دولت وحدت ملی و مهلت قانونی آیزنکوت، همچنان از عواملی هستند که در روند تشکیل دولت جدید نقش خواهند داشت.