عراق و سوریه در آستانه ازسرگیری سفرهای زیارتی؛ آغاز دوباره اعزام زائران از اوایل ۲۰۲۷
معاون نخست‌وزیر عراق از تشکیل کمیته‌ای مشترک با سوریه برای بررسی مقدمات بازگشت سفرهای زیارتی میان دو کشور خبر داد و اعلام کرد در صورت تکمیل تدابیر امنیتی و نظارتی، این سفرها ممکن است از ابتدای سال ۲۰۲۷ از سر گرفته شوند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، محمد تمیم، معاون نخست‌وزیر عراق، اعلام کرد بغداد و دمشق برای بررسی شرایط و الزامات ازسرگیری زیارت اماکن مذهبی در سوریه، یک تیم مشترک تشکیل داده‌اند. به گفته او، آغاز دوباره این سفرها در اوایل سال ۲۰۲۷ و پس از تکمیل تمهیدات امنیتی و سازوکارهای نظارتی امکان‌پذیر خواهد بود.
به گزارش وبگاه العربی الجدید، تمیم در گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار کرد در جریان سفر اخیر هیئت عراقی به ریاست علی الزیدی، نخست‌وزیر این کشور، به دمشق، مقام‌های سوری با ازسرگیری سفرهای زیارتی به حرم حضرت زینب (س) و دیگر اماکن مقدس موافقت کرده‌اند.
او افزود تیم مشترک دو کشور مأمور بررسی این موضوع، تسهیل فرایندهای اداری و ارزیابی ملاحظات امنیتی و سایر پیش‌نیازهای بازگشت زائران شده است. معاون نخست‌وزیر عراق ابراز امیدواری کرد که این سفرها در آینده نزدیک و به‌ویژه در آغاز سال ۲۰۲۷ دوباره برقرار شوند.
حمایت بغداد از ساماندهی سفر زائران به سوریه
در همین زمینه، علی الجبوری، پژوهشگر و استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با العربی الجدید ازسرگیری زیارت‌های مذهبی در سوریه را اقدامی مهم برای احیای گردشگری زیارتی در منطقه دانست.
به گفته او، سوریه میزبان زیارتگاه‌ها و اماکن مذهبی متعددی است که برای شمار زیادی از شهروندان عراقی اهمیت ویژه‌ای دارند؛ از همین رو، بغداد تمایل دارد از تلاش‌ها برای فراهم کردن مقدمات بازگشت این سفرها حمایت کند.
الجبوری با اشاره به تجربه عراق در مدیریت سفرهای زیارتی گفت این کشور علاوه بر برخورداری از ظرفیت‌های تخصصی در زمینه سازماندهی حرکت زائران و تأمین خدمات لجستیکی و امنیتی، سابقه گسترده‌ای در مدیریت مناسبت‌های مذهبی، راهپیمایی‌ها و تجمع‌های پرجمعیت دارد. به اعتقاد او، این توانمندی‌ها می‌تواند با همکاری طرف سوری برای بازگشت منظم و ایمن سفرهای زیارتی به کار گرفته شود.
این استاد دانشگاه همچنین احیای سفرهای زیارتی را دارای منافع اقتصادی برای هر دو کشور دانست و توضیح داد که ازسرگیری این فعالیت‌ها می‌تواند به رونق بخش‌هایی مانند حمل‌ونقل، هتل‌داری، رستوران‌ها، بازارها و صنعت گردشگری کمک کند. به گفته او، ایجاد فرصت‌های شغلی و افزایش مبادلات تجاری نیز از پیامدهای احتمالی این روند خواهد بود و می‌تواند بر وضعیت اقتصادی جوامع محلی اثر مثبت بگذارد.
الجبوری بر ضرورت مشارکت فعال عراق در هماهنگی با طرف سوری تأکید کرد و گفت دو کشور باید سازوکارهای مشترکی برای تسهیل ورود زائران، ساماندهی حمل‌ونقل زمینی و هوایی و فراهم کردن تضمین‌های امنیتی و خدماتی ایجاد کنند. اجرای این اقدامات نیز به هماهنگی میان نهادهای مسئول در دو کشور نیاز دارد.
او در ادامه یادآور شد اهمیت سفرهای مذهبی صرفاً به انجام مناسک عبادی محدود نمی‌شود، بلکه این رفت‌وآمدها می‌توانند پیوندهای انسانی، فرهنگی و اجتماعی میان مردم دو کشور را نیز تقویت کنند و زمینه گسترش همکاری‌های دوجانبه را فراهم آورند.
این پژوهشگر در پایان تأکید کرد تحقق موفقیت‌آمیز این برنامه به تدوین رویکردی مشترک و تداوم هماهنگی میان نهادهای مسئول وابسته است؛ امری که می‌تواند جریان سفرها را روان‌تر کند، امنیت زائران را تضمین کند و گردشگری مذهبی را به بستری برای تقویت روابط و همکاری اقتصادی عراق و سوریه تبدیل سازد.
تشکیل سازوکارهای مشترک برای تأمین امنیت و مدیریت سفرها
در شرایطی که دو کشور به دنبال تنظیم سفر زائران متناسب با تحولات سیاسی و امنیتی سوریه هستند، بازگشت گردشگران و زائران مذهبی به این کشور به یکی از محورهای گفت‌وگوهای دیپلماتیک و امنیتی میان بغداد و دمشق تبدیل شده است.
این تحولات پس از سفر رسمی علی فالح الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به دمشق در اواخر ماه اکتبر دنبال شد. او در جریان این سفر با احمد الشرع، رئیس دولت انتقالی سوریه، دیدار کرد. دو طرف در این ملاقات درباره تسهیل و ساماندهی مجدد سفر زائران به اماکن مذهبی، به‌ویژه حرم حضرت زینب (س) در حومه دمشق، گفت‌وگو کردند. تشکیل کمیته‌ای مشترک برای پیگیری جزئیات سفرها و تأمین امنیت زائران نیز از دیگر موضوعات مورد بحث بود.
در بخش اجرایی، مقام‌های سوری در حال بررسی و تدوین مقرراتی برای مدیریت ورود بازدیدکنندگان هستند. هم‌زمان، امکان راه‌اندازی سامانه ویزای الکترونیکی نیز مورد بررسی قرار دارد؛ سامانه‌ای که می‌تواند فرایند ثبت درخواست اینترنتی و دریافت مجوزهای امنیتی پیش از سفر را فراهم کند.
تقویت نقش پلیس گردشگری در حفاظت از اماکن مذهبی و جاذبه‌های گردشگری، صیانت از امنیت بازدیدکنندگان و نظارت بر تأسیسات مرتبط نیز در شمار اقداماتی قرار دارد که برای ساماندهی این سفرها مطرح شده است.
ازسرگیری زیارت‌های مذهبی علاوه بر جنبه‌های دینی، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی نیز برای مناطق میزبان خواهد داشت. صاحبان فروشگاه‌ها، هتل‌ها و مراکز گردشگری در منطقه سیده زینب و دیگر مناطق سوریه امیدوارند پس از سال‌ها رکود، با بازگشت زائران فعالیت‌های تجاری رونق بگیرد، بازارها دوباره فعال شوند و فرصت‌های شغلی تازه‌ای ایجاد شود.
با این حال، تحقق این هدف به تکمیل ترتیبات امنیتی و اداری و ایجاد سازوکارهای مناسب برای جابه‌جایی و اقامت زائران وابسته است. هماهنگی در این زمینه می‌تواند ضمن تضمین نظم سفرها و امنیت بازدیدکنندگان، زمینه بهره‌مندی هر دو کشور از ظرفیت‌های اقتصادی گردشگری مذهبی را فراهم کند.
