فواد ایزدی: اسرائیل در صورت احساس تهدید جدی، محدودیتی برای استفاده از سلاح هسته‌ای ندارد
فواد ایزدی، تحلیلگر مسائل سیاسی و بین‌الملل، با اشاره به برخورداری اسرائیل از تسلیحات هسته‌ای گفت این رژیم در صورت احساس خطر جدی علیه خاک خود، ممکن است از سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی استفاده کند و از نظر اخلاقی نیز محدودیتی برای چنین اقدامی قائل نیست. به گفته او، پایان اسرائیل نه از طریق اشغال نظامی، بلکه به شکلی تدریجی و از درون، مشابه تجربه آفریقای جنوبی، رقم خواهد خورد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، فواد ایزدی درباره مطرح شدن بحث تغییر دکترین هسته‌ای ایران اظهار کرد: این موضوع تازه نیست و پیش از این نیز شهید لاریجانی گفته بود در صورت افزایش فشارها بر مردم ایران، احتمال شکل‌گیری مطالبه عمومی برای تغییر دکترین هسته‌ای وجود دارد. آقای علوی، وزیر اطلاعات، نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که اگر ایران در شرایط دشوار و محدودکننده قرار بگیرد، واکنش نشان خواهد داد.
ایزدی افزود: اکنون پس از شهادت رهبر انقلاب، بیش از پنج هزار غیرنظامی، دانشمندان هسته‌ای و شماری از فرماندهان و مقام‌های سیاسی و نظامی، این مطالبه در جامعه گسترش بیشتری پیدا کرده است. بر اساس نظرسنجی‌ای که آقای علی‌اکبری به آن اشاره کرده، بیش از ۷۰ درصد مردم در حال حاضر خواهان چنین تغییری هستند.
در ادامه، مهم‌ترین محورهای اظهارات این تحلیلگر سیاسی و بین‌الملل به روایت رجانیوز آمده است:
تجربه حملات نظامی، نگاه‌ها به مذاکره را تغییر داده است
تجربه جنگ نشان داده که مذاکره لزوماً مانع وقوع جنگ نمی‌شود. طی یک سال و نیم گذشته، سه بار به ایران حمله شده و در هر سه مورد نیز این حملات هم‌زمان با جریان مذاکرات صورت گرفته است. به همین دلیل، بخش قابل توجهی از افکار عمومی و حتی برخی مسئولان به این جمع‌بندی رسیده‌اند که طرف مقابل با دو رژیم هسته‌ای روبه‌روست که از نظر اخلاقی محدودیتی برای اقدامات خود قائل نیستند؛ رژیم‌هایی که در غزه مرتکب نسل‌کشی شده‌اند و حتی پس از توافق نیز اقدامات جنایت‌بارشان متوقف نشده است.
مردم مشاهده کرده‌اند کشورهایی که به سلاح هسته‌ای مجهز هستند، با حملاتی از این دست علیه رهبران، شهروندان غیرنظامی، دانشمندان و زیرساخت‌های خود مواجه نمی‌شوند. از این رو، گرایش افکار عمومی به ضرورت ایجاد بازدارندگی هسته‌ای قابل درک است و این تغییر نگرش می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور تأثیرگذار باشد.
تصمیم درباره دکترین هسته‌ای به بررسی‌های فنی نیاز دارد
با وجود این، تصمیم‌گیری در این زمینه صرفاً تابع ملاحظات سیاسی یا احساسات عمومی نیست. اطلاعات و داده‌های فنی مورد نیاز در دسترس عموم مردم و حتی بسیاری از نخبگان قرار ندارد. هنوز مشخص نیست تخریب تأسیسات هسته‌ای ایران تا چه اندازه توانایی کشور برای تولید سلاح را محدود کرده است. حتی در صورت اتخاذ تصمیم در عالی‌ترین سطح، ممکن است موانع فنی و فیزیکی پیش روی اجرای آن وجود داشته باشد.
بنابراین، طرح موضوع تغییر دکترین هسته‌ای نباید به اعمال فشار بر رهبری یا شکل‌گیری این انتظار منجر شود که چرا چنین اقدامی انجام نمی‌شود. اگر قرار است اقدامی صورت بگیرد، باید موانع موجود برطرف شود، نه اینکه مسئولیت و فشار بیشتری به تصمیم‌گیران تحمیل شود. این فرایند به شکلی نیست که تصمیم‌گیری در زمان حاضر، بلافاصله به تولید سلاح در آینده نزدیک منتهی شود.
تجربه هند، پاکستان و روسیه از نقش بازدارندگی هسته‌ای
نمونه هند و پاکستان نشان می‌دهد که برخورداری از سلاح هسته‌ای می‌تواند به پایان سریع درگیری‌ها کمک کند و مانع تبدیل شدن آن‌ها به جنگی فراگیر شود.
در مورد روسیه نیز توان هسته‌ای این کشور مانع از آن شد که حمایت‌های نظامی غرب از اوکراین به رویارویی مستقیم میان ناتو و روسیه تبدیل شود. ایزدی معتقد است اگر روسیه از چنین بازدارندگی‌ای برخوردار نبود، ممکن بود هدف کشورهای غربی به تجزیه یا سرنگونی این کشور تغییر کند.
ایزدی: پایان اسرائیل از درون رقم می‌خورد، نه با حمله نظامی
این تحلیلگر درباره این استدلال که اگر سلاح هسته‌ای عامل بازدارندگی است، پس چرا ایران به اسرائیل حمله نظامی کرده است، گفت چنین برداشتی درست نیست. به گفته او، اسرائیل دارای سلاح هسته‌ای است و موجودیت این رژیم از طریق حمله نظامی خارجی در معرض تهدید قرار نمی‌گیرد.
ایزدی افزود: اگر اسرائیل احساس کند خاکش با خطری جدی مواجه شده، ممکن است از تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی استفاده کند و در این زمینه محدودیت اخلاقی برای خود قائل نیست. از نظر او، پایان اسرائیل از مسیر نظامی و اشغال رقم نمی‌خورد، بلکه روندی تدریجی و داخلی، مشابه آنچه در آفریقای جنوبی رخ داد، به تغییر وضعیت این رژیم منجر خواهد شد.
وی ادامه داد: آفریقای جنوبی نه با اشغال نظامی، بلکه در نتیجه تحولات سیاسی، اقتصادی و جمعیتی دستخوش تغییر شد. اسرائیل نیز با ادامه رویکرد تمامیت‌خواهانه، گسترش شهرک‌سازی و مخالفت با راه‌حل دو دولتی، خود را در مسیری قرار داده که می‌تواند به تغییرات جمعیتی، افزایش اختلافات داخلی میان صهیونیست‌ها و کاهش حمایت کشورهای غربی منتهی شود.
ایزدی: برخورداری ایران از سلاح هسته‌ای می‌توانست مانع چنین حملاتی شود
ایزدی با تأکید بر نقش بازدارندگی هسته‌ای اظهار کرد: اگر ایران به سلاح هسته‌ای مجهز بود، اساساً با حملاتی در این ابعاد مواجه نمی‌شد؛ حملاتی که به شهادت رهبر انقلاب، بیش از پنج هزار غیرنظامی، دانشمندان و فرماندهان و مقام‌های سیاسی و نظامی و همچنین آسیب دیدن زیرساخت‌های کشور انجامید.
او مدعی شد اصرار طرف مقابل بر هسته‌ای نشدن ایران نیز با هدف جلوگیری از شکل‌گیری چنین بازدارندگی‌ای است تا امکان انجام حملات مشابه فراهم بماند. به اعتقاد این تحلیلگر، در صورت برخورداری ایران از سلاح هسته‌ای، هرگونه درگیری احتمالی می‌توانست مانند تجربه هند و پاکستان در مدت چند روز پایان یابد.
اختلاف نظر درباره توان فنی ایران برای ساخت بمب هسته‌ای
ایزدی در بخش دیگری از اظهارات خود درباره توان فنی ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای گفت در صورت وجود تردید در این زمینه، اظهارات شهید عباسی، به‌عنوان دانشمند هسته‌ای، مبنی بر برخورداری ایران از توانایی کامل برای ساخت بمب، باید بیش از اظهارات آقای ظریف مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه ظریف در این حوزه تخصص فنی ندارد و دغدغه سیاسی او جلوگیری از حرکت ایران به سمت تولید سلاح بوده است.
با این حال، او احتمال داد که پس از جنگ ۱۲ روزه، محدودیت‌های تازه‌ای در این زمینه ایجاد شده باشد که از جزئیات آن اطلاع دقیقی در دست نیست.
ایزدی: خروج از پیمان NPT در شرایط فعلی ضرورتی ندارد
این تحلیلگر درباره احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) نیز گفت در شرایط کنونی ضرورتی برای چنین اقدامی وجود ندارد و خروج از این پیمان زمانی باید در دستور کار قرار بگیرد که کشور قصد انجام آزمایش هسته‌ای داشته باشد.
به گفته ایزدی، ساخت سلاح هسته‌ای به‌خودی‌خود مغایر قوانین بین‌المللی نیست و کشوری که عضو NPT نباشد، تعهدات ناشی از عضویت در این پیمان را نیز نخواهد داشت. او با اشاره به ماده ۱۰ این توافق‌نامه افزود که خروج از آن در چارچوب مقررات پیش‌بینی شده و عضویت در NPT نیز داوطلبانه است.
ایزدی در ادامه، اختلاف‌نظرهای داخلی درباره نحوه تعامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را یکی از مسائل اصلی دانست و گفت: مجلس تعامل با آژانس را به حالت تعلیق درمی‌آورد، اما چند هفته بعد، مسئولان در قاهره با گروسی عکس یادگاری می‌گیرند. به اعتقاد او، اگر قرار است موضوع خروج از NPT مطرح شود، باید این تصمیم به تصویب برسد و پیامدهای آن نیز پذیرفته شود.
وی همچنین با انتقاد از عملکرد آژانس در قبال حمله به تأسیسات هسته‌ای تحت بازرسی این نهاد گفت آژانس حتی بیانیه‌ای در محکومیت این حملات صادر نکرده است. ایزدی در همین زمینه، ادعای ایفای نقش گروسی به‌عنوان مأمور اسرائیل را بی‌پایه ندانست.
