محمدجواد لاریجانی: دیپلماسی و میدان هم‌سطح نیستند؛ مقاومت باید مبنای دیپلماسی باشد
محمدجواد لاریجانی، رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، با انتقاد از تعبیر «دیپلماسی و میدان در کنار یکدیگر» گفت این دو در یک سطح قرار ندارند و دیپلماسی باید در چارچوب رویکرد مقاومت تعریف شود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، نشست تخصصی «مواجهه تمدنی ایران و آمریکا؛ دیروز، امروز، فردا» روز سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، از ساعت ۱۴ در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
در این نشست اسماعیل بقایی، سخنگو و رئیس مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای وزارت امور خارجه، محمدجواد لاریجانی، رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی هادی، معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضائیه و موسی حقانی، رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر، به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.
محور اصلی این برنامه، بررسی ابعاد تاریخی، سیاسی و تمدنی مناسبات ایران و آمریکا و تحلیل شیوه مواجهه با این کشور در منظومه فکری امام مجاهد شهید بود.
روایت لاریجانی از شکل‌گیری راهبرد سلطه آمریکا
محمدجواد لاریجانی در این نشست با بیان اینکه آمریکا را نمی‌توان یک قدرت تمدنی دانست، ریشه این مسئله را در چگونگی شکل‌گیری این کشور ارزیابی کرد.
او توضیح داد که آمریکا پس از پیروزی در جنگ جهانی، خواهان به دست گرفتن رهبری جهان شد و در نخستین مرحله با اتحاد جماهیر شوروی به‌عنوان رقیب اصلی خود روبه‌رو بود؛ تقابلی که به آغاز جنگ سرد انجامید.
به گفته لاریجانی، آمریکایی‌ها در دوران جنگ سرد بیشتر بر موضوعاتی مانند آزادی و لیبرالیسم تمرکز داشتند و بحث تمدنی در دستور کارشان قرار نداشت. با این حال، پس از پیروزی سریع جورج بوش پدر در جنگ سرد، آمریکا بار دیگر بر ضرورت رهبری جهان تأکید کرد و راهبرد سلطه بر جهان را در پیش گرفت؛ موضوعی که به اعتقاد او اهمیت زیادی دارد.
رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی در ادامه با اشاره به آنچه دکترین ولایی خواند، اظهار کرد که ایران در شرایط سلطه امکان پیشرفت نخواهد داشت و برای دستیابی به پیشرفت باید این سلطه را درهم بشکند.
وی با اشاره به دیدگاه افرادی که مقابله با آمریکا را به دلیل قدرت این کشور ناممکن می‌دانند، گفت: شهید مورد اشاره تأکید کرده بودند که چنین کاری امکان‌پذیر است و می‌توان با حضور در میدان در برابر آمریکا ایستاد. به گفته لاریجانی، رهبر معظم انقلاب نیز در پیام اخیر خود همین سیاست را تبیین کرده‌اند.
او افزود که ایران توانسته است با مقاومت به مرحله‌ای از جهش و توانایی مقابله دست پیدا کند. لاریجانی سه مؤلفه را برای دکترین مقاومت برشمرد: مقابله با سلطه، برخورداری از حکومتی خوب، کارآمد و مشروع و انجام فعالیت‌های جهادی در چارچوب همین حکومت.
انتقاد از تعبیر هم‌سطح بودن دیپلماسی و میدان
لاریجانی در بخش دیگری از سخنانش، کنار هم قرار دادن دیپلماسی و میدان را تعبیری نادرست دانست و گفت: «اینکه می‌گویند دیپلماسی و میدان در کنار یکدیگر هستند، یک جوک است. دیپلماسی و میدان در یک سطح نیستند. دیپلماسی یک سبد است که هرچه در آن بیفتد باید از آن استفاده کرد.»
وی تأکید کرد که دیپلماسی ایران باید در امتداد تفکر مقاومت حرکت کند. او همچنین بر ضرورت تبیین دیدگاه رهبر معظم انقلاب درباره دیپلماسی و جنگ برای افکار عمومی تأکید کرد و گفت در این زمینه سوءاستفاده‌هایی صورت می‌گیرد.
تنگه هرمز از نگاه لاریجانی؛ ظرفیتی برای تقویت موضع دیپلماتیک
رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی در ادامه، تنگه هرمز را یکی از توانمندی‌هایی دانست که به گفته او در جریان جنگ به دست آمده است.
لاریجانی با بیان اینکه از نگاه او جهان ایران را پیروز می‌داند، اظهار کرد کسانی که تصور می‌کنند ایران شکست خورده است، ارکان قدرت را به‌درستی نمی‌شناسند. وی تنگه هرمز را دارای ظرفیت‌ها و برکات فراوان توصیف کرد و در عین حال گفت برخی خواهان واگذاری این ظرفیت هستند.
او با اشاره به اینکه مقرر شده درباره تنگه هرمز صحبت نشود، افزود قرار بود مجلس قانونی در این زمینه تصویب کند، اما این اتفاق نیفتاد. به اعتقاد لاریجانی، تصویب چنین قانونی می‌توانست موقعیت دیپلمات‌های ایران را تقویت کند.
وی تصویب نشدن قانون مربوط به تنگه هرمز در مجلس را برخلاف نظر رهبر انقلاب دانست و در عین حال گفت که رهبری مانع این اقدام شده‌اند.
واکنش به اظهارات پزشکیان درباره اختیارات دولت در دیپلماسی
لاریجانی همچنین از اظهارات مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، درباره واگذاری اختیارات بیشتر از سوی رهبر معظم انقلاب به دولت در حوزه دیپلماسی انتقاد کرد و این گزاره را نادرست خواند.
او در این باره پرسید چرا رهبر انقلاب باید با موضوعی موافقت کنند که پیش‌تر با آن مخالفت کرده‌اند و یادآور شد که رهبر معظم انقلاب بر انجام نشدن مذاکره در موضوع هسته‌ای تأکید داشته‌اند.
رئیس پژوهشگاه دانش‌های بنیادی در ادامه گفت مسئله کنونی از نظر او جنگ و صلح نیست، بلکه موضوع اصلی مقاومت یا تسلیم است. وی همچنین تأکید کرد مذاکره‌ای که بر مبنای مقاومت شکل بگیرد، ماهیتی متفاوت خواهد داشت.
مذاکره تنها یکی از مسائل کشور است
لاریجانی در بخش پایانی سخنانش به دیدگاهی اشاره کرد که بر اساس آن، حل‌وفصل مسائل کشور به مذاکرات گره خورده است. او در مخالفت با این نگاه گفت اگر کشور با ۱۰۰ مسئله روبه‌رو باشد، مذاکره تنها یکی از آنهاست.
وی با تأکید بر ضرورت تدوین راهبردهای متناسب با شرایط جنگی در حوزه‌های مختلف، از جمله جنگ، دیپلماسی و اقتصاد، اظهار کرد نباید اجازه داد در چنین شرایطی افرادی به ترویج رفتارها و سیاست‌هایی بپردازند که به گفته او در تعارض با سیاست جنگی رهبر معظم انقلاب قرار دارد.
