نشست سه‌جانبه ایران، چین و عمان در پکن؛ ابتکار جدید مسقط برای میانجیگری
شبکه المیادین از برگزاری نشستی میان مقام‌های ایران، چین و عمان در پکن با محوریت بررسی ابتکار جدید مسقط برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن خبر داد. انتشار این خبر با سفر تاریخی سلطان عمان به چین همزمان شده است؛ سفری که طی آن، پکن و مسقط بر ضرورت تشویق ایران و آمریکا به بازگشت به دیپلماسی و ازسرگیری مذاکرات تأکید کردند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، شبکه المیادین به نقل از یک منبع آسیایی در پکن اعلام کرد که بررسی امکان آغاز دور تازه‌ای از میانجیگری میان ایران و آمریکا، با تکیه بر تضمین‌های اقتصادی و امنیتی چین، محور اصلی سفر سلطان عمان بوده است. بر اساس اظهارات این منبع، موضوعات مربوط به روابط دوجانبه چین و عمان در اولویت بعدی گفت‌وگوها قرار داشته‌اند.
این منبع مدعی شد که عمان در دور قبلی تلاش‌های میانجیگرانه با مشارکت پاکستان و قطر، از روند مذاکرات کنار گذاشته شده بود. به گفته وی، در آن مقطع، آمریکا نیز اتهام‌هایی درباره نزدیک‌شدن بیش از اندازه مسقط به تهران مطرح کرده بود.
این منبع همچنین ناکامی تلاش‌های میانجیگرانه پاکستان و قطر را به عواملی همچون کاهش اعتماد، فعال‌شدن «توافق مکه» و کوشش برای تفکیک پرونده یمن از موضوع ایران مرتبط دانست. به گفته وی، چین نیز برای موفقیت این تلاش‌های دیپلماتیک اقدام کرده بود.
وی افزود که پس از به نتیجه نرسیدن این دو مسیر، ضرورت احیای کانال میانجیگری عمان بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این روایت، کانال یادشده در فوریه ۲۰۲۶ نیز زمینه مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن را فراهم کرده بود و پیش از بازگشت آمریکا به جنگ، پیشرفت چشمگیری در این گفت‌وگوها حاصل شده بود.
بر اساس گزارش المیادین، چین عمان را تنها کشور حوزه خلیج فارس می‌داند که همچنان از کانال ارتباطی باز با تمامی طرف‌ها برخوردار است و می‌تواند به‌طور همزمان در چند جبهه فعالیت دیپلماتیک داشته باشد.
این منبع در بخش دیگری از اظهارات خود، به نقش مسقط در پرونده یمن اشاره کرد و میانجیگری عمان برای دستیابی به توافق تبادل هزار و ۶۰۰ اسیر را از جمله اقدامات این کشور برشمرد.
جزئیات نشست ایران، چین و عمان در تالار بزرگ خلق پکن
المیادین در ادامه گزارش خود، به نقل از همان منبع آسیایی، از حضور سفیر ایران در پکن به همراه هیئتی در تالار بزرگ خلق خبر داد. طبق این روایت، هیئت ایرانی ساعاتی پیش از دیدار سلطان عمان با رئیس‌جمهور چین در این محل حضور یافت و نشستی جداگانه با مقام‌های چینی برگزار کرد.
به گفته این منبع، پس از پایان دیدار رهبران چین و عمان، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، و بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، در تالار بزرگ خلق باقی ماندند تا در نشستی سه‌جانبه با هیئت ایرانی شرکت کنند.
این منبع هدف از برگزاری این نشست را بررسی پیشنهاد میانجیگری عمان و تضمین‌های چین عنوان کرد. وی همچنین مدعی شد که علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در این گفت‌وگوهای غیرعلنی حضور داشته است.
بر اساس روایت این منبع، اکنون روندی مذاکراتی میان پکن، مسقط و تهران در قالب مسیری سه‌جانبه یا کانال‌های موازی در جریان است. در این چارچوب، چین برخلاف گذشته صرفاً به ایفای نقش حمایتی غیرمستقیم بسنده نکرده و به‌طور مستقیم وارد روند گفت‌وگوها شده است؛ تحولی که به گفته منبع مورد استناد المیادین، با ابتکار عمان شکل گرفته است.
پکن و مسقط خواستار بازگشت ایران و آمریکا به مسیر دیپلماسی شدند
همزمان با انتشار گزارش المیادین درباره نشست سه‌جانبه، خبرگزاری شینهوا اعلام کرد که چین و عمان بر تشویق ایران و آمریکا به استفاده از راهکارهای مسالمت‌آمیز برای حل اختلافات توافق کرده‌اند.
بر اساس این گزارش، دو کشور بر ضرورت بازگشت تهران و واشنگتن به تفاهم‌نامه اسلام‌آباد و ازسرگیری مذاکرات میان طرفین تأکید کرده‌اند. بازگشت تردد ایمن و عادی کشتی‌ها از تنگه هرمز نیز از دیگر محورهای مورد تأکید پکن و مسقط بوده است.
این مواضع در جریان مذاکرات گسترده هیثم بن طارق آل سعید، سلطان عمان، با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در تالار بزرگ خلق پکن مطرح شد.
سفر سلطان عمان که از روز یکشنبه آغاز شده است، نخستین سفر رسمی یک پادشاه عمان به چین از زمان برقراری روابط دیپلماتیک دو کشور در سال ۱۹۷۸ به شمار می‌رود. این سفر همچنین نخستین حضور هیثم بن طارق در چین از زمان رسیدن وی به سلطنت در سال ۲۰۲۰ است.
سرمایه‌گذاری بیش از ۳۳ میلیارد یوان شرکت‌های چینی در عمان
خبرگزاری عمان گزارش داد که مذاکرات هیثم بن طارق و شی جین‌پینگ، علاوه بر بررسی تحولات منطقه‌ای، موضوعات مرتبط با گسترش همکاری‌های اقتصادی و فناورانه دو کشور را نیز دربرگرفت.
بر اساس این گزارش، دو طرف درباره توسعه همکاری در حوزه‌های فناوری، نوآوری، هوش مصنوعی، انرژی‌های تجدیدپذیر، صنایع تبدیلی، لجستیک، تجارت دیجیتال و امنیت غذایی رایزنی کردند.
سلطان عمان در این دیدار با اشاره به روابط عمیق کشورش با چین اظهار کرد که سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های چینی در عمان طی سال‌های اخیر، با مشارکت سازمان سرمایه‌گذاری عمان، از ۳۳ میلیارد یوان فراتر رفته است.
وی این روند را نشانه تحولی ویژه در مناسبات اقتصادی دو کشور دانست و بر اهمیت افزایش سرمایه‌گذاری‌های مشترک، انتقال تجربیات و توسعه صنایع متکی بر دانش و فناوری تأکید کرد.
در جریان سفر سلطان عمان به چین، هیثم بن طارق و شی جین‌پینگ همچنین شاهد امضای یک توافق‌نامه و ۱۴ یادداشت تفاهم و پروتکل همکاری بودند. این اسناد حوزه‌هایی از جمله سرمایه‌گذاری، تبادل اطلاعات، علوم و فناوری و هوش مصنوعی را پوشش می‌دهند.
تأکید شی جین‌پینگ بر ارتقای همکاری‌های راهبردی با عمان
رئیس‌جمهور چین در دیدار با سلطان عمان، توسعه روابط با مسقط را انتخابی راهبردی برای دو کشور توصیف کرد و گفت پکن آمادگی دارد سطح همکاری‌های راهبردی خود با عمان را ارتقا دهد.
شی جین‌پینگ همچنین با تأکید بر ضرورت همکاری مشترک برای بازگرداندن صلح و ثبات به منطقه اظهار کرد که غرب آسیا و خلیج فارس نباید به عرصه رقابت قدرت‌های بزرگ و درگیری‌های ژئوپلیتیکی تبدیل شوند.
وی با اشاره به حمایت چین از حل‌وفصل اختلافات از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک گفت که پکن آماده است ارتباطات و هماهنگی‌های خود را با کشورهای عربی تقویت کند تا زمینه بازگشت هرچه سریع‌تر ثبات به منطقه فراهم شود.
برنامه دیپلماتیک چین برای کاهش تنش‌ها در غرب آسیا و آفریقا
در همین حال، منابع خبری از آغاز یک برنامه دیپلماتیک فشرده از سوی چین با هدف کاهش تنش‌ها در غرب آسیا و آفریقا خبر داده‌اند.
پکن اعلام کرده است که ژای جون، فرستاده ویژه این کشور، در ماه نوامبر به ایران، عمان و عربستان سعودی سفر خواهد کرد تا تلاش‌های مربوط به برقراری صلح و پیشبرد گفت‌وگوهای منطقه‌ای را دنبال کند.
وزارت امور خارجه چین نیز تأیید کرده است که این سفر در چارچوب تلاش‌های گسترده دیپلماتیک پکن برای کاهش تنش‌ها در منطقه انجام می‌شود.
همزمان با مأموریت ژای جون، لیو شیانفا، نماینده ویژه چین در امور آفریقا، به اتیوپی، جیبوتی و مصر سفر خواهد کرد. همچنین فرستاده ویژه چین در امور شاخ آفریقا از اریتره بازدید می‌کند.
بر اساس اعلام وزارت امور خارجه چین، این سفرهای همزمان بخشی از رویکرد دیپلماتیک پکن برای کاهش تنش‌ها و پیشبرد تلاش‌های منطقه‌ای در غرب آسیا و آفریقا به شمار می‌روند.
