آسوشیتدپرس: حملات ایران به پایگاههای آمریکا در خاورمیانه؛ از هدف قرار گرفتن رادارها تا خسارت به هواپیماها

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی درباره حملات ایران به مواضع نظامی آمریکا در خاورمیانه نوشت که در این عملیاتها، سامانههای هشدار زودهنگام و تجهیزات شناسایی حملات در اولویت قرار داشتهاند. بررسیهای این خبرگزاری نشان میدهد که تا ماه اوت، بیش از ۱۱۵ حمله موشکی و پهپادی به ۲۶ پایگاه نظامی و محل دیگرِ استقرار تجهیزات آمریکایی آسیب رسانده یا موجب تخریب سازههایی در این مراکز شده است؛ خساراتی که ارزش تجهیزات و زیرساختهای آسیبدیده را به میلیاردها دلار رسانده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ آسوشیتدپرس برای تهیه این گزارش، تصاویر ماهوارهای چند ارائهدهنده را بررسی کرده و بهصورت مستقل بخشی از خسارات واردشده به اهداف آمریکایی را تأیید کرده است. این خبرگزاری همچنین با چهار مقام منطقهای گفتوگو کرده که یا در جریان جزئیات قرار داشتهاند یا اطلاعات خود را بر اساس مشاهده مستقیم مناطق هدف قرارگرفته ارائه کردهاند.
تغییر الگوی حملات؛ از سامانههای هشدار تا زیرساختهای پایگاهها
بر اساس یافتههای آسوشیتدپرس، حملات اولیه ایران بر آشیانههای هواپیما و سامانههایی متمرکز بود که وظیفه شناسایی تهدیدهای ورودی را بر عهده داشتند. این رویکرد، به گفته گزارش، با هدف قرار دادن تجهیزاتی همراه شد که میتوانستند در شناسایی و مقابله با حملات بعدی نقش داشته باشند. در مراحل بعد، انبارها، محلهای اسکان نیروها و دیگر زیرساختهای پشتیبانی پایگاههای آمریکا نیز در فهرست اهداف قرار گرفتند.
آسیبهای واردشده، شرایط حضور نظامی آمریکا در منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. دو مقام منطقهای به آسوشیتدپرس گفتهاند که ایالات متحده بخش قابلتوجهی از تجهیزات خود را از منطقه خلیج فارس خارج کرده است. به گفته یکی از این مقامها، هواپیماها، سامانههای پدافند هوایی، تجهیزات ارتباطی و دیگر امکانات ضروری برای فعالیت پایگاهها در میان داراییهای منتقلشده قرار دارند.
این تحولات، پرسشهایی درباره میزان آمادگی دفاعی آمریکا در منطقه ایجاد کرده است. در صورت ازسرگیری درگیریها، پایگاههای آمریکایی ممکن است با خسارات بیشتری روبهرو شوند. همچنین هنوز مشخص نیست که واشنگتن پس از پایان جنگ، تا چه اندازه برای بازسازی پایگاهها و جایگزینی تجهیزات آسیبدیده در منطقه سرمایهگذاری خواهد کرد.
ابعاد خسارات فراتر از گزارشهای رسمی اعلامشده است
گزارش آسوشیتدپرس جزئیاتی را مطرح میکند که به گفته این خبرگزاری، فراتر از اطلاعات موجود در برخی ارزیابیهای مستقل، از جمله گزارشهای بازرس کل پنتاگون، است. طبق بررسی این خبرگزاری، حملات ایران در فاصله اول آوریل تا ۳۰ ژوئن به صدها ساختمان و سازه دیگر در پایگاههای آمریکا آسیب رسانده یا آنها را تخریب کرده است.
با این حال، اطلاعات موجود تصویر کاملی از خسارات ارائه نمیدهد. دولت دونالد ترامپ و ارتش آمریکا جزئیات محدودی درباره میزان آسیب به نیروها و تجهیزات در جریان این درگیریها منتشر کردهاند. افزون بر این، محدودیتها و تأخیرهای اعمالشده بر انتشار تصاویر ماهوارهای، بررسی مستقل خسارات را دشوارتر کرده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، مسئول نظارت بر عملیات نظامی این کشور در خاورمیانه، از ارائه توضیحات درباره خسارات واردشده به پایگاهها و تجهیزات خودداری کرده است. این فرماندهی معمولاً برای توضیح چنین محدودیتهایی به ضرورت رعایت ملاحظات «امنیت عملیاتی» استناد میکند.
کویت در کانون حملات به مواضع آمریکا
بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که بخش عمده حملات ایران به مواضع آمریکایی در کویت انجام شده است. با این حال، تأسیسات ایالات متحده در بحرین، عراق، اردن، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز هدف حمله قرار گرفتهاند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، مرگبارترین حمله شناختهشده علیه نیروهای آمریکایی در جریان این عملیاتها در کویت رخ داد. در اول مارس، شش سرباز آمریکایی بر اثر حمله پهپادی به بندر شعیبه کشته شدند.
پایگاه هوایی «علی السالم» در کویت نیز دستکم ۳۰ بار هدف قرار گرفت. این حملات به آسیبدیدگی یا تخریب حداقل ۱۵ آشیانه هواپیما، چندین انبار و ۱۰ ساختمان در نزدیکی یک منطقه مسکونی منجر شد.
کمپ بوهرینگ؛ آسیب گسترده به محلهای استقرار نیروها
«کمپ بوهرینگ» در کویت نیز از جمله پایگاههایی بود که خسارات سنگینی را متحمل شد. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، حملات ایران بخش عمده آشیانههای این پایگاه را از کار انداخت؛ با این حال، آسیب به محلهای تجمع و استقرار نیروها گستردهتر بود، زیرا تعداد هواپیماهای مستقر در این مرکز محدود بود.
سالن ورزشی کمپ در ماه مارس تخریب شد و فروشگاهی که نیروهای آمریکایی برای خرید از آن استفاده میکردند، در اواخر ژوئیه هدف حمله قرار گرفت.
رافائل کوهن، مدیر برنامه امنیت ملی در مدرسه سیاستگذاری عمومی رند، با اشاره به شدت حملات آمریکا علیه ایران گفت وارد آمدن خسارت به تجهیزات آمریکایی در چنین شرایطی دور از انتظار نبوده است. او تأکید کرد که ویژگی جنگهای امروزی، ارتشها را در برابر حملات گسترده پهپادی با هزینه پایین آسیبپذیر کرده است.
کوهن این تحولات را هشداری برای آمریکا دانست.
رادارهای هشدار زودهنگام؛ از اهداف اولیه حملات ایران
بر اساس تحلیل آسوشیتدپرس، یکی از محورهای مهم حملات ایران، سامانههای آمریکایی مرتبط با شناسایی تهدیدها و مقابله با حملات ورودی بود. در مرحله نخست، رادارها و تجهیزات هشداردهنده هدف قرار گرفتند و سپس دامنه حملات به ساختمانها و امکاناتی گسترش یافت که برای فعالیت روزمره و اسکان نیروها در پایگاههای آمریکا ضروری بودند.
در دو روز نخست جنگ، در اواخر فوریه، سازههای محافظ سامانههای راداری آمریکا در «کمپ عارفجان» کویت و مرکز پشتیبانی نیروی دریایی در بحرین منهدم شدند. افزون بر این، رادارهای سیار در پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان سعودی و پایگاه هوایی «موفق سلطی» در اردن هدف قرار گرفتند.
مدیر شرکت مشاوره اطلاعات فنی «خدمات تحقیقات تسلیحاتی» گفت ایران در حملات خود، تضعیف بخشهای کلیدی سامانه پدافند هوایی آمریکا را در اولویت قرار داده و رادارهای مهم هشدار زودهنگام را هدف گرفته است؛ تجهیزاتی که تعمیر یا جایگزینی آنها دشوار و پرهزینه است.
خسارت به رادارهای راهبردی آمریکا در اردن و قطر
یکی از رادارهای مستقر در اردن هدف حمله قرار گرفت و گزارشها از انهدام آن حکایت داشتند. شرکت سازنده این سامانه، «ریتیون»، اعلام کرده بود که این رادار یکی از تنها ۱۳ دستگاهی است که ارتش آمریکا در سراسر جهان در اختیار دارد. اسناد بودجهای ایالات متحده نیز هزینه هر دستگاه را حدود نیم میلیارد دلار برآورد میکنند.
رادار دیگری در قطر بهشدت آسیب دید، اما مشخص نیست که این سامانه بهطور کامل از بین رفته باشد. این تجهیزات را قطر در قالب قراردادی به ارزش ۱.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳ خریداری کرده بود و بنا بر گزارش، ظاهراً تنها نمونه آن در منطقه محسوب میشد.
مدیر شرکت «خدمات تحقیقات تسلیحاتی» ارزیابی کرده است که هدف از حمله به چنین تأسیساتی، احتمالاً ایجاد اختلال در توانایی آمریکا و متحدانش برای شناسایی و پاسخگویی به حملات بعدی بوده است.
گسترش حملات به هواپیماها و تجهیزات پشتیبانی
پس از هدف قرار گرفتن رادارها، ایران در نخستین ماه جنگ بیش از ۵۰ حمله موفق علیه ۱۸ محل میزبان تجهیزات نظامی آمریکا انجام داد. در این حملات، مناطقی که هواپیماهای آمریکایی در آنها مستقر بودند، در اولویت قرار داشتند.
دو مقام منطقهای به آسوشیتدپرس گفتهاند که هواپیماهای سوخترسان، سامانههای ارتباطی، مخازن سوخت و محلهای اسکان نیروها در پایگاههای مختلف آسیب دیدند. در یکی از حملات ایران به پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در ماه مارس، بخش عقبی یک هواپیمای نظارتی «بوئینگ E-۳ سنتری» صدمه دید. همچنین یکی از واحدهای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، در سفارت این کشور در ریاض هدف حمله قرار گرفت.
روایت یک مقام نظامی از وضعیت پایگاه شاهزاده سلطان
یک مقام نظامی منطقهای که اخیراً از پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی بازدید کرده، از خسارات گسترده به تأسیسات این مرکز خبر داده است. او وضعیت پایگاه را بهگونهای توصیف کرد که بقایای تجهیزات و مصالح ساختمانی شکسته در بخشهای مختلف پراکنده بود.
به گفته این مقام، برخی تجهیزات و ساختمانهای مورد استفاده نیروهای آمریکایی، از جمله سربازخانهها و سالنهای غذاخوری، در پی بمباران ویران شده بودند. او همچنین اظهار داشت حملهای که به هواپیمای نظارتی اصابت کرد، به چند هواپیمای دیگر، از جمله دو هواپیمای تانکر سوخترسان، نیز آسیب رسانده است.
در گزارشی از سرویس تحقیقات کنگره آمریکا که در ماه اکتبر بهروزرسانی شد، اعلام شده است که ۱۵ فروند هواپیمای آمریکایی در پایگاههای منطقهای آسیب دیدهاند.
آسیب به تأسیسات و تجهیزات پایگاه الظفره در امارات
به گفته یک مقام نظامی منطقهای دیگر که از جزئیات خسارات اطلاع مستقیم دارد، پایگاه هوایی «الظفره» در امارات متحده عربی نیز در اوایل جنگ بارها هدف حمله قرار گرفت. این پایگاه در فاصله حدود ۲۰ مایلی جنوب ابوظبی واقع شده است.
این مقام از آسیب به زیرساختهایی مانند آشیانههای هواپیما و دیگر تأسیسات پایگاه خبر داد و به تجهیزات آسیبدیدهای از جمله سامانه راداری هشدار زودهنگام و پهپادهای نظارتی اشاره کرد.
محدودیت انتشار تصاویر ماهوارهای و دشواری ارزیابی مستقل خسارات
برخی شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات ماهوارهای که با دولت آمریکا قرارداد دارند، به درخواست مقامهای آمریکایی انتشار عمومی تصاویر را متوقف کرده یا به تعویق انداختهاند. این تصمیم با استناد به نگرانیهای مرتبط با امنیت ملی اتخاذ شده است.
در نتیجه این محدودیتها، امکان تأیید بصری خسارات وارده به پایگاههای آمریکا محدود شد؛ تا زمانی که تصاویر ارائهشده از سوی «واناطلس»، متعلق به شرکت ایرباس، در دسترس قرار گرفتند.
در مورد کمپ بوهرینگ در کویت، که از پایگاههای بهشدت آسیبدیده به شمار میرود، تصاویر باکیفیت منابع معتبر تا اواخر ماه اوت منتشر نشدند. در فاصله توقف انتشار تصاویر در اوایل مارس تا ازسرگیری آن در اوت، بیش از ۳۰ سازه در این پایگاه آسیب دیدند یا تخریب شدند.
آسوشیتدپرس همچنین با بررسی اطلاعات موجود تأیید کرده است که کمپ بوهرینگ در ماههای مارس، آوریل، مه و ژوئیه بارها هدف حملات ایران قرار گرفته است.
جنگ پهپادی و موشکی؛ چالشی برای آینده حضور نظامی آمریکا
رافائل کوهن، تحلیلگر اندیشکده رند، معتقد است تحولات این جنگ میتواند تصویری از محیط عملیاتی پیش روی نیروهای آمریکایی ارائه دهد. او با اشاره به تغییر ماهیت تهدیدها تأکید کرده است که نیروهای نظامی دیگر نمیتوانند مانند دوره جنگ جهانی علیه تروریسم، اتکای مشابهی به زیرساختهای ثابت داشته باشند.
بر اساس ارزیابی مطرحشده در گزارش آسوشیتدپرس، آسیبپذیری پایگاهها و تجهیزات ثابت در برابر حملات موشکی و پهپادی، یکی از چالشهایی است که ارتش آمریکا ممکن است در عملیاتهای آینده نیز با آن مواجه شود.