الجزیره: شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای چگونه می‌تواند قدرت ترامپ را محدود کند؟
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، با وجود آنکه تغییری در ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ ایجاد نمی‌کند، می‌تواند موازنه قدرت در کنگره را تغییر دهد و محدودیت‌های تازه‌ای بر عملکرد دولت او تحمیل کند. در صورت پیروزی حزب رقیب و از دست رفتن اکثریت جمهوری‌خواهان در یک یا هر دو مجلس کنگره، مخالفان ترامپ ابزارهای قانونی بیشتری برای نظارت بر دولت و مقابله با برنامه‌های او در اختیار خواهند داشت.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، شبکه الجزیره در گزارشی درباره انتخابات میان‌دوره‌ای چهارم نوامبر آمریکا، به بررسی نگرانی‌های دونالد ترامپ از احتمال شکست حزبش پرداخت. این شبکه نوشت که نتیجه انتخابات، هرچه باشد، به تغییر رئیس‌جمهور منجر نمی‌شود؛ اما واگذاری کنترل کنگره به حزب رقیب می‌تواند زمینه را برای تشدید تقابل سیاسی در واشنگتن فراهم کند.
در چنین شرایطی، مخالفان رئیس‌جمهور قادر خواهند بود از ظرفیت‌های قانونی و اختیارات پیش‌بینی‌شده در قانون اساسی برای محدود کردن سیاست‌های دولت و بررسی عملکرد آن استفاده کنند.
تفاوت ساختار مجلس نمایندگان و سنا در نظام انتخاباتی آمریکا
الجزیره با اشاره به تفاوت دوره‌های انتخاباتی دو مجلس کنگره آمریکا، توضیح داد که اعضای مجلس نمایندگان هر دو سال یک‌بار انتخاب می‌شوند. این دوره کوتاه با ساختار این مجلس تناسب دارد؛ چراکه تعداد کرسی‌های آن بر اساس جمعیت ایالت‌ها تعیین می‌شود و ترکیب آن می‌تواند تغییرات در گرایش‌های رأی‌دهندگان را سریع‌تر منعکس کند.
در مقابل، مجلس سنا با هدف برخورداری از ثبات بیشتر طراحی شده است. دوره عضویت سناتورها شش سال است و هر ایالت، بدون توجه به جمعیت خود، دو نماینده در این مجلس دارد. این ساختار باعث می‌شود سنا در مقایسه با مجلس نمایندگان کمتر تحت تأثیر نوسان‌های کوتاه‌مدت انتخاباتی قرار بگیرد.
برای جلوگیری از تغییر هم‌زمان تمام اعضای سنا نیز کرسی‌های این مجلس به سه گروه تقسیم شده‌اند؛ به‌گونه‌ای که هر دو سال یک‌بار، انتخابات برای تعیین حدود یک‌سوم سناتورها برگزار می‌شود.
انتخابات میان‌دوره‌ای؛ آزمونی برای موازنه قدرت در واشنگتن
در قانون اساسی آمریکا، انتخابات مستقلی با عنوان «انتخابات میان‌دوره‌ای» تعریف نشده است. برگزاری این انتخابات از تفاوت در دوره فعالیت نهادهای اصلی سیاسی این کشور ناشی می‌شود: اعضای مجلس نمایندگان برای دو سال، رئیس‌جمهور برای چهار سال و سناتورها برای شش سال انتخاب می‌شوند.
در نتیجه، انتخابات کنگره در میانه دوره ریاست‌جمهوری برگزار می‌شود و فرصتی برای سنجش دوباره موازنه سیاسی در واشنگتن فراهم می‌آورد؛ بدون آنکه دوره ریاست‌جمهوری پایان یابد یا رئیس‌جمهور تغییر کند.
در این انتخابات، رأی‌دهندگان برای تعیین تکلیف تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و همچنین حدود یک‌سوم از ۱۰۰ کرسی مجلس سنا رأی می‌دهند. سناتورها نمایندگی ۵۰ ایالت آمریکا را بر عهده دارند و ساختار سنا به‌گونه‌ای است که هر ایالت دو کرسی در آن دارد.
از توقف طرح‌های دولت تا آغاز تحقیقات نظارتی
اهمیت انتخابات میان‌دوره‌ای تا حد زیادی به احتمال تغییر اکثریت حزبی در کنگره وابسته است. اگر حزب رئیس‌جمهور اکثریت خود را در مجلس نمایندگان، سنا یا هر دو از دست بدهد، دولت ممکن است با مخالفانی مواجه شود که توان بیشتری برای اثرگذاری بر روند قانون‌گذاری و نظارت بر قوه مجریه دارند.
از جمله ابزارهای کنگره در چنین وضعیتی می‌توان به جلوگیری از تصویب برخی طرح‌های قانونی و بودجه‌ها، آغاز تحقیقات درباره عملکرد دولت، نظارت بر نهادهای اجرایی و استفاده از اختیارات قانونی برای پاسخ‌گو کردن مسئولان اشاره کرد.
بنابراین، نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای صرفاً به تغییر ترکیب نمایندگان و سناتورها محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند بر توانایی رئیس‌جمهور برای پیشبرد برنامه‌های سیاسی خود در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری نیز تأثیر بگذارد.
حفظ ریاست‌جمهوری، اما با محدودیت‌های سیاسی بیشتر
بر اساس این گزارش، رئیس‌جمهور آمریکا ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای همچنان در کاخ سفید باقی بماند، اما با کنگره‌ای روبه‌رو شود که ترکیب حزبی و رویکرد سیاسی متفاوتی دارد.
چنین تغییری می‌تواند مسیر اجرای برنامه‌های دولت را دشوارتر کند و دامنه مانور رئیس‌جمهور را کاهش دهد. این سازوکار، بخشی از نظام نظارت و موازنه قدرت در ساختار سیاسی آمریکاست که با هدف جلوگیری از تمرکز بیش از حد اختیارات در یک بخش از حکومت شکل گرفته است.
