گزارش محققان از احتمال ردیابی کاربران استارلینک توسط یک شرکت اسرائیلی

محققان شرکت امنیت سایبری ژاپنی ترند میکرو اعلام کرده‌اند که یک شرکت فناوری تبلیغاتی اسرائیلی به نام «دیسکاور تک» کاربران اینترنت ماهواره‌ای استارلینک را در کشورهای مختلف هدف قرار داده است؛ اقدامی که به گفته این محققان، ممکن است با هدف شناسایی موقعیت جغرافیایی کاربران و نظارت بر فعالیت‌های آن‌ها انجام شده باشد.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، خبرگزاری رویترز به نقل از شش منبع آگاه گزارش داد که یافته‌های پژوهشگران ترند میکرو، نگرانی‌هایی را درباره احتمال سوءاستفاده از زیرساخت تبلیغات دیجیتال برای جمع‌آوری اطلاعات کاربران استارلینک ایجاد کرده است.

ترند میکرو: دیسکاور تک در تبلیغات هدفمند استارلینک نقش برجسته‌ای دارد

پژوهشگران شرکت ترند میکرو، مستقر در توکیو، بر اساس بررسی داده‌های تبلیغات دیجیتال اعلام کرده‌اند که دیسکاور تک به یکی از منابع عمده تبلیغات نمایش‌داده‌شده به کاربران استارلینک تبدیل شده است.

این محققان احتمال می‌دهند که سازوکار مورد استفاده این شرکت، علاوه بر اهداف تبلیغاتی، برای تعیین موقعیت مکانی کاربران یا نظارت بر فعالیت‌های اینترنتی آن‌ها نیز به کار گرفته شده باشد.

نتایج این بررسی بر داده‌هایی استوار است که سامانه‌های پایش و تحلیل واحد «Trend AI» شرکت ترند میکرو گردآوری کرده‌اند. پژوهشگران با تحلیل این اطلاعات، به این نتیجه رسیده‌اند که دیسکاور تک در رقابت برای خرید فضای تبلیغاتی با هدف قرار دادن کاربران استارلینک در سطح بین‌المللی، جایگاه برجسته‌ای پیدا کرده است.

بر اساس این یافته‌ها، این شرکت در مزایده‌های تبلیغاتی مرتبط با ترافیک اینترنت کاربران سرویس متعلق به اسپیس‌ایکس، در بیش از ۱۰۰ کشور رتبه نخست را داشته است؛ حتی در برخی کشورهایی که استفاده از استارلینک ممنوع یا محدود شده است.

گزارش Trend AI از الگوهای غیرعادی در خرید تبلیغات

گزارش واحد Trend AI که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، به الگوهایی در مزایده‌های خرید فضای تبلیغاتی اشاره می‌کند که از نظر محققان می‌تواند نشانه فعالیت‌هایی فراتر از تبلیغات تجاری متعارف باشد.

در این گزارش آمده است که رفتارهای مشاهده‌شده احتمال وجود زیرساخت‌هایی برای هدف‌گیری و ردیابی کاربران را مطرح می‌کند.

طبق یافته‌های این پژوهش، دیسکاور تک در سوریه، لیبی، یمن و سودان جنوبی بزرگ‌ترین خریدار فضای تبلیغاتی بوده و در افغانستان نیز رتبه دوم را در میان خریداران این فضاها به دست آورده است.

محققان خاطرنشان کرده‌اند که تقاضا برای تبلیغات تجاری غربی در کشورهای تحت تحریم یا مناطق درگیر منازعات مسلحانه معمولاً بسیار محدود است؛ از همین رو، حجم فعالیت این شرکت در بازارهای یادشده توجه آن‌ها را جلب کرده است.

این گزارش همچنین از سهم غیرمعمول دیسکاور تک در مزایده‌های تبلیغاتی چند کشور دیگر، از جمله مجارستان، مصر، جمهوری آذربایجان، ونزوئلا و سرزمین‌های اشغالی، خبر می‌دهد.

چگونه مزایده‌های تبلیغاتی می‌توانند به ابزاری برای ردیابی تبدیل شوند؟

هم‌زمان با انتشار یافته‌های ترند میکرو، آزمایشگاه پژوهشی «سیتیزن لب» (Citizen Lab) در کانادا و شرکت فناوری اطلاعات «کانواینت» (Conviant) مستقر در نیویورک، هویت شرکت دیسکاور تک را شناسایی کردند.

این دو مجموعه اعلام کردند که دیسکاور تک از سازوکار مزایده برای خرید فضای تبلیغاتی به شیوه‌ای سوءاستفاده‌آمیز بهره برده است؛ روشی که می‌تواند اطلاعات کاربران اینترنت را در اختیار شرکت‌کنندگان در این مزایده‌ها قرار دهد.

به گزارش رویترز، داده‌های حاصل از این فرایند ممکن است به‌مرور جمع‌آوری، دسته‌بندی و با اطلاعات دیگر ترکیب شوند. در صورت تجمیع چنین داده‌هایی، امکان شناسایی هویت واقعی برخی کاربران، ردیابی فعالیت‌های اینترنتی آن‌ها در وب‌سایت‌های مختلف و حتی شناسایی اهداف احتمالی برای استفاده از ابزارهای جاسوسی و نظارتی فراهم می‌شود.

نمایش تبلیغات در شبکه‌های حساس و آغاز بررسی‌های داخلی

سیتیزن لب و کانواینت همچنین گزارش داده‌اند که تبلیغات مرتبط با این پرونده در ده‌ها شبکه حساس متعلق به سازمان‌های رسانه‌ای، نهادهای دولتی و شرکت‌های فناوری نمایش داده شده‌اند.

در همین حال، رویترز گزارش داده است که گوگل و شماری دیگر از شرکت‌ها اعلام کرده‌اند دیسکاور تک را از پلتفرم‌های تبلیغاتی خود حذف خواهند کرد.

این خبرگزاری به نقل از منابع آگاه همچنین اعلام کرده است که دست‌کم یک شرکت بزرگ فناوری آمریکایی، به همراه یک سازمان بین‌المللی، دو تحقیق داخلی را آغاز کرده‌اند تا مشخص شود آیا تبلیغات دیسکاور تک کارکنان آن‌ها را هدف قرار داده است یا خیر.

یافته‌های مطرح‌شده در این گزارش‌ها، نگرانی‌هایی را درباره امکان بهره‌برداری از زیرساخت‌های تبلیغات دیجیتال برای گردآوری اطلاعات و ردیابی کاربران ایجاد کرده است؛ با این حال، هدف نهایی فعالیت‌های منتسب به دیسکاور تک، طبق اطلاعات منتشرشده، همچنان در حد احتمال و موضوع بررسی باقی مانده است.