آفریقا با ۳ توپ راهی ماه میشود
فرودگر ماه «چانگای-۸» چین که پرتاب آن برای سال ۲۰۲۹ برنامهریزی شده است، ممکن است نخستین ماموریت اکتشاف فضایی آفریقا را به قطب جنوب ماه ارسال کند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، در قالب طرح Africa2Moon، کرههای جهنده ارتفاع پایین آفریقایی یا به اختصار بالز (BALLS) که سه کاوشگر کروی هستند، روی سطح ماه قرار میگیرند و آرایه نجومی رادیویی را در منطقه قطب جنوب ماه تشکیل خواهند داد. هر یک از این کرههای فلزی به آنتنهای تلسکوپ رادیویی با فرکانس پایین مجهز هستند و به دنبال سیگنالهایی از برخی از قدیمیترین و دورترین بخشهای جهان خواهند گشت.
به نقل از اسپیس، ستارهشناسان میگویند نیمه دور ماه، آرامترین مکان از نظر امواج رادیویی در نزدیکی زمین است؛ مکانی ایدهآل برای «گوش دادن» به جهان بدون تداخلهای رادیویی. مدیر برنامه آفریقا در رصدخانه نجوم رادیویی آفریقای جنوبی (SARAO) میگوید که آرایه بالز سیگنالهای رادیویی کمفرکانس فضا و سیگنالهایی که از سطح زمین قابل مشاهده نیستند را رصد خواهد کرد.
به گفته آنها، ماه مکان مناسبی برای انجام چنین مطالعاتی است، زیرا سیگنالهای کمفرکانس موردنظر به دلیل تداخل ایجاد شده توسط جو زمین از سطح زمین قابل دریافت نیستند.
طرح Africa2Moon در ماه آوریل سال ۲۰۲۵ از سوی اداره ملی فضایی چین به عنوان یکی از نزدیک به ۱۲ محموله بینالمللی ماموریت چانگای-۸ انتخاب شد.
بالز امکان انجام رصدهایی در فرکانسهای کمتر از ۲۰ مگاهرتز را فراهم میکند؛ فرکانسهایی که به دلیل اعوجاج ایجاد شده توسط یونسپهر و تداخل رادیویی از سطح زمین قابل دسترسی نیستند.
امواج رادیویی کمفرکانس، یعنی امواج زیر حدود ۵۰ مگاهرتز، از برخی از قدیمیترین و دورترین بخشهای جهان سرچشمه میگیرند.
آرایه بالز بهعنوان سختافزار پیشگام برای فناوریهای آینده ماه و آزمایشهای نجوم رادیویی عمل خواهد کرد. همچنین این سامانه به عنوان یک نمایشگر فناوری برای ماموریت کامل Africa2Moon مورد استفاده قرار خواهد گرفت؛ ماموریتی که در نظر دارد آرایهای متشکل از ۵۵ آنتن را در سمت دور ماه مستقر کند.
پس از استقرار روی ماه، سه آرایه در نقاط مختلف سطح ماه قرار خواهند گرفت. قرار است سیگنالهای دریافت شده توسط آرایهها به فرودگر چینی منتقل شوند و سپس فرودگر آنها را برای پردازش بیشتر به زمین ارسال کند.
رهبری این مأموریت بر عهده بنیاد توسعه فضایی آفریقا است و این بنیاد با همکاری رصدخانه نجوم رادیویی آفریقای جنوبی، آژانس فضایی ملی آفریقای جنوبی، مؤسسه ملی علوم نظری و محاسباتی و همچنین موسساتی در کنیا، غنا، بوتسوانا و دیگر نقاط این قاره فعالیت میکند.
این قطعات در ماه آوریل سال ۲۰۲۶ مونتاژ شدند تا برای آزمایش به تیم ماموریت چانگای-۸ چین تحویل داده شوند.
مدیر این پروژه میگوید که این ماموریت شامل استقرار ۵۵ آنتن در سمت دور ماه خواهد بود و چنین کاری نیز به یک پرتابگر نیاز خواهد داشت. بنابراین احتمالا انجام آن به این بستگی خواهد داشت که چین بار دیگر با ما همکاری کند. طراحی تجهیزات ماموریت دوم نیز تا حدودی متفاوت خواهد بود. ما میخواهیم قطر آنها کمی بیشتر باشد و بنابراین به دلیل محدودیت فضا، باید به شکلی مسطح در ماموریت پرتاب شوند و سپس در ماه باز شوند و به شکل یک کره درآیند؛ برخلاف نسخه فعلی که به شکل یک کره ارسال میشود.
استقرار آنها روی سطح ماه نیز متفاوت خواهد بود؛ به جای آنکه یک ربات آنها را مستقر کند، خودشان از فرودگر خارج شده و مستقر خواهند شد. این کار امکان استقرار سریعتر، تصادفیتر و با فاصله بیشتر از یکدیگر را فراهم میکند که به بهبود نتایج علمی کمک خواهد کرد.
