تلاش ترامپ برای ائتلاف نتانیاهو و بنت؛ شرط حذف بن‌گویر چه مانعی ایجاد می‌کند؟
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حال تلاش برای نزدیک کردن بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کنونی رژیم صهیونیستی، و نفتالی بنت، نخست‌وزیر پیشین این رژیم، با هدف تشکیل یک دولت ائتلافی است. گزارش‌ها حاکی از آن است که کنار گذاشتن ایتامار بن‌گویر از دولت آینده نیز یکی از محورهای این توافق احتمالی به شمار می‌رود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، ترامپ قصد دارد با میانجیگری میان نتانیاهو و بنت، زمینه تشکیل ائتلافی جدید را فراهم کند؛ تلاشی که در صورت موفقیت می‌تواند بنت را به تجدیدنظر در وعده انتخاباتی خود مبنی بر همکاری نکردن با نتانیاهو سوق دهد.
پایگاه خبری «ورلد اسرائیل نیوز» گزارش داده است که گفت‌وگوهای میان ترامپ، نتانیاهو، بنت و میریام ادلسون، میلیاردر آمریکایی و از حامیان مالی حزب جمهوری‌خواه، طی روزهای گذشته افزایش یافته است. به نوشته این رسانه، تحرکات اخیر نشانه‌هایی از احتمال دستیابی طرف‌ها به توافقی برای تشکیل دولت ائتلافی مشترک را آشکار کرده است.
بر اساس پیشنهاد مطرح‌شده، قرار است بنت در دولت به رهبری نتانیاهو، مسئولیت وزارت جنگ و سمت معاون نخست‌وزیر را بر عهده بگیرد. همچنین یائیر لاپید، متحد سیاسی بنت، به‌عنوان وزیر امور خارجه فعالیت کند.
بنت در آغاز مذاکرات خواستار توافقی مبتنی بر چرخش در جایگاه نخست‌وزیری بود؛ مدلی که بر اساس آن، در مرحله‌ای از دوره دولت، خود او ریاست کابینه را بر عهده می‌گرفت. با این حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که وی در پی فشارهای میریام ادلسون از این درخواست عقب‌نشینی کرده است.
در همین حال، پایگاه خبری «جویییش ادیشن» نیز در گزارشی جداگانه، ائتلاف میان نتانیاهو و بنت را محتمل‌ترین نتیجه مذاکرات پس از انتخابات دانسته است. با وجود این گزارش‌ها، مذاکرات یادشده هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده و هیچ توافق رسمی نیز درباره تشکیل ائتلاف اعلام نشده است.
بنت در مسیر بازگشت به جریان راست‌گرای اسرائیل
همکاری احتمالی بنت با دولت نتانیاهو می‌تواند به تغییر قابل‌توجهی در مواضع سیاسی او منجر شود و فرصتی برای بازگشتش به اردوگاه راست فراهم کند.
بنت در سال ۲۰۲۱ با تشکیل ائتلافی با یائیر لاپید و برخورداری از حمایت حزب عربی «رعم»، بخشی از پشتیبانی هواداران پیشین خود در اردوگاه راست را از دست داد. اکنون، بنا بر گزارش‌ها، او در حال بررسی پیوستن به ائتلافی گسترده از احزاب راست‌گراست؛ اقدامی که در ازای آن ممکن است یکی از سمت‌های ارشد دولت، از جمله وزارت جنگ یا وزارت دارایی، و همچنین عنوان معاون نخست‌وزیر را به دست آورد.
منابع نزدیک به بنت گفته‌اند که نخست‌وزیر پیشین رژیم صهیونیستی به این جمع‌بندی رسیده است که برای تلاش دوباره در مسیر رسیدن به مقام نخست‌وزیری، باید اعتماد رأی‌دهندگان محافظه‌کار را احیا کند.
توافق احتمالی با نتانیاهو می‌تواند به بنت امکان دهد خود را سیاستمداری معرفی کند که در پایان دادن به بن‌بست سیاسی نقش داشته است. در عین حال، چنین توافقی ممکن است جایگاهی قدرتمند در دولت آینده برای او فراهم کند.
شرط کنار گذاشتن بن‌گویر؛ مانعی بر سر راه توافق
با وجود نشانه‌های پیشرفت در مذاکرات، حضور ایتامار بن‌گویر در دولت آینده به یکی از اختلاف‌های اصلی تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌ها، بنت خواهان آن است که بن‌گویر، وزیر امنیت داخلی، و حزب او، «عوتسما یهودیت»، از ائتلاف کنار گذاشته شوند.
این درخواست از یک سو چالشی سیاسی ایجاد می‌کند و از سوی دیگر، ممکن است ترکیب کرسی‌های پارلمان و امکان دستیابی به اکثریت را تحت تأثیر قرار دهد. بنت در شرایطی به دنبال بازسازی ارتباط خود با اردوگاه راست است که کنار گذاشتن یکی از چهره‌های شاخص همین جریان را شرط توافق قرار داده است. حزب بن‌گویر در انتخابات روز سه‌شنبه هفت کرسی به دست آورده است.
از سوی دیگر، حذف این حزب می‌تواند تشکیل دولت از سوی نتانیاهو را با مشکل مواجه کند. نتایج نهایی انتخابات که روز جمعه منتشر شد، نشان می‌دهد بلوک فعلی نتانیاهو ۵۳ کرسی و حزب «بیاخد» به رهبری بنت ۱۲ کرسی کسب کرده‌اند. مجموع این کرسی‌ها به ۶۵ می‌رسد؛ رقمی که از حداقل ۶۱ کرسی لازم برای دستیابی به اکثریت پارلمانی بیشتر است.
با این حال، در صورت حذف هفت کرسی متعلق به حزب بن‌گویر، شمار کرسی‌های ائتلاف پیشنهادی به ۵۸ کاهش خواهد یافت. در چنین وضعیتی، نتانیاهو برای تشکیل دولت باید حزب دیگری را به ائتلاف اضافه کند یا بنت را به صرف‌نظر کردن از شرط کنار گذاشتن بن‌گویر متقاعد سازد.
افزون بر این، ائتلاف سیاسی بنت شامل لاپید و شماری دیگر از چهره‌هاست که دیدگاه‌هایشان با مواضع شرکای سنتی نتانیاهو در اردوگاه راست تفاوت دارد؛ موضوعی که می‌تواند دستیابی به توافق را پیچیده‌تر کند.
بر اساس گزارش‌ها، نمایندگان نتانیاهو و طرف آمریکایی در حال بررسی راه‌هایی برای مصالحه و رفع اختلاف‌ها هستند، اما هنوز موانع موجود برطرف نشده‌اند.
تمایل اطرافیان ترامپ به کنار گذاشتن بن‌گویر و اسموتریچ
تلاش‌ها برای شکل دادن به ائتلافی جدید با گزارش‌هایی درباره تمایل برخی چهره‌های نزدیک به ترامپ برای تشکیل دولتی بدون حضور بن‌گویر و احتمالاً بتسلئیل اسموتریچ، رهبر حزب «صهیونیسم دینی»، هم‌راستا شده است.
شبکه خبری «وای‌نت» گزارش داده است که نزدیکان ترامپ خواهان حذف هر دو سیاستمدار از دولت آینده رژیم صهیونیستی هستند. چنین تغییری می‌تواند راه را برای تشکیل دولتی با مشارکت گسترده‌تر احزاب و رویکردی نزدیک‌تر به دولت وحدت ملی هموار کند.
مواضع تندروانه اسموتریچ درباره غزه، بنا بر این گزارش‌ها، موجب بروز تنش میان او و تلاش‌های دیپلماتیک آمریکا شده است. واشنگتن در پی پیشبرد توافق‌های منطقه‌ای است که عادی‌سازی روابط میان رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی نیز در شمار آن‌ها قرار دارد.
با این حال، کاخ سفید گزارش‌هایی را که مدعی بودند دولت آمریکا از پیش تصمیم به مداخله در مذاکرات تشکیل ائتلاف در رژیم صهیونیستی گرفته است، رد کرد.
ترامپ نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال کمک به تشکیل دولت وحدت ملی به ریاست نتانیاهو گفت که هنوز این موضوع را بررسی نکرده، اما آن را مدنظر قرار خواهد داد.
آینده ائتلاف به تصمیم بنت و ترکیب کرسی‌های پارلمان بستگی دارد
این تحولات در شرایطی دنبال می‌شود که سیاستمداران رژیم صهیونیستی هم‌زمان در حال بررسی گزینه‌های مختلف برای تشکیل دولت هستند. نتانیاهو با بن‌گویر و اسموتریچ گفت‌وگو کرده و بنت نیز با شماری از چهره‌های مخالف دولت، از جمله گادی آیزنکوت و یائیر گولان، دیدار داشته است. این رفت‌وآمدها نشان می‌دهد که آرایش سیاسی همچنان در حال تغییر است و نتیجه نهایی مذاکرات مشخص نشده است.
برای نتانیاهو، توافق با بنت می‌تواند راه دستیابی به اکثریت پارلمانی را هموار کند؛ اکثریتی که بلوک کنونی او در انتخابات موفق به کسب آن نشد.
با این حال، پیامدهای این توافق برای بنت نیز اهمیت زیادی دارد. ورود دوباره به دولت می‌تواند جایگاه سیاسی او را تقویت کند و زمینه را برای تلاش مجدد جهت تصدی نخست‌وزیری فراهم سازد. در مقابل، تحقق این سناریو مستلزم آن است که او از وعده انتخاباتی خود برای همکاری نکردن با نتانیاهو عقب‌نشینی کند.
در صورتی که حضور بن‌گویر برای تأمین اکثریت پارلمانی ضروری باشد، بنت با تصمیمی دشوار روبه‌رو خواهد شد: یا باید مشارکت در دولتی را بپذیرد که بن‌گویر نیز در آن حضور دارد، یا از توافقی فاصله بگیرد که می‌تواند او را بار دیگر به قدرت بازگرداند.
