المانیتور: ایران در حال بازنگری دکترین موشکی و گسترش دامنه بازدارندگی است

جنگ اخیر نهتنها موجب توقف برنامه موشکی ایران نشد، بلکه به گفته مقامهای ایرانی و برخی کارشناسان خارجی، زمینهساز توسعه بیشتر این برنامه و اتخاذ رویکردی جسورانهتر شده است. تهران اکنون از لغو محدودیت خودخواسته برد ۲ هزار کیلومتری موشکها و حرکت به سمت بردهای بالاتر سخن میگوید؛ اقدامی که بهعنوان نشانهای از کاهش وابستگی تقویت توان بازدارندگی به محدودیتهای جغرافیایی و ملاحظات سیاسی پیشین مطرح شده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، اظهارات مقامهای نظامی ایران درباره کنار گذاشتن محدودیت خودخواسته ۲ هزار کیلومتری برد موشکها، از تحول در موضع علنی کشور در حوزه بازدارندگی نظامی حکایت دارد.
پس از دستور مقام معظم رهبری مبنی بر پاسخ سریع، مؤثر و بدون محدودیت جغرافیایی نیروهای مسلح به هرگونه تهدید، مقامهای ارشد نظامی ایران بارها تأکید کردهاند که جنگ اخیر، با وجود خسارتهای واردشده، به معنای عقبنشینی از اهداف نظامی نیست؛ بلکه میتواند فرصتی برای سرعت بخشیدن به توسعه توانمندیهای دفاعی باشد.
پایگاه خبری آمریکایی المانیتور در گزارشی درباره روند تقویت توان موشکی ایران و تلاش تهران برای ایجاد بازدارندگی در برابر تهدیدهای آینده، با وجود آسیبهای ناشی از جنگ، به اظهارات فرماندهان نظامی کشور پرداخت.
وحیدی: توان هوافضای سپاه از جنگ نخست بیشتر است
سرلشکر احمد وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در جمع گروهی از دانشجویان در تهران اعلام کرد نیروی هوافضای سپاه بهصورت پیدرپی دستاوردهای جدیدی ارائه میکند. او قدرت این نیرو را بهمراتب بیشتر از زمان جنگ نخست توصیف کرد و گفت سپاه از ابتکارها و ظرفیتهای عملیاتی برخوردار است و در حال کار روی محصولاتی با قابلیتهای ویژه است.
المانیتور این اظهارات را نشانه شکلگیری محاسبات راهبردی تازه در ایران دانسته و نوشته است که تحت رهبری حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، مقام معظم رهبری، ضرورت برخورداری از توان بازدارندگی قدرتمندتر و دارای گستره جغرافیایی بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
لغو محدودیت ۲ هزار کیلومتری؛ تغییری در رویکرد سیاسی
این رسانه آمریکایی با اشاره به موضع مقامهای ایرانی مبنی بر اینکه سقف ۲ هزار کیلومتری هیچگاه محدودیتی فناورانه نبوده، نوشت تعیین این محدوده در دوره رهبری حضرت آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی، یک تصمیم سیاستی بوده است.
به نوشته المانیتور، برداشت غالب از این تصمیم آن بود که ایران با تعیین چنین سقفی، از یک سو تلاش میکند نگرانیهای بینالمللی درباره برنامه موشکی خود را کاهش دهد و از سوی دیگر، توان هدف قرار دادن اسرائیل، پایگاههای آمریکا در منطقه و بخش وسیعی از خاورمیانه را حفظ کند. بر همین اساس، کنار گذاشتن این محدودیت میتواند بیانگر تغییر در دکترین سیاسی کشور باشد.
در همین زمینه، سرتیپ حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران، اخیراً از لغو محدودیت برد موشکها خبر داده است. با این حال، المانیتور تأکید کرده که هنوز مشخص نیست ایران پیش از این نیز موشکهای عملیاتی با برد بیش از ۲ هزار کیلومتر در اختیار داشته است یا خیر.
خسارتهای جنگ نتوانست برنامه موشکی ایران را متوقف کند
المانیتور در ادامه به بیانیههای سپاه پاسداران درباره تقویت توان نظامی، بهویژه در حوزه موشکی، و آمادگی بیشتر نیروهای مسلح برای پاسخ قاطع به تجاوزهای احتمالی اشاره کرده است.
این رسانه معتقد است زمان انتشار این مواضع، تصویری از برداشت تهران از جنگ اخیر ارائه میدهد. اگرچه حملات به ایران خسارتهایی به بخش نظامی وارد کرد، اما به گفته کارشناسان مورد اشاره در این گزارش، برخورداری از پرتابگرهای متحرک، تأسیسات زیرزمینی و امکان بازسازی ظرفیتها از طریق زنجیرههای تأمین خارجی، مانع از نابودی کامل برنامه موشکی شده است.
وزارت دفاع ایران نیز اعلام کرده است نیروهای مسلح ۷۰ پروژه را با هدف تبدیل تجربهها و درسهای جنگ به فناوریهای نظامی جدید آغاز کردهاند. این موضوع نشان میدهد تمرکز تهران تنها بر جایگزینی تجهیزات و تکمیل دوباره ذخایر نیست، بلکه ارتقای ماندگاری تجهیزات، انعطافپذیری عملیاتی و بهبود عملکرد فنی نیز در دستور کار قرار دارد.
افزایش برد موشکها و پیامدهای احتمالی برای اروپا
در تحلیل المانیتور، از نگاه تهران، حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی ممکن است به پرتابگرها و انبارهای تسلیحاتی آسیب بزند، اما ضرورت راهبردی حفظ زرادخانه موشکی را از میان نمیبرد. این رسانه همچنین مطرح کرده است که افزایش آسیبپذیری ایران در برابر حملات احتمالی آینده میتواند انگیزه تهران را برای توسعه تسلیحاتی با توان هدفگیری گستردهتر افزایش دهد.
المانیتور در بخش دیگری از گزارش خود به امکان افزایش برد موشکهای ایران تا ۵ هزار کیلومتر اشاره کرده و نوشته است در صورت تحقق چنین ظرفیتی، اهدافی در کشورهای اروپایی که میزبان نیروهای متجاوز یا درگیر در تهدید علیه ایران باشند نیز میتوانند در محدوده برد این موشکها قرار گیرند.
طرح چنین احتمالی میتواند با هدف بازداشتن دولتهای اروپایی از حمایت از اقدامات نظامی بیشتر علیه ایران صورت گیرد؛ به این معنا که تهران میخواهد نشان دهد پیامدهای درگیری احتمالی آینده ممکن است به خاورمیانه محدود نماند.
المانیتور احتمال داده است که این رویکرد نتیجهای معکوس نیز داشته باشد؛ زیرا ممکن است دولتهای اروپایی در واکنش به احساس تهدید بیشتر، با هماهنگی واشنگتن به تقویت سامانههای دفاع موشکی خود روی بیاورند و ایران را تهدیدی فوریتر برای امنیت خود تلقی کنند.
برد موشکها تنها معیار قدرت نظامی نیست
این گزارش در ادامه تأکید میکند که افزایش برد موشکها بهتنهایی نمیتواند معیار سنجش قدرت نظامی باشد. از نگاه المانیتور، ایران برای تقویت توان موشکی خود باید تأسیسات تولیدی آسیبدیده را بازسازی کند، قطعات تخصصی مورد نیاز را تأمین کند، دقت تسلیحات را افزایش دهد و از بقای سامانههای پرتاب در صورت وقوع درگیری احتمالی آینده اطمینان حاصل کند.
المانیتور در جمعبندی گزارش خود میگوید، تهران با این رویکرد پیام میدهد توسعه نظامی آینده ایران، در مقایسه با گذشته، وابستگی کمتری به محدودیتهای جغرافیایی و ملاحظات پیشین خواهد داشت.