سقوط ۸ درصدی قیمت جهانی طلا؛ ۵ عامل اصلی ریزش بازار

قیمت جهانی طلا در هفته منتهی به ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۸ درصد کاهش یافت و به محدوده ۳۵۰۰ دلار رسید. تقویت دلار، افزایش احتمال بالا رفتن نرخ بهره آمریکا، افت سهام شرکتهای فناوری، کاهش تقاضای فیزیکی و نگرانی درباره افت خرید بانکهای مرکزی، از مهمترین عوامل فشار بر بهای این فلز گرانبها بودند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، بازار جهانی طلا در هفته منتهی به ۲۲ نوامبر ۲۰۲۶ روزهای کمسابقهای از نظر افت قیمت را پشت سر گذاشت. بهای هر اونس طلا به محدوده ۳۵۰۰ دلار سقوط کرد و این فلز در آستانه ثبت ضعیفترین عملکرد هفتگی خود طی هشت ماه گذشته قرار گرفت.
به گزارش رویترز، افزایش احتمال رشد نرخ بهره در آمریکا، صعود ارزش دلار، بالا رفتن بازده اوراق خزانهداری و موج فروش سهام شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی، از جمله عواملی بودند که به کاهش شدید قیمت طلا دامن زدند.
در ۲۰ نوامبر، هر اونس طلای نقدی با افتی نزدیک به ۳ درصد به ۳۵۱۴ دلار و ۸ سنت رسید. مجموع کاهش قیمت طلا در طول هفته نیز حدود ۸ درصد بود؛ رقمی که شدیدترین افت هفتگی این فلز از مارس ۲۰۲۶ به شمار میرود. قراردادهای آتی طلای آمریکا نیز در همین دوره کاهش قابل توجهی را تجربه کردند.
۱. افزایش احتمال رشد نرخ بهره آمریکا
تغییر انتظارات بازار درباره سیاست پولی فدرال رزرو، مهمترین عامل فشار بر قیمت طلا بود. اظهارات مقامهای بانک مرکزی آمریکا و نگرانی آنها از تداوم تورم، معاملهگران را به این جمعبندی نزدیک کرد که احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در نشست دسامبر جدی است.
صورتجلسه نشست اکتبر فدرال رزرو نیز حاکی از آن بود که شماری از سیاستگذاران درباره ماندگاری تورم ابراز نگرانی کردهاند و احتمال اتخاذ سیاست پولی سختگیرانهتر را در نظر دارند.
بر اساس گزارش رویترز در ۲۰ نوامبر، فعالان بازار احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره آمریکا در ماه دسامبر را حدود ۹۹ درصد ارزیابی میکردند. بالا رفتن نرخ بهره معمولاً به زیان طلا تمام میشود؛ زیرا این فلز برخلاف سپردههای بانکی و اوراق قرضه، سود دورهای ندارد. در نتیجه، با افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری طلا بیشتر میشود و جذابیت آن برای سرمایهگذاران کاهش مییابد.
۲. صعود دلار و بازده اوراق خزانهداری
تقویت دلار در بازارهای جهانی نیز فشار مضاعفی بر بهای طلا وارد کرد. همزمان با افزایش احتمال رشد نرخ بهره آمریکا، تقاضا برای دلار و داراییهای مبتنی بر آن افزایش یافت و این روند به تضعیف قیمت فلز زرد منجر شد.
از آنجا که معاملات جهانی طلا بر پایه دلار انجام میشود، افزایش ارزش این ارز، خرید طلا را برای فعالان بازار و مصرفکنندگان در سایر کشورها پرهزینهتر میکند؛ موضوعی که میتواند از میزان تقاضای جهانی بکاهد.
در همین حال، رشد بازده اوراق خزانهداری آمریکا بخشی از سرمایهها را به سمت داراییهای دارای سود سوق داد. رویترز در گزارش ۱۹ نوامبر خود اعلام کرد که ارزش دلار به بالاترین سطح از آوریل ۲۰۲۵ رسیده بود. افزایش بازده اوراق و تقویت انتظارات درباره نرخ بهره نیز از عوامل اصلی افت طلا به پایینترین سطح ۱۴ ماه اخیر عنوان شدند.
۳. افت سهام فناوری و فروش طلا برای تأمین نقدینگی
یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر موج نزولی اخیر، کاهش اعتماد سرمایهگذاران به سهام شرکتهای فناوری و فعال در حوزه هوش مصنوعی بود.
نگرانی درباره ارزشگذاری شرکتهای هوش مصنوعی و افت قابل توجه سهام این شرکتها، برخی سرمایهگذاران را به فروش بخشی از داراییهای خود، از جمله طلا، وادار کرد. هدف از این اقدام، جبران زیانهای ایجادشده در بازار سهام و تأمین نقدینگی بود.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۶ نوامبر، ارزش بازار شرکت انویدیا از ابتدای اکتبر تا آن زمان حدود ۱.۹ تریلیون دلار کاهش یافته بود. افت سهام این شرکت در کنار کاهش ارزش دیگر نمادهای فناوری، فشار فروش را به بازار فلزات گرانبها نیز منتقل کرد.
طلا معمولاً در گروه داراییهای امن قرار میگیرد، اما در دورههایی که سرمایهگذاران با کمبود نقدینگی یا زیان در سایر بازارها روبهرو میشوند، ممکن است برای تأمین وجه نقد، حتی داراییهای امن خود را نیز بفروشند. بنابراین، در شرایط فشار شدید مالی، طلا میتواند به جای مقصد سرمایهگذاری، به منبعی برای تأمین نقدینگی تبدیل شود.
۴. کمرنگ شدن تقاضا برای طلا بهعنوان دارایی امن
با وجود افزایش نگرانیها در بازارهای مالی، طلا نتوانست از تقاضای معمول برای داراییهای امن در دورههای بحران بهرهمند شود.
در شرایط کنونی، نگرانی از افزایش نرخ بهره و نیاز سرمایهگذاران به نقدینگی، بر تقاضای سنتی برای طلا بهعنوان پناهگاه امن غلبه کرده است.
بلومبرگ در گزارشی که ۲۱ نوامبر منتشر کرد، نوشت قیمت طلا برای پنجمین روز متوالی کاهش یافته و در محدوده ۳۵۰۰ دلار معامله شده است. این افت در شرایطی رخ داد که بازار سهام نیز همچنان تحت فشار بود و انتظار میرفت تقاضا برای داراییهای امن افزایش یابد.
با این حال، فشار ناشی از چشمانداز سیاست پولی آمریکا و فروش داراییها برای جبران زیانهای سرمایهگذاری، اثر حمایتی تقاضا برای طلا را کاهش داده است.
۵. کاهش شتاب تقاضای فیزیکی و خرید بانکهای مرکزی
تغییرات در تقاضای فیزیکی و روند خرید بانکهای مرکزی نیز از عواملی است که میتواند بر چشمانداز میانمدت بازار طلا اثر بگذارد.
طبق گزارش رویترز در ۱۶ نوامبر، بانکهای مرکزی جهان از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ در مجموع حدود ۶۷۵ تن طلا خریداری کردند؛ با این حال، نشانههایی از کاهش سرعت خرید در این بخش به چشم میخورد.
لهستان، که در زمره خریداران فعال طلا در میان بانکهای مرکزی قرار داشت، در ماه نوامبر به هدف خود برای افزایش ذخایر طلا به ۷۰۰ تن رسید. تحقق این هدف میتواند احتمال کاهش خریدهای تازه این کشور را مطرح کند.
از سوی دیگر، رویترز از افت محسوس تقاضا برای شمش و سکه طلا، همزمان با ورود سرمایه به صندوقهای قابل معامله مبتنی بر طلا، خبر داده است. این تحولات بیانگر آن است که تقاضای سرمایهگذاری در بازار طلا در بخشهای مختلف یکسان نیست و در همه شرایط نمیتواند مانع کاهش قیمت شود.
آیا روند نزولی قیمت طلا ادامه پیدا میکند؟
بررسی تحولات اخیر نشان میدهد افت قیمت طلا حاصل یک عامل منفرد نیست و چندین فشار اقتصادی و مالی بهطور همزمان در شکلگیری آن نقش داشتهاند. افزایش احتمال رشد نرخ بهره آمریکا، تقویت دلار، بالا ماندن بازده واقعی اوراق، فروش داراییها برای جبران زیانهای بازار سهام و کاهش شتاب برخی منابع تقاضا، مهمترین عوامل این روند نزولی هستند.
در کوتاهمدت، مسیر قیمت طلا تا حد زیادی به تصمیمهای فدرال رزرو، آمارهای تورمی آمریکا و وضعیت بازار سهام بستگی دارد. اگر احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر شود و دلار همچنان در سطوح قدرتمند باقی بماند، فشار بر قیمت طلا میتواند ادامه پیدا کند.
در مقابل، حرکت سیاست پولی آمریکا به سمت کاهش نرخ بهره یا تضعیف ارزش دلار ممکن است زمینه را برای بازگشت تقاضا و بهبود قیمت این فلز گرانبها فراهم کند.