پیروزی جداییطلبان در انتخابات کبک؛ آزمونی برای راهبرد وحدت ملی نخستوزیر کانادا

حزب جداییطلب «کبکوا» (PQ) در انتخابات استانی کبک پیروز شد، اما نتوانست کرسیهای کافی برای تشکیل دولت مستقل را به دست آورد؛ با این حال، این حزب با وعده برگزاری همهپرسی دیگری برای استقلال از کانادا، دوباره به قدرت بازگشته است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، نتیجه این انتخابات، حزب کبکوا تحت رهبری «پل سن-پیر پلاموندون» را پس از بیش از یک دهه به قدرت بازمیگرداند، اما مانع از دستیابی آن به اکثریت مورد نظر میشود و جداییطلبان را ناچار خواهد کرد که همزمان با تلاش برای احیای بحث استقلال کبک، به حمایت احزاب مخالف تکیه کنند.
به نوشته روزنامه گاردین، پیروزی حزب کبکوا میتواند حفظ وحدت ملی در برابر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را برای مارک کارنی نخستوزیر کانادا دشوارتر سازد. کارنی که بر لزوم ایجاد جبههای متحد برای مقابله با تعرفههای ترامپ تاکید کرده است، اکنون باید با نخستوزیر کبک همکاری کند که مصمم به تجزیه کانادا است.
با شمارش آرای نهایی، حزب کبکوا در مسیر کسب نزدیک به ۶۰ کرسی قرار داشت؛ رقمی که کمتر از ۶۴ کرسی مورد نیاز برای کسب اکثریت در مجلس ملی کبک است. تشکیل دولت اقلیت بدین معناست که حزب کبکوا برای تصویب قوانین کلیدی و عبور از رایهای اعتماد، به حمایت قانونگذاران احزاب مخالف نیاز خواهد داشت.
به گفته تحلیلگران، این نتیجه که تا حد زیادی قابل پیشبینی بود، بازتابدهنده خستگی رایدهندگان از دولت میانهرو-راستگرای «ائتلاف آینده کبک» (CAQ) است که از سال ۲۰۱۸ بر سر کار بوده است.
دولتهای پیشین از حزب کبکوا در سالهای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۵ همهپرسیهای ناموفقی برای استقلال برگزار کردند و نظرسنجیها نشان میدهد که میزان حمایت از ایده جدایی از کانادا در سطح ۳۰ درصد، یعنی نزدیک به پایینترین حد تاریخی خود، قرار دارد.
رهبر حزب کبکوا با اشاره به بلاتکلیفی سیاسی و آسیبهای اقتصادی ناشی از تعرفهها، میگوید تا زمانی که ترامپ کاخ سفید را ترک نکند، همهپرسی دیگری برگزار نخواهد کرد. او همچنین اظهار داشته است که هر زمان منافع کبک ایجاب کند، با دولت فدرال (اتاوا) همکاری خواهد کرد.
با این حال، برخی از سیاستهای حزب کبکوا از جمله مخالفت با هرگونه تلاش دولت فدرال برای افزایش سطح مهاجرت، تعهد به قطع پیوندهای کبک با سلطنت انگلیس و وعده جلوگیری از احداث خط آهن سریعالسیر و مهمی که کبک را به انتاریو متصل میکند، میتواند تنشها را با نخست وزیر کانادا افزایش دهد. پیش از این، کارنی به خبرنگاران گفته بود که با هر کسیکه کبک به عنوان نخست وزیر بعدی خود انتخاب کند، همکاری خواهد کرد.
نتایج کبک دو هفته قبل از رایگیری آلبرتاییها در ۱۹ اکتبر در مورد برگزاری همهپرسی جدایی از کانادا منتشر شد.
دنیل بِلند، استاد علوم سیاسی در دانشگاه مکگیل در مونترال گفت که این نتیجه نباید به عنوان رد نخست وزیری کارن، که همچنان در کبک بسیار محبوب است، تلقی شود.
با این حال، این استاد علوم سیاسی دانشگاه مکگیل ادامه داد، یک دولت جداییطلب در کبک، چالش جدید وحدت ملی برای کارنی است، به ویژه با نزدیک شدن به یک رأیگیری دیگر مرتبط با استقلال در جاهای دیگر کانادا.
کبک، که حدود ۸۰ درصد جمعیت آن فرانسوی زبان هستند، در حال حاضر از استقلال سیاسی قابل توجهی برخوردار است.
تعرفهها و لفاظیهای ترامپ در مورد تبدیل شدن کانادا به ایالت پنجاه و یکم آمریکا، با تحریک ملیگرایی کانادایی و دادن دلیل دیگری به برخی از کبکیهای فرانسوی زبان برای ارزش نهادن به حمایتی که با ماندن به عنوان بخشی از کانادا حاصل میشود، بحث جداییطلبان را پیچیدهتر کرده است. تعرفههای تجاری از سوی ترامپ و تهدیدهای مکرر علیه کانادا به یک مساله تعیینکننده در انتخابات فدرال ۲۰۲۵ تبدیل شد و به پیروزی حزب لیبرال به رهبری کارنی کمک کرد، در حالی که این حزب قبل از بازگشت ترامپ به قدرت، عقبماندگی شدیدی داشت.