«اندی برنهام» شهردار منچستر و پیشتاز رقابت برای جانشینی نخستوزیر انگلیس کیست؟ | بررسی کارنامه و اظهارات او در حوزه سیاست خارجی
«اندی برنهام» شهردار منچستر و گزینه پیشتاز جانشینی «کییر استارمر» در حالی برای بازگشت به مجلس عوام خیز برداشته که بررسی مواضع او در حوزه سیاست خارجی نشان میدهد فاصله معناداری میان دیدگاههای وی با رویکرد دولت مستقر انگلیس دیده نمیشود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ برنهام که قرار است در انتخابات میاندورهای حوزه میکرفیلد برای بازگشت به مجلس عوام رقابت کند، در نظرسنجیهای اخیر اعضای حزب کارگر بهعنوان چهره پیشتاز رقابت احتمالی برای جانشینی کییر استارمر مطرح شده است.
به نوشته ایرنا؛ بررسی کارنامه و اظهارات او در حوزه سیاست خارجی، از جنگ عراق و برنامه هستهای نظامی انگلیس تا پرونده فلسطین و بحرانهای خاورمیانه، نشان میدهد که وی بیش از آنکه نماد گسست از سیاست خارجی سنتی لندن باشد، ادامه همان رویکرد دولتهای پیشین انگلیس را دنبال خواهد کرد.
برنهام در هفتههای اخیر، با خالی شدن کرسی میکرفیلد و آماده شدن برای ورود دوباره به وستمینستر، به یکی از چهرههای محوری بحران رهبری در حزب کارگر تبدیل شده است. رسانههای انگلیسی گزارش دادهاند که بازگشت احتمالی او به مجلس عوام میتواند زمینه را برای چالش جدی علیه رهبری استارمر فراهم کند.
نظرسنجی موسسه یوگاو نشان میدهد که او در میان اعضای حزب کارگر در جایگاهی بالاتر از سایر گزینههای احتمالی قرار دارد و حتی در میان رأیدهندگان عمومی نیز از معدود چهرههای حزب کارگر است که همچنان تصویر مثبتی دارد.
گاردین گزارش داده است که رقابت در حوزه میکرفیلد، با حضور نامزد حزب راستگرای اصلاح و همچنین شکاف در جناح راست، به آزمونی مهم برای برنهام و آینده رهبری حزب کارگر تبدیل شده است. بر اساس نظرسنجی سورویشن که گاردین به آن اشاره کرده، برنهام با ۴۳ درصد در برابر ۴۰ درصد نامزد حزب اصلاح قرار دارد و نامزد حزب تازهتأسیس «بازگرداندن انگلیس» نیز با ۷ درصد، بخشی از آرای راستگرایان را به خود جلب کرده است.
با این حال، پرسش اصلی برای ناظران سیاست خارجی در انگلیس این است که اگر برنهام بتواند از مسیر میکرفیلد به مجلس عوام بازگردد و سپس رهبری حزب کارگر را به چالش بکشد، آیا در سیاست خارجی انگلیس تغییری معنادار ایجاد خواهد کرد یا نه؟
برنهام در بیان عمومی ممکن است لحنی متفاوت از استارمر اختیار کند و در برخی پروندهها، از جمله غزه، خود را نزدیکتر به افکار عمومی نشان دهد، اما در مبانی اصلی سیاست خارجی، از جمله حمایت از ساختار امنیتی غرب، حفظ بازدارندگی هستهای، احتیاط در فاصله گرفتن از رژیم صهیونیستی و همسویی با خطوط کلی سیاست خارجی انگلیس، تفاوت بنیادینی با دولت مستقر نشان نداده است.
پرونده فلسطین یکی از مهمترین حوزههایی است که برنهام تلاش کرده در آن تصویری متفاوت از استارمر ارائه دهد. او در سالهای گذشته از راهحل موسوم به «دو دولتی» حمایت کرده، ساختوساز شهرکهای صهیونیستی در سرزمینهای فلسطینی را غیرقانونی و غیراخلاقی دانسته و در جریان جنگ غزه نیز زودتر از رهبری رسمی حزب کارگر خواستار آتشبس شد. در اکتبر ۲۰۲۳، برنهام همراه با معاون شهردار و رهبران محلی منچستر، به جمع درخواستکنندگان آتشبس در غزه پیوست و درباره فاجعه انسانی در این باریکه هشدار داد.
برنهام همچنین در ژوئیه ۲۰۲۵ از شهروندان، نهادها و شرکتهای مستقر در منچستر خواست از فعالیت سازمان پزشکی UK-Med در غزه حمایت کنند. او در آن پیام، رنج مردم غزه را «فراتر از کلمات» توصیف کرد و گفت بسیاری از مردم این منطقه بدون ابتداییترین نیازهای زندگی و دسترسی به خدمات درمانی به سر میبرند. این موضع، در مقایسه با رویکرد محتاطانهتر و گاه سرد رهبری کنونی حزب کارگر در برابر فاجعه غزه، برای بخشی از رأیدهندگان مسلمان و حامیان فلسطین در انگلیس اهمیت داشت.
برنهام با وجود انتقاد از شهرکسازی و حمایت از شناسایی کشور فلسطین، در مواضع قدیمی خود با تحریم رژیم صهیونیستی مخالفت کرده و همچنان در چارچوب راهحل دو دولتی و زبان رسمی سیاست غربی درباره فلسطین سخن گفته است. بر اساس گزارشها، برنهام از چهرههایی بوده که در نخستین هفتههای جنگ غزه خواستار آتشبس شد، اما همزمان از ادبیاتی استفاده کرده که در آن برای رژیم صهیونیستی حق اقدام در چارچوب ادعایی حقوق بینالملل قائل شده است.
از همین رو، برنهام را نمیتوان بهعنوان چهرهای دانست که در صورت رسیدن به رهبری حزب کارگر، سیاست انگلیس در قبال رژیم صهیونیستی را بهطور بنیادین تغییر دهد. او در بهترین حالت ممکن است در سطح بیان عمومی، نسبت به وضعیت انسانی فلسطینیان حساستر از استارمر سخن بگوید، اما سابقه او نشان نمیدهد که در برابر ساختارهای نفوذ جریانهای حامی رژیم صهیونیستی در سیاست انگلیس، مسیر متفاوت و پرهزینهای انتخاب کند.
در پرونده ایران، برنهام تاکنون موضعگیری علنی مفصل و روشنی ارائه نکرده و اظهارات موجود از او بیشتر در چارچوب هشدار نسبت به ورود انگلیس به بحرانهای تازه در خاورمیانه قابل ارزیابی است. مهمترین نکته قابل توجه در مواضع او، یادآوری تجربه جنگ عراق و پرهیز از تصمیمگیری شتابزده در قبال تنشهای منطقهای است. این موضع، هرچند در ظاهر محتاطانهتر از ادبیات بخشی از جریان سیاسی انگلیس است، اما هنوز به معنای تغییر سیاست لندن در قبال ایران نیست.
کارنامه برنهام در جنگ عراق نیز تصویری مهم از دیدگاه او ارائه میدهد. پایگاه پارلمانی TheyWorkForYou که عملکرد نمایندگان مجلس را رصد میکند، نشان میدهد که برنهام در دوره نمایندگی پارلمان، بهطور مداوم به نفع جنگ عراق رأی داده و همچنین علیه تحقیقات درباره این جنگ رأی داده است.
این بخش از کارنامه او، برای رأیدهندگان ضدجنگ در انگلیس همچنان نقطهای حساس است، زیرا جنگ عراق یکی از آشکارترین نمونههای سیاست خارجی فاجعهبار انگلیس در دهههای اخیر بود و اعتماد عمومی به ادعاهای امنیتی دولتهای غربی را بهشدت تضعیف کرد.
همین تصویر در پرونده دفاعی انگلیس نیز دیده میشود. برنهام در گذشته از حفظ سامانه بازدارندگی هستهای انگلیس، موسوم به ترایدنت، حمایت کرده و سوابق رأیگیری پارلمانی نیز نشان میدهد که او بهطور مداوم به نفع جایگزینی این سامانه با نسل جدید سلاحهای هستهای رأی داده است. این موضع، او را در چارچوب سنتی سیاست امنیتی انگلیس قرار میدهد که با وجود شعارهای حقوق بشری، همچنان بر حفظ زرادخانه هستهای و وابستگی به معماری امنیتی ناتو استوار است.
برنهام در پرونده مداخله نظامی در سوریه موضعی محتاطانهتر داشت و در سال ۲۰۱۵ هشدار داد که دولت وقت نباید نمایندگان را برای گسترش حملات هوایی به سوریه تحت فشار قرار دهد. با این حال، این موضع بیش از آنکه نقدی بنیادین بر سیاست مداخله نظامی غرب در منطقه باشد، بر ضرورت پرهیز از شتابزدگی و جلب نظر پارلمان تأکید داشت. از این منظر، احتیاط برنهام در برخی پروندهها الزاماً به معنای فاصله گرفتن از سیاست خارجی سنتی انگلیس نیست، بلکه بیشتر در چارچوب ملاحظات حزبی، پارلمانی و افکار عمومی قابل ارزیابی است.
در کنار این موارد، مواضع برنهام در حوزه مهاجرت نیز نشان میدهد که او برای رقابت با راستگرایان، آماده حرکت به سمت ادبیات سختگیرانهتر است. گاردین گزارش داده است که متحدان برنهام گفتهاند او از تغییرات مهاجرتی مورد نظر شعبانه محمود، وزیر کشور انگلیس، حمایت خواهد کرد. این تغییرات شامل سختتر شدن شرایط پناهندگی و اقامت است و از سوی بخشی از نمایندگان حزب کارگر مورد انتقاد قرار گرفته است. این موضع از آن جهت مهم است که سیاست خارجی، پرونده پناهجویان و نگاه امنیتی به بحرانهای منطقهای در انگلیس بهطور مستقیم به هم گره خوردهاند.
برنهام در سیاست داخلی کوشیده است تصویری متفاوت از استارمر ارائه کند و سالها حضور در شهرداری منچستر به او امکان داده است خود را بهعنوان سیاستمداری برخاسته از بیرون حلقه مرکزی قدرت در لندن معرفی کند. اما در سیاست خارجی، شواهد موجود نشان میدهد که او همچنان در چارچوب همان دستگاه فکری حمایت از ناتو، حفظ قدرت هستهای، دفاع از نقشآفرینی انگلیس در بحرانهای جهانی، انتقاد محدود از رژیم صهیونیستی بدون عبور از خطوط قرمز سیاسی و نگاه امنیتی به خاورمیانه حرکت کند.
از این منظر، رقابت احتمالی برنهام با استارمر بیش از آنکه نشانه تغییر جهت سیاست خارجی انگلیس باشد، بازتاب بحران رهبری، کاهش اعتماد به نخستوزیر و تلاش حزب کارگر برای یافتن چهرهای قابل فروشتر به افکار عمومی است.
او ممکن است در برخی پروندهها، از جمله غزه، با ادبیاتی متفاوت از استارمر سخن بگوید، اما کارنامه وی نشان میدهد که در صورت رسیدن به رهبری حزب کارگر، سیاست خارجی لندن احتمالاً با تغییر چهره روبهرو خواهد شد، نه تغییر مسیر.
