فاطمه مقیمی:دولت در عصر گشنگي و تشنگي روي كار آمد

سيـده‌فـاطــمه مقيمي، نخستين زن ايراني فعال در بخش خصوصي است كه توانست يك شركت بين‌المللي حمل‌ونقل را به نام خود ثبت كند. اميد ايرانيان نوشت؛ وي كه عضو اتاق بازرگاني است با بيان اينكه دولت تدبير و اميد در عصر گشنگي و تشنگي روي كار آمد، مي‌گويد : «انتظاري كه ما از دولت درباره حمايت از بخش خصوصي داشتيم طي دو سال و نيم گذشته محقق نشد. در اين شرايط شايد خيلي منصفانه نباشد كه در شرايط فعلي اقتصاد ايران توقعي بيش از اين از دولت درباره حمايت از بخش خصوصي داشته باشيم. اما هم‌اكنون از دولت خواستاريم كه تعهدات و بدهي‌هاي خود را به بخش خصوصي پرداخت كند. به اين علت كه بدنه بخش خصوصي روزبه‌روز در حال نحيف شدن است و در اين شرايط نه‌تنها نمي‌تواند طرح عمراني جديدي را اجرا كند بلكه حتي نمي‌تواند بنگاه‌هاي اقتصادي خود را سرپا نگه دارد.» به گفته وي، برجام زماني مي‌تواند در وضعيت اقتصادي ايران كارساز واقع شود كه پيش‌زمينه قوانين سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي در ايران شكل بگيرد. هم‌اكنون پيش‌زمينه قانوني در اين خصوص ايجاد نشده است. از سوي ديگر دولت بايد جايگاهي را به امر خلاقيت و كارآفريني در ايران اختصاص دهد تا با حمايت از بخش خصوصي اقتصاد كشور جان تازه‌اي بگيرد. مشروح گفت‌وگو را در ادامه مي‌خوانيد:

سياست‌هاي اقتصادي دولت را طي دو سال و اندي گذشته در زمينه كاهش نرخ تورم و ركود در كشور چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

من فكر مي‌كنم دولت يازدهم در شرايطي روي كار آمد كه اقتصاد ايران با عصر گشنگي و تشنگي گسترده‌اي مواجه بود به‌طوري كه دولت ناچار شد بدهي‌هاي معوقه‌اي را كه طي چند سال گذشته انباشت شده بود پرداخت كند. از سوي ديگر دولت همزمان با شروع فعاليت خود با نافرجامي‌هاي اقتصادي مواجه شد كه منجر به كاهش قيمت نفت در بازار جهاني شد كه بر همين اساس ناچار شد قيمت نفت را در بودجه سال آينده براساس نرخ 35 تا 40 دلار ببندد. اما شاهديم كه قيمت نفت در بازارهاي جهاني تا نرخ 27دلار تنزل پيدا كرد. در اين شرايط سخت دولت توانست نرخ تورم را در كشور كنترل كند كه همين موضوع دستاورد بزرگي براي دولت تلقي مي‌شود.

كاهش سهم درآمدهاي نفتي به ميزان يك چهارم در بودجه 95 را تا چه اندازه در توسعه اقتصاد كشور موثر مي‌دانيد؟

در راستاي توسعه اقتصادي باتوجه به كاهش درآمدهاي نفتي در بودجه سال آينده پيش‌بيني مي‌كنيم كه بحث نفت به‌طور كامل از بودجه خارج شود و منابع درآمدي به سمت توليد هدايت شود. از سوي ديگر باتوجه به تلاش دولت براي يكسان‌سازي نرخ ارز اميدواريم نتيجه بهتري را از سياست‌هاي اقتصادي دولت در سال آينده بگيريم.

باتوجه به نقش موثر بخش خصوصي در اقتصاد ايران، سياست‌هاي اقتصادي دولت يازدهم را در بحث حمايت از بخش خصوصي تاكنون چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟

انتظاري كه ما از دولت درباره حمايت از بخش خصوصي داشتيم طي دو سال و نيم گذشته محقق نشد. شايد خيلي منصفانه نباشد كه در شرايط فعلي اقتصاد ايران توقعي بيش از اين از دولت درباره حمايت از بخش خصوصي داشته باشيم. اما در اين شرايط از دولت خواستاريم كه تعهدات و بدهي‌هاي خود را به بخش خصوصي پرداخت كند به اين علت كه بدنه بخش خصوصي روزبه‌روز در حال نحيف شدن است و در اين شرايط نه‌تنها نمي‌تواند طرح عمراني جديدي را اجرا كند بلكه حتي نمي‌تواند بنگاه‌هاي اقتصادي خود را سرپا نگه دارد.

در شرايط فعلي براي جذب سرمايه‌هاي خارجي چه راهكارها و برنامه‌هايي را به دولت پيشنهاد مي‌كنيد؟

سرمايه و پول دو عنصر هوشيار است، سرمايه در مسيري حركت مي‌كند كه امن و بي‌خطر باشد و اين امنيت زماني شكل مي‌گيرد كه بتوانيم زيرساخت مربوط به سرمايه‌گذاري را در آن تعريف كنيم چون تنها در چنين شرايطي است كه كسب‌وكارهاي جديد و خلاق پا به عرصه اقتصاد مي‌گذارند. زماني مي‌توان فعاليتي را به‌صورت اقدامي جديد و با تفكر خلاقانه راه‌اندازي كرد كه حمايت مربوطه قانوني به عنوان ابزارهاي سخت‌افزاري و قوانين در كشور شكل گيرد اما متاسفانه كارآفريني در ايران با وجود همه اهميت خود، متولي مشخصي ندارد و البته قانوني هم براي آن تعريف نشده است، بنابراين از سرمايه‌هاي انساني حمايتي صورت نمي‌گيرد. بدون حمايت از سرمايه‌گذاران، توسعه بازارها و راه‌يابي به بازار‌هاي جديد به‌سختي قابل دستيابي است. نبايد فراموش كنيم كه كارآفرينان براي سرمايه‌گذاري بايد به منابع مالي متنوع دسترسي داشته باشند يعني نمي‌توان بانك‌ها را تنها منبع براي تامين مالي در نظر گرفت و به بنگاه‌هاي اقتصادي معرفي كرد. در گذشته هم ثابت شده كه يك استراتژي توسعه صنعتي خوب توانسته مسير توسعه اقتصادي هر كشوري را هموار سازد چون در كنار ايجاد ارزش افزوده، اشتغال‌زايي بالايي هم به همراه دارد كه بسياري از مشاغل مستقيم و غيرمستقيم را در بر دارد. در شرايط كنوني هم البته مي‌توانيم با ايجاد فضايي امن و بدون ريسك براي سرمايه‌گذار خارجي شرايطي را فراهم كنيم كه بازي برد-برد ايران با ديگر كشورها بيش از پيش نمايان شود.

در اين شرايط فكر مي‌كنيد برجام مي‌تواند تاثيري در وضعيت اقتصاد كشور داشته باشد؟

برجام زماني مي‌تواند در وضعيت اقتصادي ايران كارساز واقع شود كه پيش‌زمينه قوانين سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي در ايران شكل بگيرد. هم‌اكنون پيش‌زمينه قانوني در اين خصوص ايجاد نشده است. از سوي ديگر دولت بايد جايگاهي را به امر خلاقيت و كارآفريني در ايران اختصاص دهد تا با حمايت از بخش خصوصي، اقتصاد كشور جان تازه‌اي بگيرد.

پيش‌نويس سياست‌هاي برنامه ششم توسعه اقتصادي تا چه اندازه مي‌تواند در توسعه اقتصاد كشور موثر واقع شود؟

در بخش حمل‌ونقل ريلي، هوايي و جاده‌اي اين پيش‌نويس داراي نكات ضعف عمده‌اي است كه به عنوان مشاور اين موارد را به وزير راه‌وشهرسازي و مجلس اعلام كردم كه اميدوارم اين نظرات مورد توجه قرار بگيرد. در شرايط فعلي دولت بايد به اين نكته توجه كند كه يكي از پيش‌نيازهاي توسعه اقتصادي، ناوگان حمل‌ونقل قوي است كه اگر نباشد زمينه‌هاي توسعه و رشد اقتصادي در كشور فراهم نمي‌شود.