سیانان: آمریکا مدعی بررسی طرح احتمالی ایران برای حمله با «بمب کثیف» به مقامهای ارشد دولت ترامپ شد

سیانان به نقل از هفت مقام آمریکایی ادعا کرد، اطلاعات جدید ایالات متحده حاکی از آن است که ایران در حال بررسی سناریوهایی برای هدف قرار دادن مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ با استفاده از «بمب کثیف» یا سلاح شیمیایی در واشنگتن است؛ با این حال، هنوز شواهدی مبنی بر تصمیم قطعی تهران برای اجرای چنین طرحهایی ارائه نشده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، در ادامه گزارش سیانان آمده است، مقامهای آمریکایی درباره توانایی ایران برای اجرای این سناریوها و همچنین اراده تهران برای عملیاتی کردن آنها اتفاقنظر ندارند.
منابع مطلع از تازهترین ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا میگویند طرحریزیهای منتسب به ایران در شرایط فعلی بیشتر با هدف ایجاد گزینههای احتمالی انجام میشود و لزوماً به معنای نزدیک بودن زمان حمله نیست. با این وجود، دو منبع تأکید کردهاند که طرحهای شناساییشده از سوی آمریکا جزئیات مشخصی دارند و مکانها و اهداف معینی را در بر میگیرند؛ مسئلهای که به آغاز مجموعهای از اقدامات احتیاطی در ایالات متحده منجر شده است.
«لوران بیس»، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیهای اعلام کرد که دولت آمریکا همه تهدیدهای احتمالی را رصد میکند، اما در حال حاضر هیچ تهدید معتبری متوجه خاک این کشور نیست.
ارزیابی آمریکا از احتمال تشدید تنشها
مقامهای آمریکایی این اطلاعات را نشانهای نگرانکننده از احتمال تشدید تنشها از سوی ایران ارزیابی کردهاند؛ آن هم در شرایطی که تهران با فشار ناشی از حملات نظامی مستمر آمریکا و محاصره اقتصادی شدیدی روبهروست؛ وضعیتی که مقامهای ارشد دولت ترامپ از آن با عنوان «ویرانگر» یاد کردهاند.
به گفته منابع آگاه، ارزیابیهای اطلاعاتی نشان میدهد که ایران بهصورت فعال در حال بررسی و طراحی گزینههایی برای حملات احتمالی در داخل خاک آمریکاست. با این حال، تاکنون مدرکی به دست نیامده که نشان دهد تهران تصمیم نهایی برای اجرای این طرحها را اتخاذ کرده است.
یکی از منابع در این باره گفت که همچنان مشخص نیست ایران نیروهای لازم برای انجام عملیاتی با این ابعاد را در اختیار داشته باشد یا خیر.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ با دشواری پیش میرود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هفته گذشته گفته بود که جنگ در آیندهای نزدیک و «بهزودی» به پایان خواهد رسید.
با این حال، اقدامات فوری و پشتپرده آمریکا برای مقابله با تهدیدهای احتمالی، از بیثباتی و پیشبینیناپذیری مناقشهای حکایت دارد که تاکنون راهحل مشخصی برای پایان آن پیدا نشده است. این وضعیت همچنین نگرانیهایی را درباره گسترش پیامدهای جنگی که ترامپ در ماه فوریه آغاز کرد، فراتر از افزایش قیمت بنزین و تأثیر آن بر زندگی شهروندان آمریکایی افزایش داده است.
نشستهای امنیتی آمریکا برای بررسی تهدیدهای احتمالی
دو منبع آگاه اعلام کردهاند که مقامهای آمریکایی طی هفته گذشته چندین جلسه با هدف بررسی راههای مقابله با این تهدید برگزار کردهاند. یکی از این منابع، برگزاری نشستها را اقدامی احتیاطی و منطقی توصیف کرده است.
همزمان، تهدیدهای منتسب به ایران باعث شده است سرویس مخفی آمریکا در هفته گذشته اسکات بسنت، وزیر خزانهداری این کشور، و خانوادهاش را به یک محل سکونت نظامی منتقل کند.
بر اساس این گزارش، طرحهای منتسب به ایران برای هدف قرار دادن مقامهای فعلی و پیشین آمریکا، از جمله تلاش برای ترور دونالد ترامپ از طریق استخدام یک فرد در سال ۲۰۲۴، از دوره نخست ریاستجمهوری او ادامه داشته است. این طرحها عمدتاً بر شناسایی فرصتهایی برای هدف قرار دادن مقامهای آمریکایی در جریان سفرهای خارجی آنها متمرکز بودهاند.
نگرانی درباره آسیبپذیری آمریکا در برابر سلاحهای غیرمتعارف
مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند که ایالات متحده در برابر حملات احتمالی با سلاحهای غیرمتعارف آسیبپذیری قابلتوجهی دارد.
بمب کثیف نوعی سلاح است که در آن مواد رادیواکتیو در کنار مواد منفجره متعارف به کار گرفته میشود و از نظر فنی، ساخت آن در مقایسه با برخی تسلیحات پیچیده دشواری کمتری دارد.
در چنین سناریویی، ایران لزوماً به اعزام نیروهای آموزشدیده خود به داخل آمریکا نیاز نخواهد داشت و ممکن است تلاش کند فردی را که از قبل در خاک این کشور حضور دارد، برای اجرای حمله احتمالی به کار بگیرد.
یکی از منابع گفته است که دستگاههای اطلاعاتی آمریکا پیامها و مکالماتی را شناسایی کردهاند که در آنها طرفهای مرتبط با ایران مدعی شدهاند مواد موردنیاز برای ساخت چنین بمبی در داخل ایالات متحده ذخیره شده است.
با این حال، درباره میزان اعتبار این اطلاعات میان مقامهای آمریکایی اختلافنظر وجود دارد. در عین حال، برخی از آنها معتقدند انتقال و نگهداری مواد هستهای یا عوامل شیمیایی در خاک آمریکا از نظر عملیاتی امکانپذیر بوده و حتی ممکن است چنین موادی از مدتها قبل برای استفاده احتمالی در یک سلاح متعارف ذخیره شده باشند.
یکی از منابع نزدیک به اطلاعات اطلاعاتی آمریکا گفت با توجه به آنچه او نفوذپذیری مرزهای این کشور در بخش عمدهای از ۱۰ سال گذشته توصیف کرده، ورود عوامل عملیاتی به آمریکا برای تهیه اجزای بمب و قرار دادن آنها در محل موردنظر میتواند آسان باشد.
منبع دیگری نیز اظهار کرد که شماری از مقامهای امنیت ملی آمریکا بر این باورند که مواد هستهای ذخیرهشده احتمالی ممکن است سالها و حتی دههها در داخل این کشور وجود داشته باشند.
بر اساس توضیح این منبع، آنچه در مقطع کنونی تغییر کرده، لزوماً توانایی ایران برای انجام چنین حملهای نیست، بلکه احتمالاً انگیزه این کشور برای اقدام در این زمینه افزایش یافته است.
واکنش نهادهای آمریکایی و تکذیب اتهامات از سوی ایران
وزارت دفاع آمریکا در پاسخ به پرسشها درباره این گزارش، خبرنگاران را به دفتر مدیر اطلاعات ملی ارجاع داد؛ نهادی که از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرد.
در مقابل، سخنگوی نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک، با انتشار بیانیهای اتهامات مطرحشده را رد کرد. در این بیانیه آمده است که ایران استفاده از سلاحهای شیمیایی را در هر شرایطی کاملاً نامشروع میداند و ادعاهای مطرحشده در این زمینه را «دروغین و ساختگی» توصیف میکند.
تفاوت بمب کثیف با سلاح هستهای
بمب کثیف با بمب هستهای تفاوت اساسی دارد. در سلاح هستهای، واکنش شکافت هستهای منبع اصلی آزاد شدن انرژی و قدرت تخریب بسیار زیاد آن است؛ اما بمب کثیف با استفاده از مواد منفجره متعارف، مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده میکند.
این نوع بمب میتواند آلودگی رادیواکتیو خطرناکی را در محدودهای به وسعت چند بلوک شهری یا حتی چند مایل پخش کند. با این حال، به گفته کارشناسان، احتمال دارد بخش عمده تلفات احتمالی ناشی از انفجار اولیه باشد، نه تشعشعات رادیواکتیو.
ساختار انفجاری این سلاح لزوماً پیچیدهتر از یک بمب متعارف نیست و دشواری اصلی به دسترسی به مواد رادیواکتیو مربوط میشود.
یکی از منابع آگاه از اطلاعات جدید، چنین سلاحی را ابزاری برای ایجاد وحشت توصیف کرد، نه یک سلاح دقیق. به گفته او، این تسلیحات میتوانند باعث بیماری شدید افراد شوند و برخی مناطق را به محلهایی غیرقابل سکونت تبدیل کنند.
نگرانی از دشواری شناسایی طرحهای احتمالی
یکی از چالشهای پیش روی آمریکا، شناسایی بهموقع چنین طرحهایی پیش از عملیاتی شدن آنهاست.
قانون مهمی در حوزه نظارت و جمعآوری اطلاعات که به مقامهای آمریکایی اجازه میداد ارتباطات اتباع خارجی را رصد کنند، در ماه ژوئن و پس از اختلاف میان کاخ سفید و کنگره درباره بیل پولت، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، منقضی شد.
مجوزهای نظارتی صادرشده پیش از ماه ژوئن تا مارس ۲۰۲۷ اعتبار دارند؛ با این حال، مقامهای امنیت ملی هشدار دادهاند که در صورت اقدام نکردن کنگره برای تمدید قانون، آمریکا یکی از ابزارهای مؤثر خود برای شناسایی طرحهای تروریستی را از دست خواهد داد.
تاد بلانش، دادستان کل آمریکا، جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، و جان رتکلیف، رئیس سازمان سیا، هفته گذشته در نامهای به رهبران جمهوریخواه و دموکرات هر دو مجلس کنگره، خواستار تمدید این قانون شدند.
آنها در این نامه استدلال کردند که تأخیر در تمدید قانون، در شرایط افزایش تهدیدهای امنیتی، میتواند «جان شهروندان آمریکایی در داخل کشور و نیروهای مستقر در خارج از کشور را به خطر بیندازد».
چند روز پیش از ارسال این نامه، اعضای موسوم به «گروه هشت» (Gang of 8) نیز درباره ایران گزارش توجیهی اطلاعاتی دریافت کرده بودند. این گروه از چهار رهبر کنگره و رهبران هر دو حزب در کمیتههای اطلاعاتی مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده است.
با این حال، مشخص نیست که در آن جلسه بهطور مشخص درباره احتمال استفاده از بمب کثیف یا سلاح شیمیایی در واشنگتن بحث شده باشد.
بررسی احتمال حمله شیمیایی به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه
مقامهای آمریکایی علاوه بر تهدیدهای احتمالی در داخل خاک این کشور، جریان اطلاعاتی دیگری را نیز بررسی میکنند که بر اساس آن، احتمال استفاده ایران از سلاحهای شیمیایی علیه نیروهای آمریکایی مستقر در خاورمیانه مطرح شده است.
روزنامه نیویورکتایمز پیشتر برای نخستین بار این نگرانیها را گزارش کرده بود.
چند مقام آمریکایی بهصراحت گفتهاند که نیروهای این کشور برای مقابله با چنین حملهای، از تجهیزات حفاظتی یا آموزش کافی برخوردار نیستند.
یکی از منابع مطلع از اطلاعات اخیر گفته است که این نگرانیها به آغاز روندی جداگانه برای برنامهریزی در شرایط اضطراری منجر شده است. هدف از این اقدامات، اطمینان از دسترسی کارکنان دیپلماتیک و اطلاعاتی آمریکا در منطقه به تجهیزات و آموزشهای لازم برای محافظت از خود در صورت وقوع حمله شیمیایی احتمالی است.
ادامه بنبست مذاکرات همزمان با افزایش نگرانیهای امنیتی
مجموعه این نگرانیها در شرایطی مطرح میشود که آمریکا و ایران همچنان در تنگه هرمز درگیر جنگ هستند.
مذاکرات دشوار با هدف پایان دادن به محاصره آمریکا، بازگشایی تنگه هرمز و خاتمه درگیریها تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است.
یکی از منابع منطقهای گفته است که هر دو طرف در مقطع کنونی خواهان دستیابی به توافق هستند؛ با این حال، هیچیک تاکنون آمادگی خود را برای ارائه امتیازی معنادار نشان ندادهاند.
منبع منطقهای دیگری نیز تأکید کرده است که چند هفته آینده برای دستیابی به هرگونه توافق احتمالی اهمیت تعیینکنندهای خواهد داشت؛ چراکه ممکن است در این بازه زمانی برخی طرفها برای جلوگیری از شکلگیری توافق تلاش کنند.
در پایان، یکی از مقامهای آمریکایی تأکید کرده است که ایران از پیامدهای احتمالی استفاده از هر یک از این دو نوع سلاح، چه در خاورمیانه و چه در داخل آمریکا، و همچنین خطر واکنش تلافیجویانه واشنگتن آگاه است.