پژوهش جدید: الگوی فعالیت کاربران در اینستاگرام می‌تواند میزان تنهایی آن‌ها را نشان دهد
نحوه حضور و تعامل کاربران در اینستاگرام، از محتوای منتشرشده تا مدت‌زمان استفاده از این شبکه اجتماعی، ممکن است اطلاعاتی درباره میزان احساس تنهایی آن‌ها آشکار کند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، پروفایل اینستاگرام افراد می‌تواند فراتر از علایق و فعالیت‌های روزمره، سرنخ‌هایی درباره وضعیت عاطفی و سلامت روان آن‌ها در اختیار پژوهشگران قرار دهد. نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد رفتارهای کاربران در این پلتفرم، از عکس‌هایی که به اشتراک می‌گذارند تا زمانی که برای مرور محتوا صرف می‌کنند، ممکن است با میزان احساس تنهایی آن‌ها ارتباط داشته باشد.
به نقل از دیجیتال‌ترندز، محققان دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو، اطلاعات مربوط به فعالیت اینستاگرامی ۴۱۵ دانشجو را بررسی کردند. نتایج تحلیل‌ها نشان داد شیوه استفاده افراد از این شبکه اجتماعی با انواع مختلف احساس تنهایی ارتباط دارد.
در این پژوهش، عادت‌های کاربران در انتشار پست، لایک کردن، ثبت نظر، نوشتن کپشن و حالت‌های چهره در تصاویر مورد بررسی قرار گرفت. سپس پژوهشگران با بهره‌گیری از مدل‌های یادگیری ماشینی، این نشانه‌های دیجیتال را با پنج معیار شناخته‌شده سنجش تنهایی تطبیق دادند.
دو شکل تنهایی و نشانه‌های متفاوت در اینستاگرام
یافته‌های مطالعه بر دو نوع احساس تنهایی متمرکز بود: تنهایی عاطفی و تنهایی اجتماعی. محققان بررسی کردند که آیا هر یک از این دو وضعیت، الگوهای متفاوتی در فعالیت‌های مجازی افراد ایجاد می‌کند یا خیر.
نتایج نشان داد تنهایی اجتماعی، در مقایسه با تنهایی عاطفی، ارتباط بیشتری با شاخص‌های مشارکت اجتماعی در اینستاگرام دارد. تعداد لایک‌ها و نظرات، انتشار پست در روزهای پایانی هفته و سهم تصاویری که چهره افراد در آن‌ها دیده می‌شود، از جمله این شاخص‌ها بودند. به‌طور معمول، مشارکت بیشتر در چنین فعالیت‌هایی با احساس تنهایی اجتماعی کمتر همراه بود.
در سوی دیگر، تنهایی عاطفی بیشتر با نشانه‌های هیجانی منفی ارتباط داشت. احساسات منفی در متن نوشته‌ها، چهره‌های غمگین یا عصبانی در تصاویر و فعالیت در ساعات پایانی شب، از جمله الگوهایی بودند که با این نوع تنهایی ارتباط نشان دادند. این نتیجه با شواهدی همسو است که تنهایی را با آشفتگی عاطفی و مشکلات خواب مرتبط می‌دانند.
به بیان ساده، کاربرانی که تنهایی اجتماعی بیشتری را تجربه می‌کردند، معمولاً تعامل کمتری با دیگران در اینستاگرام داشتند. در مقابل، افرادی که از تنهایی عاطفی رنج می‌بردند، بیشتر احساسات منفی را در محتوای خود منعکس می‌کردند و تا ساعات دیرهنگام شب در این شبکه اجتماعی حضور داشتند.
یکی دیگر از یافته‌های پژوهش به تعداد چهره‌های قابل مشاهده در عکس‌ها مربوط می‌شد. تصاویری که افراد کمتری در آن‌ها حضور داشتند، با احساس تنهایی بیشتر در چندین معیار مختلف ارتباط داشتند. این ویژگی تنها شاخص مستقلی بود که حتی پس از محاسبه اثر افسردگی و اضطراب نیز ارتباط آماری معنادار خود را حفظ کرد.
محدودیت اینستاگرام در سنجش تنهایی کاربران
مدل‌های یادگیری ماشینی مورد استفاده پژوهشگران، برای ارزیابی تنهایی بر اساس مقیاس تنهایی UCLA به امتیاز ۰.۷۷ در شاخص سطح زیر منحنی (AUC) دست یافتند. این نتیجه بیانگر توانایی متوسط مدل در تفکیک افراد با سطح بالاتر و پایین‌تر احساس تنهایی است.
این مدل‌ها در شناسایی تنهایی عاطفی و تنهایی اجتماعی نیز عملکردی تقریباً مشابه داشتند و در هر دو زمینه امتیاز ۰.۷۴ را ثبت کردند.
با این حال، توانایی آن‌ها برای تشخیص انزوای اجتماعی ساختاری به‌مراتب کمتر بود. این مفهوم به شرایط واقعی زندگی فرد، از جمله میزان دسترسی او به دوستان، اعضای خانواده و حمایت اجتماعی، اشاره دارد.
ترکیب جمعیت مورد مطالعه نیز از محدودیت‌های این پژوهش به شمار می‌رود؛ چراکه همه شرکت‌کنندگان دانشجو بودند و بخش عمده آن‌ها را زنان تشکیل می‌دادند. افزون بر این، نتایج نمی‌توانند مشخص کنند که فعالیت در اینستاگرام موجب شکل‌گیری احساس تنهایی می‌شود یا صرفاً بازتابی از وضعیت عاطفی پیشین کاربران است.
پژوهشگران همچنین تأکید کردند که داده‌های مورد استفاده با رضایت شرکت‌کنندگان در اختیار آن‌ها قرار گرفته بود. بنابراین، این مطالعه بر پایه سازوکاری برای رصد خودکار سلامت روان کاربران از سوی اینستاگرام انجام نشده است.
با وجود محدودیت‌های یادشده، نتایج نشان می‌دهد الگوهای رفتاری افراد در فضای دیجیتال می‌توانند به‌عنوان منبعی مکمل برای شناخت احساس تنهایی مورد توجه پژوهشگران قرار گیرند.
با این حال، نحوه استفاده از چنین داده‌هایی اهمیت زیادی دارد. این اطلاعات باید با رعایت اصول مسئولیت‌پذیری و رضایت آگاهانه کاربران به کار گرفته شوند تا فعالیت‌های شخصی افراد در شبکه‌های اجتماعی به ابزاری برای ارزیابی روان‌شناختی ناخواسته آن‌ها تبدیل نشود.
