بلینکن: توافق دیپلماتیک با ایران احتمالا به امتیازدهی آمریکا نیاز دارد

آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در دولت جو بایدن، با اشاره به شرایط کنونی تقابل با ایران تأکید کرد که دستیابی به هرگونه توافق از مسیر دیپلماسی، احتمالاً مستلزم اعطای امتیازاتی به تهران خواهد بود؛ مسیری که به گفته او در شرایط فعلی بهترین گزینه برای حل اختلافات است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، بلینکن در نشست افتتاحیه مجمع عمومی فدراسیونهای یهودی آمریکای شمالی (JFNA) در واشنگتن، با اشاره به توانایی ایران برای جلوگیری از عبور کشتیها بدون مجوز از تنگه هرمز گفت این وضعیت میتواند برای مدت نامحدودی ادامه پیدا کند.
او توضیح داد تسلیحاتی که ایران در گذشته در اختیار داشته، همچنان موجود است و تولید آنها نیز ادامه دارد؛ از این رو تهران میتواند هر زمان که بخواهد، کشتیهای در حال عبور از تنگه هرمز را در معرض خطر قرار دهد.
بلینکن با تأکید بر ضرورت انتخاب راهکار دیپلماتیک اظهار کرد هر راهحل مبتنی بر مذاکره، به احتمال زیاد مستلزم ارائه امتیازهایی به ایران خواهد بود. به گفته او، کاهش تحریمها یا اعطای امتیازهایی در ارتباط با تنگه هرمز از جمله گزینههای قابل اجراست و چنین رویکردی را به تشدید تنش ترجیح میدهد.
تقابل دیدگاه بلینکن و پامپئو درباره ایران
بلینکن در این نشست در کنار مایک پامپئو، وزیر امور خارجه دولت نخست دونالد ترامپ، درباره ایران و تأمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز مواضع متفاوتی مطرح کرد.
پامپئو بر ضرورت افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی علیه تهران تأکید داشت، اما بلینکن راهکار دیپلماتیک را گزینهای ضروری برای مدیریت این وضعیت میدانست.
وزیر امور خارجه پیشین دولت نخست ترامپ نسبت به امکان دستیابی به توافق از طریق مذاکره با ایران ابراز تردید کرد و خواستار تشدید فشارها، ادامه محاصره اقتصادی و حمله به اهداف بیشتری در داخل ایران شد. او در عین حال پذیرفت که چنین اقداماتی هزینههایی در پی خواهد داشت و با واکنش تهران روبهرو میشود.
در سوی دیگر، بلینکن هشدار داد که توسل به گزینه نظامی میتواند دامنه درگیریها را به شکل گستردهای افزایش دهد.
هشدار بلینکن به نتانیاهو درباره کاهش حمایت آمریکاییها
بلینکن در بخش دیگری از سخنانش به تحولات سرزمینهای اشغالی پرداخت و از دیدار خود با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، در بهار سال ۲۰۲۴ سخن گفت. او اعلام کرد در آن ملاقات درباره پیامدهای سیاسی جنگ غزه و احتمال کاهش حمایت گروههای مختلف سیاسی در آمریکا از اسرائیل به نتانیاهو هشدار داده است.
وزیر امور خارجه پیشین آمریکا گفت در همان دیدار، نسبت به کاهش حمایت جوانان جمهوریخواه و مسیحیان انجیلی از رژیم صهیونیستی ابراز نگرانی کرده و همزمان از نحوه رفتار این رژیم با غیرنظامیان غزه انتقاد کرده بود.
بلینکن درباره محتوای گفتوگوی خود با نتانیاهو اظهار کرد به او گفته است سیاستهایش تنها به کاهش حمایت حزب دموکرات منجر نمیشود، بلکه میتواند پشتیبانی نسل جوان جمهوریخواهان و مسیحیان انجیلی را نیز تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که شاید نخستوزیر رژیم صهیونیستی آن را کماهمیت تلقی کند.
تغییر نگرش نسل جوان آمریکا به اسرائیل
بلینکن همچنین از دگرگونی قابل توجه نگاه نسلهای مختلف آمریکایی به اسرائیل سخن گفت.
دو وزیر خارجه پیشین آمریکا با وجود تأکید بر اهمیت مناسبات واشنگتن و تلآویو، درباره مسائلی از جمله ایران، تشکیل کشور فلسطین و واکنش رژیم صهیونیستی به انتقادها از عملکردش در جنگ غزه اختلاف دیدگاه داشتند.
بلینکن این تغییر نگرش را چالشی راهبردی برای رهبران اسرائیل توصیف کرد و گفت این روند میتواند بر سیاست داخلی آمریکا و آینده روابط دو طرف تأثیر ماندگاری بگذارد.
او درباره کمکهای نظامی آمریکا نیز اظهار کرد به نظر میرسد مقامهای اسرائیلی پذیرفتهاند که حمایت مالی واشنگتن نمیتواند برای همیشه ادامه داشته باشد. به گفته بلینکن، تلآویو به همین دلیل در حال آمادهسازی افکار عمومی برای تأمین هزینه خرید تسلیحات از منابع داخلی است.
با این حال، او تأکید کرد حتی در صورت کاهش یا توقف کمکهای مالی آمریکا، ارزش و اهمیت راهبردی روابط دو طرف همچنان پابرجا خواهد ماند.
پامپئو در مقابل، دوام روابط واشنگتن و تلآویو را تا حد زیادی ناشی از پیوندهای نهادی و بهویژه همکاریهای اطلاعاتی میان آنها دانست. او با تکیه بر تجربه دوران مسئولیتش در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و وزارت امور خارجه، این مناسبات را «عمیق، ناگسستنی و واقعاً مستحکم» توصیف کرد.
تفاهمنامه کمکهای امنیتی آمریکا به رژیم صهیونیستی که در سال ۲۰۱۶ به امضا رسید، بازه سالهای مالی ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ را پوشش میدهد. بر اساس این توافق، مجموع کمکهای پیشبینیشده برای این دوره ۳۸ میلیارد دلار است که از سالانه ۳.۳ میلیارد دلار اعتبار مالی نظامی و ۵۰۰ میلیون دلار برای برنامههای دفاع موشکی تشکیل میشود.
پامپئو بار دیگر بر جایگاه همکاریهای اطلاعاتی میان آمریکا و رژیم صهیونیستی تأکید کرد و گفت نیروهای اطلاعاتی و نظامی واشنگتن در تأمین امنیت این رژیم نقش دارند.
او در توضیح اهمیت این همکاریها اظهار کرد: «ما بدون آنها نمیتوانیم فعالیتهای اطلاعاتی مورد نیاز خود را انجام دهیم.»
انتقاد بلینکن از رفتار اسرائیل با غیرنظامیان غزه
وزیر امور خارجه پیشین آمریکا در پاسخ به پرسشهایی درباره اتهام ارتکاب جنایات جنگی و نسلکشی در غزه، از نحوه برخورد رژیم صهیونیستی با غیرنظامیان فلسطینی انتقاد کرد.
بلینکن در این زمینه میان بیتوجهی به وضعیت و رفاه غیرنظامیان و داشتن قصد و نیت برای آسیبرساندن به آنها یا نابودیشان تفاوت قائل شد.
او گفت هدف عملیات، حماس بوده است، اما شمار زیادی از مردم در جریان درگیریها گرفتار شدهاند و رنج و آسیب فراوانی را متحمل شدهاند.
در مقابل، پامپئو از عملکرد رژیم صهیونیستی دفاع کرد.
اختلاف بر سر جایگاه فلسطین در توافقهای ابراهیم
بلینکن و پامپئو درباره نقش تشکیل کشور مستقل فلسطین در گسترش توافقنامههای ابراهیم نیز دیدگاههای متفاوتی داشتند. این توافقها با هدف عادیسازی روابط میان رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی، در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ پیگیری شدند.
بلینکن معتقد بود نزدیکتر شدن کشورهای عربی و مسلمان به رژیم صهیونیستی باید با ترسیم مسیری برای حل مسئله فلسطین همراه باشد. او بر ضرورت همزیستی امن اسرائیل در کنار یک کشور مستقل و غیرنظامی فلسطینی تأکید کرد.
پامپئو اما با اشاره به تحولات پس از هفتم اکتبر، دستیابی به توافقی بر مبنای راهحل دو دولتی را دشوارتر از گذشته دانست و بر ادامه تلاشها برای دستیابی به توافقهای بیشتر در حوزه صلح و امنیت منطقهای تأکید کرد.
بلینکن در ادامه با اشاره به جمعیت حدود هفت میلیون نفری یهودیان و هفت میلیون نفری عربها و فلسطینیها در سرزمینهای مورد مناقشه، گفت هیچیک از این دو ملت قرار نیست این سرزمین را ترک کنند. از نظر او، حل مناقشه تنها زمانی امکانپذیر است که این واقعیت پذیرفته شود و مبنای اقدامات بعدی قرار گیرد.
او تأکید کرد رژیم صهیونیستی تا زمانی که این واقعیت را نپذیرد، به امنیت پایدار دست نخواهد یافت.
بلینکن در پایان بار دیگر بر موضع دیرینه خود تأکید کرد و گفت تنها راهحل پیش رو، تأمین امنیت اسرائیل در کنار تشکیل یک کشور مستقل فلسطینی است.