بررسی تاثیر ویتامین C بر خطر مرگ در مبتلایان به اختلالات پیش‌سرطانی خون
مصرف روزانه ویتامین C در یک مطالعه بالینی کوچک، با کاهش خطر مرگ در افراد مبتلا به برخی اختلالات خونی پیش‌سرطانی همراه بوده است؛ یافته‌ای امیدوارکننده که برای تأیید آن به پژوهش‌های گسترده‌تر نیاز است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، یکی از رویکردهای مقابله با سرطان، شناسایی و مهار فرایندهای منتهی به شکل‌گیری این بیماری در مراحل اولیه است. در همین زمینه، پژوهش درباره نقش ویتامین C در مقابله با اختلالات خونی پیش‌سرطانی و مراحل ابتدایی سرطان‌های خون مورد توجه محققان قرار گرفته است.
به نقل از اس‌ای، بررسی‌ها نشان می‌دهد سطح ویتامین C در بدن بسیاری از مبتلایان به سرطان‌های خونی به‌طور مداوم پایین است. از مدت‌ها پیش این پرسش مطرح بوده که آیا جبران کمبود این ویتامین می‌تواند به درمان سرطان کمک کند یا خیر؛ با این حال، مطالعات علمی تاکنون به نتایج یکسانی در این زمینه نرسیده‌اند.
برای بررسی دقیق‌تر این موضوع، به‌ویژه تأثیر ویتامین C پیش از شکل‌گیری کامل سرطان، گروهی از محققان به سرپرستی پژوهشگرانی از دانشگاه کپنهاگ دانمارک و مؤسسه ون آندل، یک کارآزمایی بالینی فاز دوم را با حضور ۱۰۹ نفر به پایان رساندند.
نتایج این مطالعه که در نشریه علمی Cancer منتشر شده است، نشان می‌دهد مصرف روزانه هزار میلی‌گرم ویتامین C خوراکی در یک تحلیل اکتشافی و طی سه سال پیگیری، با ۶۵ درصد کاهش خطر مرگ در مقایسه با گروه دریافت‌کننده دارونما همراه بوده است.
پیتر جونز، متخصص اپی‌ژنتیک در مؤسسه ون آندل، در این‌باره گفت: «ما از نتایج به‌دست‌آمده بسیار هیجان‌زده‌ایم، اما در عین حال با احتیاط به آنها نگاه می‌کنیم. امیدواریم یافته‌های این پژوهش در آینده به روشی ساده برای ارتقای مراقبت و بهبود نتایج درمانی افراد مبتلا به اختلالات خونی پیش‌سرطانی تبدیل شود.»
تمام افراد شرکت‌کننده در این کارآزمایی به یکی از دو عارضه سیتوپنی کلونال با اهمیت نامشخص (CCUS) یا یکی از انواع کم‌خطرتر بدخیمی‌های میلوئیدی، از جمله سندرم میلودیسپلاستیک (MDS)، مبتلا بودند. هر دو وضعیت ممکن است در نهایت به نوع تهاجمی و مقاوم سرطان خون، یعنی لوسمی میلوئیدی حاد (AML)، منجر شوند.
در حال حاضر، روش درمانی مشخصی برای جلوگیری از پیشرفت CCUS به لوسمی میلوئیدی حاد وجود ندارد. سندرم میلودیسپلاستیک نیز با پیوند سلول‌های بنیادی قابل درمان است، اما این شیوه برای تمام بیماران گزینه مناسبی محسوب نمی‌شود.
پژوهش‌های پیشین، ویتامین C را یکی از عوامل مؤثر در عملکرد آنزیم TET2 معرفی کرده‌اند. این آنزیم نوعی پروتئین فعال در سلول‌هاست که با تنظیم کلیدهای ژنتیکی می‌تواند در محافظت از بدن در برابر سلول‌های سرطانی نقش داشته باشد. با این حال، فعالیت TET2 در اختلالات خونی بررسی‌شده در این مطالعه، اغلب با مشکل مواجه می‌شود.
محققان این فرضیه را مطرح کرده‌اند که تأمین ویتامین C مورد نیاز بدن می‌تواند به حفظ فعالیت آنزیم TET2 کمک کند تا این پروتئین نقش خود را در جلوگیری از شکل‌گیری سرطان ایفا کند. البته سازوکار یادشده به‌طور مستقیم در این کارآزمایی اندازه‌گیری نشده است و بررسی و تأیید آن به مطالعات آینده نیاز دارد.
در کنار یافته مربوط به کاهش خطر مرگ، شمار کمتری از افراد گروه دریافت‌کننده ویتامین C در مقایسه با گروه دارونما به انواع تهاجمی‌تر و پرخطرتر سرطان‌های خونی مبتلا شدند. این تعداد در گروه ویتامین C پنج نفر و در گروه دارونما ۹ نفر بود. با وجود این تفاوت، به دلیل محدود بودن تعداد کل شرکت‌کنندگان به ۱۰۹ نفر، نتیجه از نظر آماری معنادار نبود.
از دیگر نتایج قابل توجه این پژوهش، افزایش کمتر چندین نشانگر زیستی التهاب در گروه مصرف‌کننده ویتامین C نسبت به گروه دارونما بود؛ یافته‌ای که ممکن است از کاهش فشار و التهاب در بدن حکایت داشته باشد. همچنین در افرادی که در آغاز مطالعه با کمبود ویتامین C مواجه بودند، سطح این ویتامین پس از مصرف به محدوده طبیعی بازگشت.
در مجموع، نتایج این کارآزمایی از احتمال نقش ویتامین C به‌عنوان راهکاری ساده و کم‌هزینه برای کاهش خطر پیشرفت بیماری در افراد مستعد ابتلا به سرطان خون حکایت دارد؛ با این حال، هنوز نمی‌توان درباره اثربخشی قطعی آن نتیجه‌گیری کرد.
برای مشخص شدن اینکه آیا مصرف دوره‌ای ویتامین C واقعاً می‌تواند احتمال ابتلا به سرطان را کاهش دهد یا طول عمر بیماران را افزایش دهد، انجام یک کارآزمایی بالینی بزرگ‌تر در فاز سوم ضروری است.
پیتر جونز اعلام کرد گروه پژوهشی در حال پیگیری نتایج این مطالعه و بررسی نحوه تعامل ویتامین C با سلول‌های پیش‌سرطانی است. به گفته او، یکی از فرضیه‌های مطرح این است که این ویتامین می‌تواند به بازگرداندن عملکرد طبیعی فرایندهای اپی‌ژنتیکی در سلول‌های خونی مستعد سرطانی شدن کمک کند.
این یافته‌ها حاصل یک تحلیل اکتشافی در کارآزمایی فاز دوم با مشارکت ۱۰۹ نفر است و نباید آن را توصیه‌ای برای مصرف خودسرانه ویتامین C با هدف پیشگیری از سرطان خون دانست. اثبات چنین اثری به مطالعاتی با ابعاد بزرگ‌تر و طراحی دقیق‌تر نیاز دارد. افراد نیز پیش از مصرف هرگونه دارو یا مکمل ویتامینی باید با پزشک معالج خود مشورت کنند.
