اکسیوس: جیدی ونس در دو هفته گذشته شخصا پیگیر مذاکرات با ایران بوده است؛ رایزنی با قطر و پاکستان برای برگزاری نشست فنی

معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، در دو هفته اخیر بهصورت مستقیم در روند مذاکرات غیرمستقیم با ایران مشارکت داشته است؛ گفتوگوهایی که با هدف دستیابی به آتشبس جدید و ازسرگیری مذاکرات هستهای دنبال میشود. این خبر را دو منبع آگاه از روند مذاکرات در گفتوگو با اکسیوس مطرح کردهاند.
تلاش ونس برای پیشبرد مسیر دیپلماسی
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید و به نقل از اکسیوس، مشارکت پررنگ ونس در این روند نشان میدهد که او شخصاً در تلاش است آمریکا را از درگیری خارج کند؛ جنگی که به اعتقاد او یکی از عوامل شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات این هفته بوده است. حضور معاون رئیسجمهور در مذاکرات همچنین نشاندهنده انتقال گفتوگوهای غیرمستقیم با ایران به سطوح بالاتر دولت آمریکاست.
در همین حال، مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای میگویند دونالد ترامپ در شرایط کنونی قصد دارد به تلاشهای دیپلماتیک فرصت بدهد تا مشخص شود آیا امکان دستیابی به توافقی میان دو طرف وجود دارد یا خیر.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پیامی که برای ایران دارد، گفت: «ما در حال گفتوگو با آنها هستیم.»
با این حال، منابع آگاه میگویند در صورت تغییر موضع ترامپ و صدور دستور ازسرگیری حملات، ارتش آمریکا آمادگی دارد در مدتزمانی نسبتاً کوتاه عملیات نظامی را از سر بگیرد.
رایزنیهای روزانه با میانجیهای منطقهای
منابعی که از نزدیک در جریان مذاکرات قرار دارند، اعلام کردهاند ونس تقریباً هر روز با شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و سایر میانجیها درباره گفتوگوهای ایران و آمریکا رایزنی میکند.
استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این تلاشها حضور دارند.
به گفته منابع آگاه، ونس به همراه میانجیهای قطری و پاکستانی درباره امکان برگزاری یک نشست فنی در سطح کارشناسان میان تهران و واشنگتن طی روزهای آینده گفتوگو کردهاند؛ با این حال، این نشست تاکنون برگزار نشده است.
دفتر معاون رئیسجمهور آمریکا در واکنش به این گزارش از اظهارنظر خودداری کرده است.
سابقه مخالفت ونس با جنگ
پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه، ونس در میان نزدیکان ترامپ از جمله منتقدان اصلی ورود به جنگ به شمار میرفت و راهکار دیپلماتیک را بهجای اقدام نظامی ترجیح میداد.
او در نشست ماه آوریل درباره ایران در اسلامآباد، ریاست هیئت مذاکرهکننده آمریکا را بر عهده داشت و شخصاً در گفتوگوهایی شرکت کرد که در ماه ژوئن به تفاهمنامهای میان تهران و واشنگتن انجامید.
ونس همچنین ریاست هیئت آمریکایی را در یکی از دورهای مذاکرات مستقیم با ایران در سوئیس بر عهده گرفت. این گفتوگوها با تعهد ایران برای دعوت از بازرسان سازمان ملل بهمنظور بازدید از تأسیسات هستهای این کشور به پایان رسید.
پیشنهاد تازه ونس برای مذاکره مستقیم
بر اساس گزارش اکسیوس، ونس دو هفته پیش نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، فرستاد و در آن پیشنهاد کرد مذاکرات مستقیم میان دو کشور از سر گرفته شود.
مقامهای ایرانی اعلام کردهاند که این نامه زمینهساز تحرکی مثبت در مسیر ازسرگیری مذاکرات بوده است.
ونس روز چهارشنبه نیز جنگ را مهمترین عامل رویگردانی رأیدهندگان از جمهوریخواهان در انتخابات دانست.
پیشرفت آهسته مذاکرات با وجود تداوم میانجیگری
منابع دخیل در تلاشهای میانجیگرانه میگویند مذاکرات با وجود دستیابی به برخی پیشرفتها، با سرعت بسیار کمی پیش میرود.
نخستوزیر قطر شامگاه جمعه اعلام کرد: «طی دو هفته گذشته، ما با همکاران خود در دولت آمریکا همکاری کردهایم؛ افرادی که قصدی واقعی برای یافتن راهی بهمنظور مهار اوضاع و کاهش تنشها دارند. به لطف آنها و همچنین صداهای خردمند در تهران، مانع از آن شدهایم که اوضاع از کنترل خارج شود.»
او همچنین گفت رایزنیها با دولت ترامپ پس از انتخابات میاندورهای نیز ادامه داشته، اما در مقایسه با روزهای پیش از انتخابات از شدت کمتری برخوردار بوده است؛ زیرا طرف آمریکایی درگیر رسیدگی به «مسائل دیگری» بوده است.
نخستوزیر قطر با وجود این، تأکید کرد که تمایل آمریکا برای دستیابی به راهحلی دیپلماتیک همچنان پابرجاست و امکان رسیدن به توافق وجود دارد.
صبح جمعه نیز ترامپ در گفتوگو با شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، درباره تلاشهای دوحه برای کاهش اختلافات میان تهران و واشنگتن و کمک به دستیابی دو طرف به توافق رایزنی کرد.
طبق بیانیه دفتر امیر قطر، شیخ تمیم بر لزوم «ادامه گفتوگو و پیگیری راهکارهای دیپلماتیک برای حل اختلافات، جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها در منطقه و تضمین آزادی کشتیرانی دریایی و امنیت تأمین انرژی» تأکید کرده است.
حمله آمریکا به سکوی موشکی در جزیره قشم
در کنار تحرکات دیپلماتیک، ارتش آمریکا روز جمعه سکوی پرتاب موشک ضدهوایی را در جزیره قشم و در محدوده تنگه هرمز هدف قرار داد. این حمله پس از آن انجام شد که سامانه موشکی مذکور، موشکی به سمت یک جنگنده آمریکایی شلیک کرد. دونالد ترامپ نیز انجام این حمله را تأیید کرده است.