گزارش وال استریت ژورنال: هشدار آمریکا به کشورهای عربی درباره احتمال حمله «کوتاه و شدید» به ایران پس از انتخابات
روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع آگاه گزارش داد، آمریکا به چند کشور عربی حوزه خلیج فارس درباره احتمال آغاز یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت اما شدید علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور اطلاع داده است. با این حال، دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را درباره اجرای حمله اتخاذ نکرده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، وال‌استریت ژورنال به نقل از افرادی که از گفت‌وگوهای انجام‌شده اطلاع دارند، نوشت که پیام‌های واشنگتن از طریق کانال‌های دیپلماتیک و نظامی به کشورهای عربی منتقل شده است. این تحرکات در کنار نشانه‌های دیگر، از احتمال آماده‌سازی آمریکا و اسرائیل برای دور تازه‌ای از عملیات نظامی گسترده علیه ایران حکایت دارد؛ اقدامی که می‌تواند تنش‌های منطقه‌ای را به‌شدت افزایش دهد.
بر اساس این گزارش، هدف احتمالی چنین عملیاتی، تضعیف توانمندی‌های ایران و واداشتن تهران به پذیرش مذاکره عنوان شده است.
افزایش آمادگی نظامی آمریکا در منطقه
منابع آگاه از تحرکات نظامی آمریکا اعلام کرده‌اند که ارتش این کشور در حال انتقال یک سامانه دفاع موشکی پاتریوت از ایالت تگزاس برای تقویت توان دفاعی خود است. همچنین، نیروهای آمریکایی برخی پایگاه‌های آسیب‌پذیر در برابر حملات را ترک کرده‌اند تا آمادگی بیشتری برای احتمال گسترش درگیری‌ها داشته باشند.
به گفته این منابع، نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه در حال تکمیل ذخایر مهمات خود هستند و بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌ها نیز برای انجام عملیات احتمالی آماده می‌شوند.
هم‌زمان، یک گروه رزمی دیگر شامل ناو هواپیمابر و یک یگان اعزامی تفنگداران دریایی آمریکا در آستانه پیوستن به ناوگانی متشکل از حدود ۲۰ شناور جنگی است که قرار است ماه آینده در خاورمیانه فعالیت کنند. البته احتمال دارد برخی از شناورهای فعلی منطقه جای خود را به نیروهای تازه‌وارد بدهند و مأموریتشان پایان یابد.
ترامپ هنوز درباره حمله تصمیم قطعی نگرفته است
افرادی که با دیدگاه‌های دونالد ترامپ آشنایی دارند، می‌گویند رئیس‌جمهور آمریکا هنوز تصمیم نهایی برای آغاز حمله را نگرفته، اما به اجرای عملیاتی گسترده پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تمایل نشان می‌دهد. چنین حمله‌ای ممکن است زیرساخت‌های ایران و تأسیسات هسته‌ای این کشور را هدف قرار دهد.
در مقابل، ادامه تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق همچنان به‌عنوان گزینه‌ای جایگزین مطرح است. میانجی‌گران منطقه‌ای برای پیشبرد مذاکرات تلاش می‌کنند، اما این رایزنی‌ها تاکنون به نتیجه ملموسی نرسیده است.
ترامپ هفته گذشته در یک گردهمایی انتخاباتی درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران گفت: «شاید یک عملیات کوچک دیگر شبیه اپیک فیوری انجام دهیم؛ یا آنها توافق خواهند کرد.»
او با این اظهارات به کارزار گسترده بمباران ایران از سوی آمریکا و اسرائیل در بهار امسال اشاره داشت.
کاخ سفید در واکنش به پرسش‌ها درباره احتمال عملیات نظامی جدید اعلام کرد که درباره طرح‌های نظامی حساس، چه وجود داشته باشند و چه نداشته باشند، اظهارنظر نمی‌کند.
در بیانیه کاخ سفید آمده است: «رئیس‌جمهور ترامپ همه گزینه‌ها را روی میز نگه می‌دارد تا اطمینان حاصل شود که ایران هرگز نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.»
ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود که پیش از برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به ایران حمله نخواهد کرد.
به گفته افراد مطلع از برنامه‌ریزی‌های نظامی، اقدامات اخیر با هدف فراهم کردن گزینه‌های مختلف برای رئیس‌جمهور آمریکا انجام می‌شود تا در صورت تصمیم به حمله، امکان اجرای آن وجود داشته باشد. وزارت دفاع آمریکا نیز اعلام کرده است که وظیفه این نهاد، آماده‌سازی گزینه‌های لازم برای تصمیم‌گیری رئیس‌جمهور است.
طرح اسرائیل برای ازسرگیری حملات به ایران
وال‌استریت ژورنال پیش‌تر گزارش داده بود که اسرائیل نیز اهداف و برنامه‌هایی را برای دور جدید حملات علیه ایران آماده کرده است. بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، همچنان به دنبال ازسرگیری عملیات نظامی است؛ با این امید که توانمندی‌های ایران تضعیف شود و در نهایت زمینه برای سقوط حکومت این کشور فراهم آید.
ازسرگیری حملات هوایی به معنای تغییر مسیر دولت ترامپ از سیاست فشار اقتصادی علیه ایران خواهد بود.
تحریم‌های شدیدتر و محاصره دریایی، بنا بر این گزارش، فروش نفت ایران را برای ماه‌ها متوقف کرده، بخش قابل‌توجهی از ارتباطات هوایی این کشور را مختل ساخته و تجارت زمینی آن را نیز کاهش داده است. این اقدامات فشار بر اقتصاد ایران را که پیش از این نیز با بحران مواجه بوده، افزایش داده‌اند.
بهنام بن‌طالب‌لو، مدیر ارشد برنامه ایران در بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها، اندیشکده مستقر در آمریکا، درباره ضرورت تشریح دلایل احتمالی حمله گفت: «اگر لازم است تهدیدی فزاینده، مانند بازسازی توان موشکی ایران، هدف قرار گیرد، رئیس‌جمهور ترامپ باید این موضوع را به‌صورت علنی و با بیشترین جزئیات ممکن توضیح دهد.»
او افزود که در غیر این صورت، آمریکا با ادامه تحریم‌ها و محاصره دریایی همچنان از موقعیت برتری برخوردار است و باید این مسیر را ادامه دهد.
تردید تحلیلگران درباره تأثیر حملات بیشتر
بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که بعید است حملات نظامی بیشتر، ایران را به تسلیم وادار کند.
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، ایران در شدیدترین مرحله جنگ بیش از ۲۰ هزار حمله آمریکا و اسرائیل را تحمل کرده است. با وجود این، تهران همچنان به حمله به کشتی‌ها در خلیج فارس، هدف قرار دادن نیروها و ناوهای جنگی آمریکا و طرح مطالبات سخت‌گیرانه در مذاکرات ادامه داده است.
دنی سیترینوویچ، مقام پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، معتقد است که واشنگتن و تل‌آویو همچنان در ارزیابی تأثیر حملات نظامی بر آینده حکومت ایران دچار اشتباه می‌شوند.
او گفت: «به باور من، یکی از بزرگ‌ترین اشتباهاتی که اسرائیل و آمریکا همچنان مرتکب می‌شوند، این فرض است که دور دیگری از حملات علیه ایران، از جمله حمله به زیرساخت‌های حیاتی یا حذف مقام‌های ارشد، می‌تواند به‌نحوی به سقوط حکومت منجر شود.»
به گفته سیترینوویچ، تشدید بمباران‌ها ممکن است نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و حکومت ایران را به تحکیم بیشتر مواضع خود وادارد؛ روندی که می‌تواند تعهد تهران به برنامه‌های موشکی و هسته‌ای را نیز تقویت کند.
ابهام درباره وضعیت تأسیسات هسته‌ای ایران
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز سه‌شنبه در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد اعلام کرد که آژانس تاکنون نشانه‌ای از فعالیت ایران برای تعمیر یا بازسازی تأسیساتی که در هر یک از دو جنگ هدف حمله قرار گرفته‌اند، شناسایی نکرده است.
با این حال، گروسی تأکید کرد که بازرسان آژانس تاکنون به این تأسیسات دسترسی نداشته‌اند. از این رو، آژانس نتوانسته است تأیید کند که ایران مواد هسته‌ای خود را به مکان‌های دیگری منتقل نکرده باشد.
آمریکا از تهران خواسته است امکان بازگشت بازرسان آژانس به این تأسیسات را فراهم کند، اما ایران در برابر این درخواست مقاومت کرده است.
یکی از تأسیساتی که همچنان در کانون نگرانی‌ها قرار دارد، سایت موسوم به «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) است؛ مجموعه‌ای که در عمق صدها فوتی از سنگ قرار گرفته است.
ست جونز، تحلیلگر دفاعی و امنیتی در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، احتمال می‌دهد ترامپ از حمله‌ای تازه برای اعلام پیروزی و سپس کاهش حضور آمریکا در جنگ استفاده کند؛ حتی اگر عملیات نظامی نتواند ضربه‌ای تعیین‌کننده به ایران وارد کند.
جونز درباره امکان از بین بردن برنامه هسته‌ای ایران گفت: «فکر نمی‌کنم هیچ اقدامی بتواند برنامه آنها را به‌طور دائمی به عقب براند.»
او اضافه کرد که حملات احتمالی می‌تواند به ترامپ فرصت دهد به‌تدریج از جنگ فاصله بگیرد و ادعا کند که بار دیگر برنامه هسته‌ای ایران را به عقب رانده است.
هشدار ایران درباره پاسخ به حمله احتمالی
ایران از طریق مجاری علنی و محرمانه هشدار داده است که در صورت هرگونه حمله جدید، اهداف اقتصادی و غیرنظامی را در نقاط مختلف منطقه با حملات سنگین هدف قرار خواهد داد.
تهران پیش از جنگ نیز هشدارهای مشابهی مطرح کرده بود و پس از آن، پایگاه‌ها و تأسیسات دیپلماتیک آمریکا، همچنین مراکز انرژی و فرودگاه‌هایی را در سراسر منطقه خلیج فارس هدف حمله قرار داد.
بر اساس این گزارش، هرگونه اقدام تلافی‌جویانه جدید ایران در شرایطی رخ خواهد داد که آمریکا و متحدانش در کشورهای حاشیه خلیج فارس تلاش می‌کنند ذخایر سامانه‌های دفاع موشکی خود را دوباره تقویت کنند؛ ذخایری که در پی موج حملات ایران طی جنگ، به‌شدت تحت فشار قرار گرفته‌اند.
وال‌استریت ژورنال همچنین گزارش داده است که با وجود خسارات واردشده از سوی آمریکا و اسرائیل، ایران همچنان صدها تا هزاران موشک در اختیار دارد. تهران از وقفه ایجادشده در درگیری‌ها برای تقویت توان دفاعی و آماده‌سازی طرح‌های جدید پاسخ تلافی‌جویانه استفاده کرده است.
بر اساس این گزارش، ایران در حال مونتاژ موشک‌های بالستیک جدید با استفاده از قطعات ذخیره‌شده است؛ موضوعی که نگرانی مقام‌های اسرائیلی را درباره سرعت بازسازی توان موشکی ایران افزایش داده است.
تلاش میانجی‌گران برای جلوگیری از دور تازه درگیری‌ها
در همین حال، میانجی‌گران منطقه‌ای با سرعت بیشتری برای ازسرگیری مذاکرات با ایران و جلوگیری از آغاز موج جدیدی از درگیری‌ها تلاش می‌کنند. با این حال، تاکنون پیشرفت قابل‌توجهی در این زمینه حاصل نشده است.
یکی از موانع اصلی، اختلاف بر سر چارچوب مذاکرات است: آمریکا بر ضرورت گفت‌وگو درباره برنامه هسته‌ای ایران تأکید دارد، در حالی که تهران برای بازگشت به میز مذاکره شروط و مطالبات سخت‌گیرانه‌ای مطرح کرده است.
بر اساس جمع‌بندی گزارش وال‌استریت ژورنال، با وجود افزایش آمادگی‌های نظامی و بررسی سناریوهای مختلف در واشنگتن، تصمیم نهایی ترامپ درباره حمله احتمالی به ایران همچنان مشخص نیست و مسیر دیپلماسی نیز به‌طور کامل کنار گذاشته نشده است.
