بورد در نشست مجمع کشورهای صادرکننده گاز: جنگ علیه ایران نشان داد امنیت انرژی جهان به صلح و ثبات منطقه‌ای وابسته است
سرپرست وزارت نفت ایران در بیست‌وهشتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز در مسکو، بر ضرورت تقویت همکاری میان کشورهای عضو، بازنگری در سازوکارهای این مجمع و تأمین سرمایه‌گذاری پایدار برای توسعه صنعت گاز تأکید کرد. حمید بورد همچنین با اشاره به پیش‌بینی افزایش ۳۱ درصدی تقاضای جهانی گاز تا سال ۲۰۵۵، پیشنهاد بررسی نقشه راهی برای افزایش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی جهان به ۳۰ درصد را مطرح کرد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید به نقل از وزارت نفت، حمید بورد روز دوشنبه چهارم آبان در بیست‌وهشتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (GECF) در مسکو، با اشاره به تحولات راهبردی صنعت گاز و چالش‌های بازارهای جهانی انرژی، بر مسئولیت مشترک کشورهای عضو برای کمک به شکل‌گیری آینده‌ای باثبات و برخوردار از امنیت انرژی تأکید کرد.
وی ضمن قدردانی از دولت و مردم روسیه برای میزبانی این نشست، یاد شهدای جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، از جمله رهبر شهید انقلاب اسلامی، آیت‌الله خامنه‌ای، و غیرنظامیان جان‌باخته، از جمله کودکان مدرسه میناب و ورزشکاران باشگاه ورزشی لامرد را گرامی داشت.
سرپرست وزارت نفت با اشاره به بیست‌وپنجمین سال تأسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز اظهار کرد که نظام جهانی انرژی در مقطعی پیچیده از تحولات ژئوپلیتیکی، اقتصادی و فناوری قرار گرفته است.
امنیت انرژی فراتر از ملاحظات اقتصادی است
بورد با اشاره به پیامدهای جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت: بحران انرژی بار دیگر نشان داد که امنیت انرژی را نمی‌توان صرفاً موضوعی اقتصادی یا فنی دانست؛ این مسئله ارتباط مستقیمی با صلح، ثبات منطقه‌ای، حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و احترام به حاکمیت ملی کشورها دارد.
وی افزود که پیامدهای اقدامات نظامی می‌تواند از مرزهای منطقه فراتر برود و امنیت عرضه انرژی و روند رشد و توسعه اقتصادی را در سطح جهانی تحت تأثیر قرار دهد.
سرپرست وزارت نفت همچنین با اشاره به مداخلات و اقدامات نظامی آمریکا در مناطق مختلف، به‌ویژه خلیج فارس، و تحریم‌های یک‌جانبه اقتصادی تصریح کرد که این سیاست‌ها علاوه بر آسیب‌زدن به حقوق و منافع مشروع ملت ایران، اعتماد عمومی، امنیت سرمایه‌گذاری و پیش‌بینی‌پذیری بازارهای جهانی انرژی را نیز تضعیف کرده‌اند.
همکاری کشورها، پیش‌شرط امنیت پایدار انرژی
بورد تأکید کرد که از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، تأمین امنیت انرژی جهان بدون تضمین امنیت کشورهای تولیدکننده، احترام به حاکمیت ملی آنها، سرمایه‌گذاری مستمر و همکاری مؤثر بین‌المللی امکان‌پذیر نیست.
وی با بیان اینکه مجمع کشورهای صادرکننده گاز باید بیش از گذشته به بستری برای همگرایی، گفت‌وگو و همکاری عملی میان تولیدکنندگان تبدیل شود، هشتمین نشست سران این مجمع را فرصتی برای تقویت تعاملات راهبردی و گسترش همکاری‌های مشترک دانست.
بازنگری در سازوکارهای مجمع متناسب با تحولات جهانی
سرپرست وزارت نفت با اشاره به تأسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز در تهران در سال ۲۰۰۱ گفت: این نهاد اکنون در آستانه ورود به مرحله تازه‌ای از فعالیت خود قرار دارد و تحولات سریع جهانی، بازنگری در اولویت‌ها، ابزارها و سازوکارهای همکاری را ضروری کرده است؛ البته این تغییرات باید با حفظ اصول بنیادین مجمع انجام شود.
به گفته بورد، افزایش انعطاف‌پذیری در مواجهه با بحران‌های انرژی، تقویت جایگاه راهبردی گاز طبیعی در آینده انرژی جهان و توسعه همکاری‌های سرمایه‌گذاری، مدیریتی و فناورانه، از اولویت‌های ایران در این زمینه است.
وی با یادآوری بحران همه‌گیری کووید ۱۹ در سال ۲۰۲۰ و تحولات ژئوپلیتیکی سال ۲۰۲۶ اظهار کرد که این رویدادها آسیب‌پذیری بازارهای جهانی انرژی در برابر شوک‌های پیش‌بینی‌نشده را بیش از گذشته آشکار کرده‌اند.
تقویت توان مجمع برای مدیریت بحران‌های انرژی
بورد با تأکید بر لزوم ارتقای ظرفیت‌های مجمع برای شناسایی زودهنگام تهدیدها، بررسی سناریوهای بحرانی و هماهنگی در واکنش به آنها گفت که بازنگری در راهبرد بلندمدت این نهاد، با تمرکز بر تقویت زنجیره ارزش گاز طبیعی، باید در دستور کار قرار گیرد.
وی افزود: گاز طبیعی به دلیل قابلیت اطمینان، فراوانی، انعطاف‌پذیری عملیاتی، کاربردهای گسترده صنعتی و نقش مکمل در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، همچنان یکی از پایه‌های مهم امنیت انرژی و توسعه اقتصادی جهان خواهد بود.
سرپرست وزارت نفت با استناد به چشم‌انداز جهانی گاز مجمع اعلام کرد که پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی گاز طبیعی تا سال ۲۰۵۵ با رشد ۳۱ درصدی به بیش از پنج هزار و ۴۰۰ میلیارد مترمکعب برسد. بر اساس همین برآورد، سهم گاز در ترکیب انرژی جهان نیز از حدود ۲۳ درصد به ۲۶ درصد افزایش خواهد یافت.
پیشنهاد افزایش سهم گاز طبیعی به ۳۰ درصد
بورد با اشاره به برآوردهای مربوط به رشد تقاضای جهانی، تداوم اهمیت راهبردی گاز طبیعی در دهه‌های آینده را مورد تأکید قرار داد و گفت ظرفیت این حامل انرژی برای کمک به امنیت انرژی، توسعه صنعتی و کاهش فقر انرژی، می‌تواند فراتر از پیش‌بینی‌های کنونی باشد.
وی پیشنهاد کرد دبیرخانه مجمع با همکاری کشورهای عضو، امکان تدوین نقشه راهی برای افزایش سهم گاز طبیعی در سبد انرژی جهان تا سطح ۳۰ درصد را بررسی کند.
به گفته سرپرست وزارت نفت، چنین برنامه‌ای باید بر پایه مطالعات اقتصادی، ارزیابی تقاضای بلندمدت، نیازهای سرمایه‌گذاری و ملاحظات زیست‌محیطی تدوین شود.
بورد همچنین خواستار هماهنگی بیشتر کشورهای عضو در برابر مقررات و سازوکارهای اقلیمی شد که ممکن است محدودیت‌های نامتوازنی بر تجارت و سرمایه‌گذاری در بخش انرژی تحمیل کنند. وی در این زمینه به پیامدهای احتمالی سازوکار تنظیم مرزی کربن اتحادیه اروپا اشاره کرد و بر ضرورت اتخاذ موضعی هماهنگ بر مبنای واقعیت‌های فنی و منافع مشترک تأکید داشت.
منابع عظیم گاز بدون سرمایه‌گذاری، امنیت عرضه را تضمین نمی‌کند
سرپرست وزارت نفت با اشاره به سهم قابل‌توجه کشورهای عضو مجمع از ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان گفت برخورداری از منابع زیرزمینی گسترده، به‌تنهایی برای تضمین امنیت عرضه کافی نیست.
وی افزود: تبدیل این ذخایر به پشتوانه‌ای برای امنیت انرژی، به سرمایه‌گذاری به‌موقع، دسترسی به فناوری، توسعه زیرساخت‌ها و اطمینان از وجود تقاضای پایدار نیاز دارد.
بورد با استناد به گزارش چشم‌انداز جهانی گاز مجمع اعلام کرد که تأمین نیازهای جهانی تا سال ۲۰۵۵ به حدود ۱۱ تریلیون و ۶۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در بخش بالادستی و ۷۳۵ میلیارد دلار در بخش میان‌دستی صنعت گاز نیاز خواهد داشت؛ مجموع این ارقام از ۱۲ تریلیون دلار فراتر می‌رود.
سه محور همکاری برای تأمین مالی و توسعه صنعت گاز
بورد با تأکید بر ضرورت ایجاد فضایی باثبات، قابل پیش‌بینی و برخوردار از سازوکارهای مالی مناسب، سه حوزه را برای گسترش همکاری کشورهای عضو پیشنهاد کرد.
نخست، کشورهای عضو می‌توانند سازوکارهای مشترک تأمین مالی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های گازی را با استفاده از ظرفیت مؤسسات مالی ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی بررسی کنند.
دوم، گسترش همکاری‌های فناورانه، انتقال دانش فنی، آموزش نیروی انسانی متخصص و اجرای پروژه‌های مشترک در بخش‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی صنعت گاز در دستور کار قرار گیرد؛ حوزه‌هایی که به گفته وی، ایران در آنها از تجربه قابل‌توجهی برخوردار است.
سوم، گفت‌وگوهای ساختاریافته میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان تقویت شود تا امنیت تقاضا افزایش یابد، ریسک سرمایه‌گذاری کاهش پیدا کند و تعادل پایدارتری میان منافع عرضه‌کنندگان و مصرف‌کنندگان شکل بگیرد.
سرپرست وزارت نفت همچنین تأکید کرد که دبیرخانه مجمع می‌تواند با شناسایی فرصت‌های مشترک، تسهیل ارتباط میان نهادهای تخصصی کشورهای عضو و پیگیری نتایج عملی همکاری‌ها، نقش فعال‌تری ایفا کند.
تأکید ایران بر توسعه همکاری‌های چندجانبه انرژی
بورد با یادآوری نقش ایران در پیشنهاد و تأسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز اظهار کرد که جمهوری اسلامی ایران همواره بر همکاری چندجانبه، احترام متقابل و استفاده از ظرفیت‌های مشترک برای توسعه پایدار صنعت گاز تأکید داشته است.
وی افزود: دولت چهاردهم نیز در چارچوب قانون برنامه هفتم پیشرفت، توسعه تعامل با سازمان‌ها و مجامع بین‌المللی حوزه انرژی، به‌ویژه مجمع کشورهای صادرکننده گاز، را در شمار اولویت‌های دیپلماسی انرژی خود قرار داده است.
به گفته سرپرست وزارت نفت، ایران با در اختیار داشتن دومین ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان، موقعیت جغرافیایی راهبردی و ظرفیت‌های گسترده فنی، صنعتی و انسانی، از توان مناسبی برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برخوردار است.
صنعت گاز ایران؛ اتکا به توان داخلی در سال‌های تحریم
بورد با اشاره به دهه‌ها تحریم و پیامدهای جنگ‌های تحمیلی علیه ایران گفت صنعت گاز کشور با تکیه بر توان داخلی، ظرفیت تولید سالانه خود را به حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب رسانده و در میان سه تولیدکننده بزرگ گاز طبیعی جهان قرار گرفته است.
وی افزود که گاز طبیعی حدود ۷۰ درصد از سبد انرژی ایران را تشکیل می‌دهد و شبکه گسترده گازرسانی کشور نیز نزدیک به ۹۵ درصد جمعیت را تحت پوشش قرار داده است.
سرپرست وزارت نفت این دستاوردها را نشان‌دهنده توانمندی‌های صنعتی، مهندسی و مدیریتی ایران و تجربه این کشور در توسعه زیرساخت‌های گسترده گازرسانی دانست و اعلام کرد که ایران آمادگی دارد این ظرفیت‌ها و تجربیات را در قالب همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه در اختیار پروژه‌های مشترک و ارتقای توان کشورهای عضو مجمع قرار دهد.
ثبات سیاست‌گذاری و همکاری مشترک، عوامل تعیین‌کننده آینده گاز
بورد در پایان با تأکید بر اینکه آینده صنعت گاز تنها به میزان ذخایر و ظرفیت تولید وابسته نیست، گفت کیفیت همکاری میان کشورها، ثبات سیاست‌گذاری و توانایی آنها برای مواجهه هماهنگ با چالش‌های جهانی نیز در تعیین مسیر این صنعت نقش اساسی دارد.
وی بیست‌وپنجمین سالگرد تأسیس مجمع کشورهای صادرکننده گاز را فرصتی برای آغاز مرحله‌ای تازه از همکاری‌های نتیجه‌محور، سرمایه‌گذاری مشترک و همگرایی راهبردی دانست و ابراز امیدواری کرد که با اراده جمعی اعضا و استفاده از ظرفیت دبیرخانه، جایگاه این مجمع در گفت‌وگوهای جهانی انرژی بیش از پیش تقویت شود.
سرپرست وزارت نفت در پایان ابراز امیدواری کرد که دستاوردهای نشست وزارتی و هشتمین نشست سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز، به تقویت همبستگی اعضا و تحقق منافع مشترک کشورهای تولیدکننده و مصرف‌کننده گاز طبیعی کمک کند.
