چرا قیمت جهانی طلا در بحبوحه جنگ کاهش یافت؟ | توضیحات کشتی‌آرای درباره عوامل افت بازار
محمد کشتی‌آرای، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، با اشاره به کاهش غیرمنتظره قیمت طلا در بازارهای جهانی هم‌زمان با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، فروش ذخایر طلا از سوی برخی کشورها برای تأمین هزینه‌های دفاعی و افت تقاضا در پی کند شدن رشد اقتصادی را از عوامل اصلی این روند دانست.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، در شرایطی که افزایش تنش‌های سیاسی و وقوع جنگ معمولاً تقاضا برای خرید طلا به‌عنوان دارایی امن را افزایش می‌دهد، بازار جهانی این فلز گران‌بها در تحولات اخیر مسیر متفاوتی را طی کرده و با کاهش قیمت روبه‌رو شده است. این روند در حالی رخ داده که انتظار می‌رفت نااطمینانی‌های سیاسی و نظامی از قیمت طلا حمایت کند.
نوسانات سیاسی چگونه قیمت ارز، طلا و سکه را تغییر می‌دهد؟
محمد کشتی‌آرای در گفت‌وگو با ایسنا، با تشریح آخرین تحولات بازارهای داخلی و بین‌المللی طلا و سکه و دلایل نوسانات اخیر قیمت‌ها اظهار کرد: تحولات اقتصادی همواره از شرایط سیاسی تأثیر می‌پذیرند و مواضع و رویدادهای سیاسی نقش مهمی در تعیین مسیر بازارهای مختلف دارند.
وی توضیح داد: طی روزهای گذشته، انتشار اظهارنظرهایی درباره مثبت بودن روند مذاکرات ایران و آمریکا، کاهش ناگهانی و هم‌زمان قیمت ارز، طلا و سکه را به دنبال داشت؛ این اتفاق در شرایطی رخ داد که بازار جهانی طلا در روز یکشنبه تعطیل بود.
به گفته این کارشناس، پس از آنکه اخبار مربوط به پیشرفت مذاکرات تأیید نشد و گمانه‌زنی‌ها درباره ادامه وضعیت جنگی افزایش یافت، قیمت‌ها بار دیگر به سطوح روز قبل بازگشتند.
کشتی‌آرای با تأکید بر تأثیر مستقیم مواضع سیاسی بر بازار ارز افزود: اخبار و اظهارنظرهای سیاسی می‌توانند در مدت کوتاهی انتظارات بازار را تغییر دهند. در این میان، کانال‌های تلگرامی و سایر بسترهای فضای مجازی نیز با سرعت این اخبار را منتشر می‌کنند و بر فضای بازار تأثیر می‌گذارند.
اقدامات بانک مرکزی برای مهار رشد قیمت ارز و طلا
عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، در پاسخ به پرسشی درباره شیوه مداخله بانک مرکزی در بازار و تفاوت آن با دوره‌هایی که عرضه سکه از طریق حراج یا پیش‌فروش انجام می‌شد، به اقدامات اخیر این بانک اشاره کرد.
وی گفت: زمانی که نرخ ارز از ۲۷۰ هزار تومان عبور کرد، بانک مرکزی با ورود دو میلیارد دلار به بازار، اقدامات خود را برای مدیریت شرایط آغاز کرد. همچنین امکان دریافت حداکثر ۱۰ هزار دلار اسکناس از بانک‌های مشخص فراهم شد.
کشتی‌آرای با ارزیابی مثبت این اقدامات اظهار کرد: مداخله بانک مرکزی به مهار روند افزایشی نرخ ارز کمک کرد و در پی آن، از ادامه صعود قیمت طلا در بازار داخلی نیز جلوگیری شد. این اقدامات تا حدودی ثبات را به بازار بازگرداند و مانع تداوم جهش قیمت طلا و سکه شد؛ رویکردی که با توجه به شرایط موجود، نوعی تنظیم‌گری بازار محسوب می‌شود.
وی در ادامه، درباره عرضه سکه نیز توضیح داد: در خصوص واگذاری‌های قبلی، انتقادهایی مطرح شده بود مبنی بر اینکه این سیاست‌ها به کاهش ذخایر طلای کشور منجر می‌شود. همین موضوع نشان می‌داد که ورود به بازار و تنظیم عرضه، به شیوه‌ای متفاوت و با مدیریت دقیق‌تری نیاز دارد.
فروش ذخایر طلا برای تأمین هزینه‌های دفاعی کشورها
کشتی‌آرای در تشریح وضعیت بازار جهانی طلا بیان کرد: قیمت هر اونس طلا در مقطعی از مرز ۵ هزار دلار عبور کرد، اما پس از ثبت این سطح، وارد مسیر نزولی شد.
وی یکی از دلایل اصلی افت قیمت را افزایش نیاز مالی دولت‌ها برای تأمین هزینه‌های عمومی، به‌ویژه مخارج دفاعی و تقویت توان نظامی، عنوان کرد و گفت: برخی کشورها برای تأمین منابع مالی موردنیاز خود به فروش ذخایر طلا روی آوردند. افزایش عرضه ناشی از این اقدام در بازارهای جهانی، فشار کاهشی بر قیمت این فلز گران‌بها وارد کرد.
این کارشناس بازار طلا با اشاره به شرایط تورمی در بسیاری از کشورها پیش‌بینی کرد که روند عرضه و فروش طلا از سوی دولت‌ها ممکن است همچنان ادامه داشته باشد.
به گفته وی، با توجه به این شرایط، در افق کوتاه‌مدت و میان‌مدت نمی‌توان انتظار افزایش قابل‌توجه قیمت جهانی طلا یا بازگشت آن به سطوح بالاتر از ۴ هزار و ۵۰۰ دلار را داشت. در صورت بروز نوسانات نیز، احتمال دارد قیمت‌ها عمدتاً در محدوده ۴ هزار دلاری باقی بمانند.
کشتی‌آرای با اشاره به نزدیک شدن به ماه نوامبر و باقی ماندن حدود یک ماه و نیم تا دو ماه از سال میلادی جاری، خاطرنشان کرد: برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت بازار باید در اواسط دسامبر بار دیگر شرایط و روند قیمت‌ها بررسی شود.
چرا جنگ برخلاف انتظار به افزایش قیمت طلا منجر نشد؟
عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران با اشاره به رفتار متفاوت بازار طلا در جریان تنش‌های اخیر منطقه‌ای گفت: بر اساس تجربه‌های گذشته، معمولاً در دوره‌های جنگ و افزایش نااطمینانی، قیمت طلا روندی افزایشی پیدا می‌کند؛ اما در تحولات اخیر خاورمیانه، با وجود تنش‌های نظامی و نوسانات بازار نفت، شرایط برخلاف این الگو پیش رفته است.
وی نخستین عامل این وضعیت را فروش ذخایر طلا از سوی برخی کشورها برای تأمین هزینه‌های دفاعی دانست و عامل دوم را کاهش رشد اقتصادی و افت تقاضا برای خرید طلا عنوان کرد.
کشتی‌آرای توضیح داد: در شرایط جنگی، رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها متوقف یا با اختلال مواجه می‌شود. در دوره‌هایی که اقتصاد کشورها از رشد مناسبی برخوردار است، بخشی از درآمدهای ارزی به خرید طلا اختصاص پیدا می‌کند؛ اما با تشدید تنش‌های منطقه‌ای، افزایش هزینه‌های ناشی از جنگ و بالا رفتن قیمت نفت، روند فعالیت‌های اقتصادی تحت تأثیر قرار می‌گیرد و تقاضا برای خرید طلا کاهش می‌یابد.
وی در پایان تأکید کرد: کاهش تمایل کشورها به تبدیل درآمدهای ارزی به طلا، در کنار افزایش عرضه این فلز از طریق فروش ذخایر، باعث شده است که برخلاف انتظار معمول از بازارهای دوران جنگ، زمینه چندانی برای رشد قیمت جهانی طلا در شرایط فعلی وجود نداشته باشد.
