چرا سربازان ارتش بریتانیا کتهای قرمز میپوشیدند؟ | از ضرورت نظامی تا نماد تشریفاتی

رواج کتهای قرمز در ارتش بریتانیا دلایل تاریخی و نظامی مشخصی داشت؛ برخلاف روایت مشهوری که انتخاب این رنگ را به پنهان کردن لکههای خون نسبت میدهد، شواهد نشان میدهد که هزینه تولید، سهولت رنگآمیزی و امکان شناسایی سربازان در میدان نبرد از عوامل مهم رواج این پوشش بودهاند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید به نقل از فرادید، استفاده گسترده از لباس قرمز در ارتش انگلستان به سال ۱۶۴۵ و تشکیل ارتش جدید در جریان جنگ داخلی این کشور بازمیگردد. ارتش پارلمانی که بیش از ۲۰ هزار سرباز داشت، به کتهایی با رنگ قرمز ونیزی مجهز شد.
پس از پایان جنگ داخلی، نیروهای انگلیسی در نبردهای ایرلند و بخشهایی از قاره اروپا حضور یافتند. پوشش قرمز سربازان بهتدریج در گزارشهای جنگی بازتاب پیدا کرد و انگلیسیها پیش از آنکه این رنگ بهطور رسمی در سراسر ارتش رواج یابد، با آن شناخته میشدند. این ویژگی در سدههای بعد نیز ادامه یافت و به یکی از نمادهای شناختهشده ارتش بریتانیا تبدیل شد.
آیا کتهای قرمز برای پنهان کردن خون انتخاب شدند؟
یکی از روایتهای قدیمی درباره لباس قرمز سربازان این است که این رنگ برای پوشاندن لکههای خون انتخاب شده بود؛ زیرا مشاهده خون روی لباسهای روشن میتوانست روحیه نیروها را تضعیف کند. ژولیوس فِرِتوس، تاریخنگار نظامی سده شانزدهم، نیز چنین توضیحی را مطرح کرده بود. بااینحال، این روایت پشتوانه مستند محکمی ندارد و بیشتر به یک داستان تاریخی شباهت دارد.
در واقع، خون روی پارچه قرمز نیز قابل مشاهده است و با تیره شدن لباس لزوماً از دید پنهان نمیماند. افزون بر این، تغییر رنگ لباس نمیتواند وضعیت سربازی را که مجروح شده و روی زمین افتاده است، از دید دیگران مخفی کند.
دلایل عملیتری برای انتخاب این رنگ وجود داشت. از زمان جنگ داخلی انگلستان، کتهای بلند به یکی از پوششهای رایج سربازان تبدیل شده بودند و تولید انبوه آنها به رنگدانههایی ارزان و در دسترس نیاز داشت. رنگ قرمز از این نظر گزینه مناسبی بود؛ تهیه آن نسبتاً کمهزینه بود، رنگآمیزی پارچه با آن دشواری زیادی نداشت و سربازان با این پوشش از فاصله دور نیز بهخوبی دیده میشدند.
در بسیاری از نبردهای آن دوره و سدههای پس از آن، استتار اولویت اصلی ارتشها نبود. فرماندهان به پوششی نیاز داشتند که شناسایی نیروهای خودی و تشخیص موقعیت آنها از نیروهای دشمن را آسانتر کند.
نقش لباس قرمز در شناسایی نیروها میان دود و آتش
در میدانهای نبرد سده هجدهم، دود حاصل از شلیک سلاحهای باروتی دید سربازان و فرماندهان را بهشدت محدود میکرد. تفنگهای آن زمان از دقت بالایی برخوردار نبودند و بخش مهمی از قدرت آتش ارتشها از شلیک همزمان گروههای بزرگ سربازان تأمین میشد. در چنین شرایطی، هماهنگی صفوف و اجرای آتش جمعی اهمیت بیشتری از مهارت تیراندازی یک سرباز بهتنهایی داشت.
در آن دوران، ارتشها ابزارهای ارتباطی امروزی مانند بیسیم را در اختیار نداشتند و فرماندهان نیز امکان مشاهده جامع و لحظهای میدان نبرد را نداشتند. به همین دلیل، تشخیص موقعیت نیروهای خودی در میان دود، سروصدا و آشفتگی میدان نبرد اهمیت زیادی داشت.
کتهای قرمز این امکان را فراهم میکردند که سربازان یکدیگر را راحتتر شناسایی کنند و فرماندهان کنترل بهتری بر آرایش نیروهایشان داشته باشند. بنابراین، رنگی که بعدها به یکی از نمادهای نظامی بریتانیا تبدیل شد، در ابتدا با نیازهای عملی ارتش در میدانهای نبرد آن زمان تناسب داشت.
پیشرفت سلاحها چگونه به پایان عصر کتهای سرخ انجامید؟
در اواخر سده نوزدهم، تحولات فناوری نظامی نشان داد که لباسهای روشن و قابلتشخیص میتوانند بهجای مزیت، سربازان را در معرض خطر بیشتری قرار دهند. در نخستین جنگ بوئرها، لباسهای قرمز روشن نیروهای بریتانیایی آنها را به اهدافی آشکار برای جنگجویان بوئر تبدیل میکرد؛ نیروهایی که با استفاده از تاکتیکهای چریکی و مواضع پنهان به دشمن حمله میکردند.
در همین دوره، پیشرفت سلاحهای گرم موجب افزایش برد، دقت و سرعت تیراندازی شده بود. در نتیجه، صفوف متراکم سربازان راحتتر هدف قرار میگرفتند و اتکا به آرایشهای منظم و آشکار دیگر مانند گذشته کارآمد نبود. حتی افزایش فاصله میان سربازان نیز نمیتوانست نیاز به تغییر پوشش نظامی را برطرف کند.
با آغاز دومین جنگ بوئرها در سال ۱۸۹۹، ارتش بریتانیا توجه بیشتری به اهمیت استتار نشان داد و لباسهای خاکیرنگ بهتدریج جای پوششهای قرمز را در میدان نبرد گرفتند. در مراحل اولیه این تغییر، حتی از مواد در دسترس، از جمله چای، برای رنگ کردن لباسها استفاده میشد.
با وجود این تحولات، کت قرمز بهطور کامل از ارتش بریتانیا حذف نشد. این رنگ که دیگر برای شرایط جنگی مناسب نبود، جایگاه خود را در لباسهای رسمی و تشریفاتی حفظ کرد و همچنان در پوشش برخی نگهبانان و نیروهای مستقر در محل اقامت پادشاه دیده میشود.
به این ترتیب، کت قرمز ارتش بریتانیا مسیری تاریخی را از یک پوشش کاربردی در میدان نبرد تا نمادی تشریفاتی طی کرد؛ تغییری که با تحولات فناوری نظامی و دگرگونی شیوههای جنگیدن ارتباط مستقیم داشت.