محدودیت استارلینک در اوکراین؛ دموکرات‌های کنگره از پیت هگست توضیح خواستند
گزارش‌ها حاکی از آن است که محدود شدن سرعت خدمات نظامی استارلینک در اوکراین، توان عملیاتی شماری از پهپادهای این کشور را تحت تأثیر قرار داده است. در پی این تحولات، دو قانونگذار ارشد دموکرات آمریکا از پیت هگست، وزیر جنگ این کشور، خواسته‌اند درباره مسئول تصمیم‌گیری، مبنای قانونی اقدام و پیامدهای آن برای عملیات نظامی اوکراین توضیح دهد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، منابع آگاه می‌گویند ایلان ماسک، بنیان‌گذار شرکت اسپیس‌ایکس و ارائه‌دهنده خدمات اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و سامانه نظامی استارشیلد، دستور محدودسازی سرعت نسخه نظامی این خدمات را صادر کرده است؛ سرویسی که نیروهای اوکراینی به‌ویژه برای اجرای حملات پهپادی علیه روسیه از آن استفاده می‌کنند. این تصمیم بنا بر گزارش‌ها، نگرانی‌هایی را در کی‌یف به وجود آورده و در دولت دونالد ترامپ نیز سردرگمی ایجاد کرده است.
روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از مقاماتی که از جزئیات این موضوع اطلاع داشتند، گزارش داد که محدودیت سرعت اینترنت ماهواره‌ای استارلینک، عملکرد برخی پهپادهای نظامی اوکراین را مختل کرده و عملاً شماری از آن‌ها را از کارایی انداخته است.
گفت‌وگوهای ماسک و ترامپ درباره محدودیت‌های استارلینک
ایلان ماسک و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در هفته‌های اخیر از حملات اوکراین به پالایشگاه‌های سوخت دیزل روسیه انتقاد کرده‌اند. ترامپ این حملات را از عوامل افزایش قیمت نفت دانسته است؛ موضعی که در شرایط جنگی که به‌گفته متن گزارش، در پی اقدام نظامی آمریکا علیه ایران شکل گرفته، مطرح شده است.
به نوشته وال‌استریت ژورنال، منابع مطلع گفته‌اند ماسک و ترامپ هم پیش از علنی شدن خبر کاهش سرعت استارلینک در اوکراین در هفته گذشته و هم پس از آن، درباره این تصمیم گفت‌وگو کرده‌اند. با این حال، ترامپ صدور دستور برای محدود کردن خدمات اینترنت ماهواره‌ای را رد کرده است.
ماسک ساعاتی پس از انتشار خبر این محدودیت‌ها، در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هر محدودیتی در سرعت یا استفاده توسط ارتش آمریکا و در نهایت، از سوی رئیس‌جمهور آمریکا تعیین می‌شود.»
در مقابل، ترامپ روز دوشنبه در پاسخ به پرسش خبرنگاران گفت از هویت فرد مسئول این اقدام اطلاع ندارد، اما تأکید کرد که می‌خواهد بداند چه کسی چنین تصمیمی گرفته است.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز روز سه‌شنبه درباره این موضوع اظهار کرد: «ما چیزی را پس نگرفته‌ایم اما استارلینک این امکان را دارد که درباره شرایط خدمات خود تصمیم بگیرد. ما هیچ دستورالعمل یا چیز مشابهی صادر نکرده‌ایم.»
هشدار زلنسکی درباره پیامدهای نظامی محدودیت‌ها
پس از اعمال محدودیت در سرعت استارلینک، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، درباره پیامدهای احتمالی این اقدام هشدار داد و گفت: «اگر خدمت بدون محدودیت بازگردانده نشود، اوکراینی‌ها ممکن است بمیرند.»
در همین حال، شماری از مقام‌های آمریکایی به وال‌استریت ژورنال گفته‌اند ماسک به‌صورت یک‌جانبه تصمیم گرفته و ترامپ نیز به‌طور مشخص دستوری برای اقدام تلافی‌جویانه علیه اوکراین صادر نکرده است. با این حال، یک منبع مطلع دیگر به این روزنامه گفته است ماسک پیش از تعیین سقف جدید سرعت، با چند مقام ارشد دولت آمریکا، از جمله رئیس‌جمهور، گفت‌وگو کرده بود.
مقام‌های اوکراینی نیز مدعی شده‌اند که اعمال این محدودیت‌ها به موشک‌های روسیه امکان داده است از سامانه‌های پدافندی اوکراین عبور کنند.
آغاز محدودیت‌ها از ۱۴ اکتبر در پی افزایش تنش‌ها
بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، کاهش سرعت خدمات استارلینک از ۱۴ اکتبر آغاز شد؛ اقدامی که پس از چندین اظهارنظر از سوی دولت ترامپ صورت گرفت و مقام‌های اوکراینی برخی از این مواضع را خصمانه و علیه کشورشان ارزیابی کردند. انتقادهای ترامپ و ماسک از زلنسکی از جمله این اظهارات بود.
ترامپ در روزهای اخیر همچنین گفته است که اوکراین باید رئیس‌جمهور جدیدی انتخاب کند؛ فردی که بتواند با روسیه به توافق برسد.
به نوشته این روزنامه، هم‌زمانی این مواضع با محدودیت‌های اعمال‌شده بر استارلینک باعث شد مقام‌های اوکراینی در ابتدا احتمال دهند که دستور این اقدام از سوی ترامپ یا ایلان ماسک صادر شده باشد.
درخواست دموکرات‌های کنگره برای بررسی تصمیم استارلینک
محدودیت‌های گزارش‌شده تنها در اوکراین واکنش‌برانگیز نبوده، بلکه در داخل آمریکا نیز به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شده است. دو قانونگذار ارشد دموکرات روز سه‌شنبه از پیت هگست خواستند درباره گزارش‌های مربوط به محدود شدن دسترسی اوکراین به خدمات ارتباطی ماهواره‌ای استارشیلد و همچنین تأخیرهای دیگر در ارائه کمک‌های نظامی توضیح دهد.
رزا دلاورو، عضو ارشد کمیته تخصیص بودجه مجلس نمایندگان آمریکا، و بتی مک‌کالوم، عضو ارشد کمیته دفاع، در نامه‌ای به هگست خواستار تحقیق درباره محدودیت‌های اعمال‌شده شدند. آن‌ها همچنین از پنتاگون درخواست کردند نتایج بررسی‌های خود را ظرف ۳۰ روز به کمیته‌های دفاعی کنگره ارائه کند.
این دو قانونگذار در نامه خود، با استناد به آمار سازمان ملل متحد، اعلام کردند شمار تلفات غیرنظامیان در اوکراین در ماه سپتامبر نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۸۵ درصد افزایش یافته است. به گفته آن‌ها، از ابتدای ژانویه نیز بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ غیرنظامی در اوکراین جان خود را از دست داده‌اند.
در بخشی از این نامه آمده است: «اجازه دادن به روسیه برای کشتار غیرنظامیان بی‌گناه غیرقابل قبول است. محدود کردن استفاده از استارشیلد می‌تواند به منزله کمک نظامی به روسیه تلقی شود.»
پرسش‌های کنگره درباره مسئولیت و مبنای قانونی تصمیم
دلاورو و مک‌کالوم از وزارت جنگ آمریکا خواسته‌اند مشخص کند چه فرد یا نهادی مجوز اعمال محدودیت‌های استارلینک را صادر کرده است. آن‌ها همچنین خواستار شفاف‌سازی درباره مبنای قانونی تصمیم، دلایل اتخاذ آن و مدت‌زمان اجرای محدودیت‌ها شده‌اند.
ارزیابی تأثیر این اقدام بر توان عملیاتی نیروهای اوکراینی نیز از دیگر محورهای مورد درخواست این دو قانونگذار است؛ موضوعی که قرار است در چارچوب بررسی‌های درخواستی آن‌ها از سوی وزارت جنگ آمریکا روشن شود.
