اجرای طرح جدید سوخت‌گیری در ۱۸۰ جایگاه تهران؛ پرداخت هزینه پس از سوخت‌گیری
طرح شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری سوخت در تهران وارد مرحله اجرایی شده و تاکنون در ۱۸۰ جایگاه به اجرا درآمده است. مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور اعلام کرد که بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، قرار است این طرح طی دو روز در سراسر شهر تهران عملیاتی شود. در این شیوه، شهروندان پس از احراز هویت با کارت بانکی، سوخت‌گیری می‌کنند و هزینه سوخت را متناسب با میزان مصرف می‌پردازند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران اوایل مهرماه اجرای آزمایشی طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها را در ۵۴ جایگاه منتخب تهران آغاز کرد. هدف از اجرای این طرح، افزایش شفافیت در ثبت اطلاعات مصرف‌کنندگان، تسهیل سوخت‌گیری، کاهش دخالت جایگاه‌داران در فرایند عرضه و جلوگیری از انحراف مصرف سوخت عنوان شده است.
عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به دلایل اجرای این طرح اظهار کرد: کارت‌های اضطراری در ابتدا برای مواقعی در اختیار جایگاه‌ها قرار گرفتند که شهروندان کارت هوشمند سوخت خود را به همراه نداشتند. با این حال، در سال‌های اخیر و به‌دنبال افزایش قیمت سوخت در کشورهای همسایه، زمینه سوءاستفاده از این کارت‌ها گسترش یافته است.
به گفته باصفا، طی ماه‌های گذشته حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد سوخت‌گیری در جایگاه‌ها از طریق کارت‌های اضطراری انجام شده است. بررسی‌های صورت‌گرفته نیز نشان داده که بخش قابل توجهی از عرضه خارج از شبکه سوخت از این طریق صورت می‌گیرد؛ درحالی‌که هویت مصرف‌کنندگان و محل و میزان استفاده از این کارت‌ها مشخص نیست. به همین دلیل، از سال گذشته برنامه‌ای برای ثبت شناسه‌دار تراکنش‌ها در دستور کار قرار گرفت تا امکان شناسایی مصرف‌کننده، محل سوخت‌گیری و میزان سوخت دریافتی فراهم شود.
انتخاب روش اجرایی پس از بررسی طرح‌های مختلف
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور با بیان اینکه راهکارهای گوناگونی برای اجرای این برنامه بررسی شده است، گفت: طی یک سال گذشته پیشنهادهای متعددی از سوی دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان ارائه شد که هرکدام نقاط قوت و ضعف خاص خود را داشتند. در نهایت، کارشناسان مدیریت سامانه هوشمند سوخت شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی با تکیه بر بیش از ۲۰ سال تجربه در این حوزه، الگوی فعلی را انتخاب کردند.
باصفا همچنین یادآور شد که شناسه‌دار کردن تراکنش‌های کارت‌های اضطراری، بر اساس راهبرد ششم برنامه جامع تأمین و تخصیص حامل‌های انرژی شبکه حمل‌ونقل کشور و با استناد به جزء یک بند ب ماده ۴۶ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، از تکالیف قانونی وزارت نفت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی است. علاوه بر این، استفاده ۹۵ درصدی از کارت‌های هوشمند سوخت نیز در قانون بودجه مورد تأکید قرار گرفته است.
تغییر فرایند پرداخت برای رفع مشکلات شهروندان
باصفا با اشاره به پایش روزانه نتایج اجرای طرح گفت: اطلاعات مربوط به عملکرد این برنامه از زمان آغاز جمع‌آوری شده و قرار است طی چند روز آینده گزارشی جامع از میزان اثرگذاری آن منتشر شود.
وی یکی از مشکلات اولیه طرح را الزام به پرداخت هزینه پیش از سوخت‌گیری دانست و توضیح داد: در روش قبلی، شهروندان باید ابتدا هزینه یک توکن ۲۵ لیتری را پرداخت می‌کردند و سپس سوخت می‌گرفتند. این در حالی بود که ممکن بود ظرفیت باک خودرو کمتر از میزان تعیین‌شده باشد؛ در نتیجه، فرد هزینه سوختی را می‌پرداخت که امکان دریافت آن را نداشت و بازپرداخت مبلغ نیز با مشکل مواجه می‌شد.
به گفته مدیر سامانه هوشمند سوخت، برخی شهروندان نیز تمایل داشتند هزینه سوخت را نقدی بپردازند، اما تا زمان تکمیل پرداخت امکان دریافت توکن را نداشتند. در موارد دیگری، افراد برای احراز هویت از کارت بانکی استفاده می‌کردند، ولی موجودی کافی برای پرداخت نداشتند و خواستار استفاده از کارت هدیه بودند.
وی افزود: برای کوتاه‌تر شدن زمان انجام کار، در ابتدا تلاش شد احراز هویت و پرداخت به‌صورت هم‌زمان انجام شود، اما مشکلات به‌وجودآمده تغییر فرایند را ضروری کرد. اکنون شهروندان ابتدا توکن دریافت می‌کنند، سپس سوخت‌گیری انجام می‌دهند و در پایان، هزینه را بر مبنای میزان سوخت مصرف‌شده می‌پردازند.
باصفا تأکید کرد که شهروندان باید توجه داشته باشند پیش از انجام سوخت‌گیری، وجهی پرداخت نکنند.
علت دریافت کارمزد هزار تومانی چیست؟
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور درباره مبلغ هزار تومانی دریافت‌شده در این فرایند توضیح داد: این مبلغ به حساب دولت یا شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی واریز نمی‌شود، بلکه به شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اختصاص دارد. این شرکت‌ها برای تأمین و نگهداری تجهیزات، زیرساخت‌های ارتباطی و پشتیبانی، هزینه‌هایی متحمل می‌شوند که در کشورهای دیگر نیز برای خدمات مشابه دریافت می‌شود.
وی با اشاره به کارمزد هزار تومانی گفت: بر اساس استعلام‌های انجام‌شده، بانک‌ها برای خدمات احراز هویت و خدمات مرتبط، تا سقف پنج هزار تومان کارمزد دریافت می‌کنند. در طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های اضطراری نیز هزینه‌هایی از جمله تأمین تجهیزات، نگهداری زیرساخت، تأمین نیروی انسانی برای پشتیبانی شبانه‌روزی و تهیه کاغذ مصرفی دستگاه‌ها وجود دارد. قیمت هر دستگاه نیز حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان برآورد شده است.
باصفا تأکید کرد که این مبلغ به معنای سودآوری نیست و صرفاً بخشی از هزینه‌های ارائه خدمات و پشتیبانی را پوشش می‌دهد. به گفته وی، از شرکت‌های مجری خواسته شده است مبالغ دریافتی را دوباره در چرخه خدمت‌رسانی به مردم هزینه کنند و آن را به‌عنوان سود در نظر نگیرند.
گسترش طرح از تهران به سایر کلان‌شهرها
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور درباره آخرین وضعیت اجرای برنامه اعلام کرد که تاکنون ۱۸۰ جایگاه تهران به این سامانه مجهز شده‌اند و پیش‌بینی می‌شود طی دو روز آینده اجرای آن در کل شهر تهران تکمیل شود.
وی افزود: اجرای این طرح در سراسر استان تهران از تکالیف قانونی تعیین‌شده است و پروژه عملاً از مرحله آزمایشی عبور کرده و وارد فاز عملیاتی شده است. پس از تکمیل برنامه در تهران، اجرای آن در کلان‌شهرهای دیگر آغاز خواهد شد و توسعه سراسری نیز بر اساس زمان‌بندی انجام می‌گیرد.
باصفا درباره محدودیت استفاده از کارت‌های بانکی نیز گفت که در حال حاضر هیچ محدودیت خاصی اعمال نشده و هر کارت بانکی معتبر می‌تواند برای احراز هویت به کار رود. در مرحله کنونی، اولویت با آزمایش سامانه در شرایط واقعی، شناسایی چالش‌ها و برطرف کردن مشکلات احتمالی است.
وی همچنین از حذف محدودیت ۲۵۵ تراکنش روزانه برای کارت‌های اضطراری خبر داد؛ اقدامی که به گفته او، امکان دریافت سوخت را برای مراجعه‌کنندگان در زمان‌های مختلف فراهم می‌کند.
هدف اصلی؛ شفافیت در مصرف و مقابله با عرضه خارج از شبکه
باصفا با تأکید بر اینکه جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و رساندن سوخت به مصرف‌کننده واقعی، هدف محوری این برنامه است، گفت: نتایج اجرای طرح طی روزهای آینده اعلام خواهد شد. به گفته وی، بروز برخی مشکلات در ابتدای اجرای هر برنامه جدید طبیعی است؛ زیرا ممکن است شهروندان و اپراتورهای جایگاه‌ها هنوز با شیوه کار آشنایی کامل نداشته باشند.
وی با اشاره به تجربه راه‌اندازی کارت هوشمند سوخت اظهار کرد: در ابتدای اجرای آن طرح نیز مردم درباره ضرورت استفاده از کارت و وارد کردن رمز پرسش‌هایی داشتند، اما به‌تدریج فرایند برای کاربران عادی شد. اکنون نیز مدیریت مصرف و مقابله با قاچاق سوخت و عرضه خارج از شبکه، اجرای چنین برنامه‌هایی را ضروری کرده است.
مدیر سامانه هوشمند سوخت کشور از همکاری جایگاه‌داران و اپراتورها قدردانی کرد و گفت: نیروهای پشتیبانی به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت می‌کنند تا مشکلات احتمالی در کوتاه‌ترین زمان برطرف شود. هرچند ممکن است برخی اپراتورها به دلیل اضافه شدن مرحله‌ای به روند کار خود با دشواری‌هایی روبه‌رو شوند، انتظار می‌رود با گذشت زمان، شهروندان و کارکنان جایگاه‌ها به روش جدید عادت کنند.
سوخت‌گیری در کمتر از ۱۰ ثانیه
باصفا در تشریح چشم‌انداز اجرای کامل طرح گفت: با نصب تجهیزات در جایگاه‌ها، دیگر نیازی به دخالت اپراتور برای انجام این مراحل نخواهد بود. در روش پیش‌بینی‌شده، شهروند کارت بانکی خود را روی دستگاه می‌کشد، میزان سوخت مورد نیاز و رمز را وارد می‌کند و توکن می‌گیرد؛ سپس سوخت‌گیری انجام می‌شود. به گفته وی، این مراحل در کمتر از ۱۰ ثانیه قابل انجام خواهد بود.
وی در پایان تأکید کرد، با گسترش آشنایی کاربران با فرایند جدید، مشکلات اولیه کاهش می‌یابد. باصفا هدف از اجرای این برنامه را تسهیل خدمت‌رسانی، رساندن سوخت به مصرف‌کننده اصلی و جلوگیری از سوءاستفاده و قاچاق عنوان کرد و از شهروندان خواست در صورت بروز مشکل با شماره ۰۹۶۲۷ تماس بگیرند.
