سخنگوی وزارت خارجه: پرونده هسته‌ای در دیدار وزیران خارجه ایران و روسیه در تهران بررسی شد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با تأکید بر اینکه زیاده‌خواهی آمریکا مانع اصلی پیشرفت مذاکرات میان تهران و واشنگتن است، اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران برای تأمین منافع ملی خود از ظرفیت‌های مختلف، از جمله دیپلماسی، استفاده می‌کند. وی همچنین با اشاره به روابط تهران و مسکو گفت سفر سرگئی لاوروف به ایران در چارچوب رایزنی‌های مستمر دو کشور انجام شده و موضوعات مختلفی، از مسائل منطقه‌ای تا پرونده هسته‌ای، در این گفت‌وگوها مورد بررسی قرار گرفته است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، بقائی در آغاز نشست خبری خود با حضور خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی، یاد شهیدان افسانه عقیلا و نصرت افتخاری، از شهدای حوادث تروریستی اخیر در سیستان و بلوچستان، را گرامی داشت.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به رایزنی‌های دیپلماتیک و سفرهای انجام‌شده طی دو هفته گذشته، در بخش دیگری از سخنانش به تحولات منطقه پرداخت و اظهار کرد: جنایت‌های رژیم صهیونیستی در فلسطین همچنان ادامه دارد و نسل‌کشی در غزه متوقف نشده است. به گفته وی، اشغال فلسطین و توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی با حمایت آمریکا، عامل اصلی مشکلات منطقه به شمار می‌رود.
وی همچنین با اشاره به برگزاری نشست سالانه سازمان همکاری اسلامی در بغداد و حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در این اجلاس، گفت: این سازمان با هدف دفاع از فلسطین شکل گرفت و نشست اخیر نیز در همین چارچوب از اهمیت برخوردار بود.
بقائی: مذاکرات هسته‌ای مستقیمی با آمریکا نداشته‌ایم که جزئیات آن را با روسیه مطرح کنیم
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اهداف سفر سرگئی لاوروف به تهران و گمانه‌زنی‌های پیش از این سفر درباره گفت‌وگو پیرامون غنی‌سازی و مواد غنی‌شده ایران، تأکید کرد که جمهوری اسلامی از مواضع اصولی خود در حوزه هسته‌ای عقب‌نشینی نکرده است.
بقائی تصریح کرد: مواضع اصولی ایران در راستای منافع ملی کشور قرار دارد و دلیلی برای عبور از آن‌ها وجود ندارد.
وی توضیح داد که سفر وزیر امور خارجه روسیه در چارچوب رایزنی‌های مستمر تهران و مسکو انجام شده و از مدت‌ها قبل در دستور کار دو کشور قرار داشته است.
به گفته بقائی، روابط ایران و روسیه در حوزه‌های مختلف در سطح مطلوبی قرار دارد و در دیدار اخیر نیز موضوعاتی مورد بحث قرار گرفت که با منافع ملی دو کشور ارتباط دارند. مسائل منطقه‌ای، قفقاز، اوکراین، خلیج فارس و تنگه هرمز از جمله محورهای گفت‌وگو بودند و موضوع هسته‌ای نیز طبیعتاً در میان مباحث مطرح‌شده قرار داشت.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با رد گمانه‌زنی‌ها درباره طرح جزئیات پرونده هسته‌ای ایران در این دیدار گفت: این برداشت‌ها از ابتدا درست نبود؛ زیرا اساساً مذاکرات هسته‌ای با آمریکا انجام نداده‌ایم که بخواهیم جزئیات آن را با طرف‌های دیگر در میان بگذاریم.
وی با اشاره به نقش روسیه در مذاکرات برجام خاطرنشان کرد که مسکو همواره از آمادگی خود برای کمک به کاهش تنش‌ها سخن گفته و ایران نیز از این رویکرد قدردانی کرده است.
راه‌اندازی ابتکار «از سخنگو بپرس» برای انتقال پرسش‌های مردم به وزارت خارجه
در جریان این نشست خبری، وزارت امور خارجه از ابتکاری تازه برای دریافت پرسش‌های شهروندان و مطرح کردن آن‌ها در جلسات سخنگویی رونمایی کرد.
بر اساس اعلام مرکز دیپلماسی عمومی وزارت امور خارجه، شهروندان می‌توانند از طریق پیام‌رسان روبیکا و در قالب طرح «از سخنگو بپرس»، پرسش‌های خود را ارسال کنند. پرسش‌هایی که بیشترین تکرار را داشته باشند، در نشست‌های خبری از سخنگوی وزارت امور خارجه پرسیده خواهند شد.
در همین چارچوب، بقائی در پاسخ به پرسش مردم درباره چرایی ادامه تلاش‌های دیپلماتیک با آمریکا با وجود سابقه نقض تعهدات واشنگتن و همچنین برنامه وزارت خارجه برای پایان دادن به جنگ و برقراری آرامش در منطقه گفت: تنها موضوعی که بر آن تأکید داریم، تأمین منافع ملی ایران است. اولویت اصلی ما حفاظت از منافع و امنیت ملی کشور است و دغدغه‌مان ایران است؛ چه در مسیر دیپلماسی و چه در عرصه دفاع.
وی با اشاره به سابقه نقض تعهدات آمریکا، از جمله در دو سال گذشته و از سال ۲۰۱۸ تاکنون، اظهار کرد: با وجود تجربه‌های تلخ گذشته، دستگاه دیپلماسی نمی‌تواند به دلیل این سوابق از انجام وظایف خود دست بکشد. ما موظفیم برای تأمین منافع ملی از همه ابزارهای موجود بهره بگیریم.
بقائی دیپلماسی را بخشی از روند دفاع و مبارزه برای احقاق حقوق ملت ایران دانست و گفت: باید میان میدان جنگ و عرصه دیپلماسی تفاوت قائل شد. اگر در پیگیری مسیر دیپلماتیک تعلل کنیم، افکار عمومی ممکن است این برداشت را داشته باشد که جدیت لازم را نداشته‌ایم و جنگ را انتخاب کرده‌ایم. بنابراین، حتی اگر احتمال اندکی وجود داشته باشد که دیپلماسی بتواند از تشدید تنش جلوگیری کند، باید این مسیر را دنبال کنیم.
وی سپس برای توضیح دیدگاه خود درباره جنگ و صلح، ابیاتی از سعدی را قرائت کرد و گفت این اشعار بازتاب‌دهنده حکمت، فرهنگ و خرد ایرانی و نشان‌دهنده نگاه ایرانیان به مسئله جنگ و صلح در گذشته است:
همی تا برآید به تدبیر کار
اگر پیل زوری وگر شیر چنگ
به نزدیک من صلح بهتر که جنگ
چو دست از همه حیلتی در گسست
حلال است بردن به شمشیر دست
اگر صلح خواهد عدو سر مپیچ
وگر جنگ جوید عنان بر مپیچ
که گر وی ببندد درِ کارزار
تو را قدر و هیبت شود یک، هزار
ور او پای جنگ آورد در رکاب
نخواهد به حشر از تو داور حساب
تو هم جنگ را باش چون کینه خواست
که با کینه‌ور مهربانی خطاست
چو با سفله گویی به لطف و خوشی
فزون گرددش کبر و گردن‌کشی
به اسبان تازی و مردان مرد
بر آر از نهاد بداندیش گرد
بقائی: هر حمله‌ای با پاسخ ایران مواجه خواهد شد
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به گزارش‌های ادعایی درباره احتمال حمله آمریکا به کوه‌کلنگ و اینکه ایران نباید به چنین حمله‌ای پاسخ دهد، این ادعاها را زیر سؤال برد.
بقائی گفت: آیا می‌توان پذیرفت که طرف مقابل حمله کند و ایران هیچ واکنشی نشان ندهد؟ رهبر شهید پیش‌تر تأکید کرده بودند که دوران «بزن دررو» به پایان رسیده است. اگر آن زمان این موضع اعلام شده بود، در دو سال گذشته نیز در عمل نشان داده‌ایم که هیچ ضربه‌ای را بدون پاسخ نمی‌گذاریم.
وی افزود: اگر پاسخ ایران از نظر شدت بیشتر نباشد، دست‌کم در همان اندازه خواهد بود. بنابراین، ادعاهای مطرح‌شده درباره خودداری ایران از پاسخ‌گویی، چیزی بیش از گمانه‌زنی نیست.
بقائی: برای رفع مشکلات گذرگاه‌های مرزی با پاکستان تلاش می‌کنیم
خبرنگار ایسنا با اشاره به انتشار گزارش‌هایی درباره توقف فعالیت گذرگاه‌های مرزی ایران و پاکستان پرسید، با وجود اعلام دو طرف مبنی بر فنی و موقت بودن این وضعیت، چرا پس از گذشت چند روز هنوز مرزها بازگشایی نشده‌اند؟
در این پرسش همچنین به روابط نزدیک سیاسی و دیپلماتیک تهران و اسلام‌آباد، نقش پاکستان در میانجی‌گری مذاکرات و ابهام‌هایی درباره نحوه اجرای تحریم‌های آمریکا علیه ایران اشاره شد. خبرنگار ایسنا از بقائی پرسید آیا موضوع بسته ماندن مرزها و دلایل آن در گفت‌وگوهای مقام‌های ایرانی با عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، مطرح خواهد شد یا خیر.
بقائی در پاسخ گفت باید از قضاوت درباره نیت طرف مقابل پرهیز کرد. به گفته وی، مقام‌های پاکستانی اعلام کرده‌اند که مشکلات فنی در مرز وجود دارد و برای برطرف کردن آن‌ها تلاش می‌کنند. وی اضافه کرد که صادرات ایران همچنان ادامه دارد، اما توقف فعالیت‌ها از سوی طرف پاکستانی صورت گرفته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه روابط ایران و پاکستان را ممتاز توصیف کرد و گفت هر دو کشور بر حفظ و گسترش روابط دوستانه در حوزه‌های سیاسی و تجاری تأکید دارند؛ روابطی که به سود ملت‌های دو کشور است.
وی افزود: رهبران ایران و پاکستان برای توسعه مناسبات دوجانبه مصمم هستند و امیدواریم مسئله مرزها نیز حل شود. طرف پاکستانی از ابتدا اعلام کرده که بخشی از مشکلات به مسائل فنی و به‌روزرسانی‌های موردنیاز مربوط است.
بقائی خاطرنشان کرد که تهران از طریق تماس‌های تلفنی موضوع را پیگیری می‌کند و در صورت سفر مقام‌های پاکستانی به ایران یا سفر مقام‌های ایرانی به پاکستان، این موضوع در شمار اولویت‌های گفت‌وگوها خواهد بود.
حسن همجواری با کشورهای خلیج فارس مستلزم جلوگیری از استفاده نظامی از خاک آن‌هاست
بقائی در واکنش به مطالب مطرح‌شده علیه ایران در بیانیه پایانی نشست شورای همکاری خلیج فارس در منامه، از مقام‌های کشورهای منطقه خواست پیش از تکرار مواضع خود، تجربه‌های اخیر را در نظر بگیرند.
وی گفت ایران تجربه‌ای بسیار تلخ را پشت سر گذاشته و تکرار ادعاهایی که نه نشانه حسن نیت هستند و نه به تقویت حسن همجواری کمک می‌کنند، نمی‌تواند اعتماد میان ایران و کشورهای منطقه را افزایش دهد. به گفته او، ایران در برابر اتفاقات اخیر با بزرگواری رفتار کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود که از قلمرو و امکانات برخی کشورهای منطقه برای اقدامات نظامی علیه ایران استفاده شده است. وی با اشاره به اظهارات آمریکا درباره نقش این کشورها در حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران گفت این موضوع در بالاترین سطوح از سوی طرف متجاوز نیز مورد اشاره قرار گرفته است.
بقائی تأکید کرد که توصیف اقدامات دفاعی ایران علیه پایگاه‌ها و امکاناتی که برای حمله به کشور مورد استفاده قرار گرفته‌اند، به‌عنوان «تجاوز نظامی ایران»، واقعیت ماجرا را تغییر نمی‌دهد.
وی تصریح کرد: ایران همچنان به اصل حسن همجواری با کشورهای خلیج فارس پایبند است، اما این اصل زمانی معنا دارد که از قلمرو و امکانات این کشورها برای تعرض به یک کشور همسایه مسلمان استفاده نشود.
بقائی: امنیت خلیج فارس باید با ابتکار کشورهای منطقه تأمین شود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد روسیه برای مشارکت کشورهای منطقه و حتی شورای امنیت در تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز گفت بخشی از مطالب مطرح‌شده در رسانه‌ها به‌صورت ناقص بازتاب یافته است.
وی توضیح داد که پیشنهاد مورد اشاره روسیه در چارچوب طرح‌هایی قرار می‌گیرد که ایران، روسیه و چین برای ایجاد امنیت جمعی و درون‌زای منطقه خلیج فارس مطرح کرده‌اند. به گفته بقائی، روسیه پیش‌تر نیز پیشنهادهایی برای تقویت سازوکارهای امنیت جمعی در این منطقه ارائه کرده بود.
بقائی اصل اتکای کشورهای منطقه به ظرفیت‌های خود برای تأمین امنیت را مورد تأیید ایران دانست و گفت بازیگرانی که نشان داده‌اند برای امنیت واقعی کشورهای منطقه ارزشی قائل نیستند و تنها در پی تأمین امنیت یک طرف متجاوز و توسعه‌طلب هستند، نمی‌توانند مبنای مطمئنی برای برقراری امنیت باشند.
وی افزود: تحقق امنیت منطقه‌ای به آغاز روند اعتمادسازی میان کشورهای منطقه و ایجاد سازوکاری قابل اتکا، مستقل از فشارها و مداخلات خارجی، نیاز دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که نخستین گام برای دستیابی به چنین سازوکاری، جلوگیری از استفاده طرف‌های خارج از منطقه از قلمرو کشورهای منطقه برای تهدید و حمله به دیگر کشورهاست.
به گفته وی، احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورها، اساس حسن همجواری است و تا زمانی که برخی کشورها میزبان نیروها و امکاناتی باشند که از خاک آن‌ها برای حمله به کشور دیگری استفاده می‌شود، نمی‌توان از تحقق کامل این اصل سخن گفت.
مخالفت ایران با درج دو بند درباره یمن در بیانیه پایانی نشست بغداد
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره قطعنامه وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی با عنوان همبستگی با عربستان سعودی در برابر حملات حوثی‌های یمن و موضع تهران در قبال آن، تأکید کرد که باید میان قطعنامه مورد اشاره و بیانیه پایانی نشست بغداد تفاوت قائل شد.
وی گفت مهم‌ترین خروجی نشست شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی، بیانیه پایانی است که معمولاً با اجماع اعضا به تصویب می‌رسد. به گفته او، در ساعات منتهی به تصویب این بیانیه تأکید شد که نباید مطالبی در متن گنجانده شود که موجب اختلاف و تفرقه میان کشورهای اسلامی شود؛ موضوع یمن مشخصاً در همین چارچوب مطرح بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود که برچسب‌گذاری بخشی از جامعه اسلامی در یک نشست اسلامی، با فلسفه تشکیل سازمان همکاری اسلامی و هدف تقویت وحدت و انسجام مسلمانان سازگار نیست.
بقائی تصریح کرد که ایران بارها بر این موضع تأکید کرده و در نهایت نیز مانع از درج دو بند مشخص درباره یمن در بیانیه پایانی شده است؛ بندهایی که از نظر تهران، ادبیات و محتوای آن‌ها با مصالح امت اسلامی همخوانی نداشت.
وی با تأکید بر ضرورت حل‌وفصل مسئله یمن از طریق گفت‌وگو و مصالحه میان عربستان و یمن گفت مردم یمن بیش از یک دهه با محاصره‌ای غیرقانونی و غیرانسانی مواجه بوده‌اند و این بحران را نمی‌توان با توسل به زور و استفاده از نیروی نظامی حل کرد.
بقائی همچنین اعلام کرد که ایران با قطعنامه مورد اشاره مخالفت کرده است؛ زیرا محتوای آن را در راستای منافع امت اسلامی نمی‌داند و معتقد است رویه‌ها و آیین کار سازمان همکاری اسلامی در روند تصویب آن رعایت نشده است.
به گفته وی، چنین قطعنامه‌هایی باید از قبل مورد بررسی قرار گیرند، اما موضوع مورد بحث در روز دوم نشست و در جریان برگزاری آن مطرح شد. بقائی افزود که انتظار تصویب این قطعنامه با اجماع وجود داشت، اما چنین امری امکان‌پذیر نبود و از نظر ایران، به دلیل رعایت نشدن مقررات سازمان، نمی‌توان آن را مصوبه سازمان همکاری اسلامی تلقی کرد.
بقائی: بازتاب موضع صریح قطر درباره اهداف حملات ایران جای اعتراض ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضع قطر نسبت به حملات دفاعی ایران به پایگاه‌های آمریکا و انتقاد دوحه از آنچه «گزینشی عمل کردن» تهران خوانده شده است، گفت روابط ایران و قطر در سطح خوبی قرار دارد.
وی اظهار کرد که انتخاب و برجسته کردن موضع قطر، اقدامی نادرست نبوده است؛ زیرا مقام‌های قطری در یک سند رسمی اعلام کرده بودند که حملات دفاعی ایران صرفاً پایگاه‌ها و اهداف نظامی آمریکا را هدف قرار داده‌اند.
بقائی افزود: بهتر است طرف قطری از بیان این واقعیت در سند رسمی خود استقبال کند. ایران به جای برجسته کردن اتهام‌های نادرست، موضعی صادقانه و واقعی را بازتاب داده است و این اقدام نباید موجب گلایه شود.
ابراز امیدواری تهران به حل موضوع حجاب در جمهوری آذربایجان با رعایت حقوق مردم
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره محدودیت‌های مربوط به حجاب در جمهوری آذربایجان و علت اعلام نشدن موضع رسمی تهران در این زمینه گفت مردم این کشور از آگاهی و بلوغ لازم برخوردارند و خود می‌توانند درباره نحوه دفاع از باورها و اعتقاداتشان تصمیم بگیرند.
وی افزود موضوع حجاب برای ایران، مردم جمهوری آذربایجان و دیگر مسلمانان اهمیت دارد و مردم آذربایجان می‌توانند با در نظر گرفتن مصالح کشور خود، راه مناسب برای رساندن دیدگاه‌هایشان به دولت را انتخاب کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ابراز امیدواری کرد این مسئله در کشوری که ایران با آن روابط خوبی دارد و میان دو ملت پیوندهای برادرانه و دوستانه برقرار است، با تفاهم، توجه به ارزش‌های مشترک و رعایت حقوق اساسی مردم حل‌وفصل شود.
حمایت ایران از پیشنهاد عراق برای برگزاری نشست مشترک کشورهای منطقه
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ابتکار عراق برای برگزاری نشست مشترک ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و آمادگی تهران برای عملیاتی شدن این پیشنهاد گفت جمهوری اسلامی ایران همواره از گفت‌وگو و تعامل با کشورهای منطقه استقبال کرده است.
وی با اشاره به پیشنهاد برگزاری نشست در صلاله عمان اظهار کرد که در آن مورد، برخی طرف‌ها در آخرین لحظات مانع برگزاری نشست شدند، اما ایران همچنان بر موضع خود پایبند مانده است.
به گفته بقائی، پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق از مدت‌ها قبل مطرح بوده و نمونه‌ای از این رایزنی‌ها نیز در حاشیه یکی از نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شده است.
وی افزود که طرف عراقی همواره این ایده را دنبال کرده و ایران نیز از آن حمایت کرده است. تهران این پیشنهاد را اقدامی مثبت می‌داند و به‌طور کلی از هر ابتکاری که به تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه کمک کند، پشتیبانی خواهد کرد.
بقائی: راه‌حل بحران یمن، گفت‌وگو و اجرای نقشه راه است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های مربوط به احتمال حمایت نظامی مصر از عربستان در جنگ یمن و اینکه آیا این موضوع در دیدار وزیران امور خارجه ایران و مصر در بغداد مطرح شده است، گفت مسئله یمن از جمله موضوعاتی بود که در گفت‌وگوهای ایران با وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی و دبیرکل جدید سازمان همکاری اسلامی مورد بررسی قرار گرفت.
وی با اشاره به اهمیت امنیت و ثبات در شبه‌جزیره عربستان برای ایران و سایر کشورهای منطقه تأکید کرد که هرگونه مداخله بیشتر، کمکی به امنیت و ثبات نخواهد کرد و تنها شرایط را پیچیده‌تر می‌سازد.
بقائی افزود موضع ایران این است که بحران یمن باید از طریق گفت‌وگو و اجرای نقشه راه حل‌وفصل شود.
وی همچنین گفت سیدعباس عراقچی در گفت‌وگو با همتای مصری خود، موضع ایران را درباره این موضوع تشریح کرده و بر این نکته تأکید داشته است که مداخله بیشتر کشورهای اسلامی در بحران یمن نه‌تنها به بهبود شرایط منجر نمی‌شود، بلکه حل مسئله را دشوارتر می‌کند.
بقائی: زیاده‌خواهی آمریکا مانع اصلی پیشرفت مذاکرات است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مهم‌ترین مانع پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا، به‌صراحت «زیاده‌خواهی آمریکا» را عامل اصلی این وضعیت معرفی کرد.
وی همچنین در واکنش به گزارش‌های رسانه‌های عبری‌زبان درباره بررسی احتمال جنگ علیه ایران در دیدار مقام‌های اسرائیلی با برخی طرف‌های منطقه‌ای گفت ایران همواره با این احتمال مواجه بوده و در شرایط کنونی نیز نمی‌توان وضعیت را صلح‌آمیز توصیف کرد.
بقائی با اشاره به ادامه محاصره دریایی و تهدیدهای مطرح‌شده علیه ایران اظهار کرد که کشور موظف است همه سناریوهای احتمالی را در هر زمان مدنظر قرار دهد.
وی تأکید کرد که مدافعان ایران با استفاده از تجربه‌های دو سال گذشته، توکل بر خدا و اتکا به پشتیبانی مردم، آمادگی لازم برای مقابله با هرگونه اقدام خصمانه را دارند.
ایران در اجلاس آتی همکاری‌های آسیا و اقیانوسیه شرکت نمی‌کند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حضور ایران در اجلاس آتی همکاری‌های آسیا و اقیانوسیه و انجام گفت‌وگو با طرف آمریکایی در حاشیه این نشست گفت تا جایی که اطلاع دارد، ایران اساساً عضو این سازمان نیست.
وی با طرح این پرسش که چرا ایران باید در چنین اجلاسی شرکت کند، اعلام کرد که تهران برنامه‌ای برای حضور در این نشست ندارد.
بقائی: ایران برای سلطه بر کشورهای منطقه نیازی به اعمال زور ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعای تلاش ایران برای دستیابی به هژمونی منطقه‌ای و اظهارات برخی کشورهای عربی مبنی بر اینکه در صورت تضعیف نشدن ایران، این کشور به آن‌ها حمله خواهد کرد، گفت موضع تهران درباره سلطه‌طلبی منطقه‌ای روشن است.
وی تأکید کرد که ایران هیچ‌گاه در پی سیطره بر کشورهای منطقه نبوده است و به‌عنوان کشوری دارای ریشه‌های تاریخی و جغرافیایی در این منطقه، نیازی به اعمال زور برای تسلط بر دیگران ندارد.
بقائی رویکرد ایران را مبتنی بر همکاری و تعامل توصیف کرد و گفت هیچ کشوری در منطقه نباید در مسیر سلطه بر دیگر کشورها از طریق زورگویی حرکت کند. به گفته وی، ایران چنین رویکردی را تأیید نمی‌کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود که آمادگی ایران برای دفاع از خود و پاسخ جدی به تجاوز نظامی خارجی، به معنای داشتن برنامه برای تسلط بر منطقه نیست.
وی تنها طرفی را که آشکارا از توسعه‌طلبی سخن می‌گوید، رژیم صهیونیستی دانست و به طرح موضوع «اسرائیل بزرگ» از سوی این رژیم اشاره کرد.
بقائی گفت رژیم صهیونیستی، به دلیل نداشتن ریشه در منطقه، از طریق زور، نسل‌کشی و کشتار به دنبال وادار کردن کشورهای منطقه به تبعیت از خود است. وی از کشورهای منطقه خواست تحت تأثیر برداشت‌های نادرست قرار نگیرند و تأکید کرد که ایران خود را دوست همه کشورهای منطقه می‌داند.
بقائی: اظهارات مکرون درباره اعتراضات فرانسه نوعی فرافکنی است
بقائی در واکنش به اظهارات امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، درباره ارتباط اعتراضات این کشور با جنگ علیه ایران و وضعیت تنگه هرمز گفت این سخنان به نظر می‌رسد تلاشی برای فرافکنی مشکلات داخلی فرانسه باشد.
وی اظهار کرد که دولت فرانسه باید مسائل داخلی خود را مدیریت کند، اما در عین حال، این موضوع را نمی‌توان نادیده گرفت که اقدامات کشورها پیامدهایی در پی دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به جایگاه فرانسه به‌عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد گفت این کشور بر اساس حقوق بین‌الملل موظف بود در برابر تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران موضع‌گیری کند. با این حال، به گفته بقائی، فرانسه و شماری از کشورهای اروپایی آشکارا یا به‌صورت غیرمستقیم از این اقدام حمایت کردند.
وی به پیام مشهور منتسب به تبادل‌شده میان رؤسای جمهور آمریکا و فرانسه اشاره کرد که در آن از امکان انجام اقدامات گسترده در ارتباط با ایران سخن گفته شده بود. بقائی افزود که از همان زمان، این پیام به‌عنوان نشانه‌ای از اطلاع فرانسه درباره طراحی حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تفسیر شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به ارتباطی که برخی مقام‌های اروپایی میان مشکلات داخلی و افزایش قیمت سوخت مطرح می‌کنند، گفت اگر افزایش قیمت سوخت را ناشی از بحران خلیج فارس و تنگه هرمز می‌دانند، باید برای حل ریشه‌ای این بحران نیز مسئولیت بپذیرند.
وی علت اصلی شرایط کنونی را تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و ادامه محاصره دریایی کشور دانست و تأکید کرد که برای ارزیابی درست تحولات باید رابطه علت و معلولی رویدادها را در نظر گرفت. به گفته بقائی، نمی‌توان در برابر بی‌عدالتی و ظلم بی‌تفاوت ماند یا در آن مشارکت کرد و انتظار داشت که پیامدهای آن متوجه فرد یا کشور نشود.
بقائی: نشست روسیه و شورای همکاری خلیج فارس بیانیه مشترک نداشت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای مطرح‌شده علیه ایران در بیانیه پایانی نشست وزیران امور خارجه روسیه و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس گفت اساساً چنین نشستی بیانیه مشترکی نداشته است.
وی توضیح داد بیانیه‌ای که در آن نکاتی درباره ایران مطرح شده، در واقع متعلق به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است و نباید آن را به‌عنوان بیانیه مشترک روسیه و این شورا معرفی کرد.
بقائی این موضوع را نمونه‌ای از خبرسازی دانست و یادآور شد که پیش‌تر نیز به مطالب مطرح‌شده علیه ایران در این بیانیه پاسخ داده است.
بقائی: سازمان ملل برای مهار اقدامات ناامن‌ساز آمریکا در منطقه اقدام کند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره درخواست برخی مقام‌های سازمان ملل از ایران برای تسهیل عبور کشتی‌های حامل مواد اولیه کشاورزی و اقلام مرتبط با زنجیره تأمین غذا از تنگه هرمز گفت موضوعات بشردوستانه از مدت‌ها قبل مورد توجه ایران بوده است.
وی افزود ایران همواره از اقدامات بشردوستانه حمایت کرده و تلاش داشته است در انتقال محموله‌هایی که ماهیت بشردوستانه دارند، همکاری کند.
با این حال، سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که برای حل پایدار ناامنی در تنگه هرمز باید به علت اصلی آن توجه شود. وی ادامه اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا را عامل اصلی این وضعیت دانست.
بقائی گفت سازمان ملل متحد، با توجه به مسئولیت خود در زمینه حفظ صلح و امنیت بین‌المللی، باید برای جلوگیری از تداوم اقدامات ناامن‌ساز آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس اقدام کند تا امکان حل اصولی این مسئله فراهم شود.
بقائی: کشورهای اروپایی هزینه همراهی با سیاست‌های آمریکا را می‌پردازند
اسماعیل بقائی در پاسخ به پرسشی درباره افزایش اختلافات میان دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، و همچنین وضعیت روابط واشنگتن با متحدانش و تحولات جنگ اوکراین گفت به نظر می‌رسد آمریکا با نوعی سردرگمی روبه‌رو شده است.
وی افزود آمریکا خود را درگیر تجاوز نظامی در منطقه خاورمیانه کرده و در عین حال، مداخلات این کشور در سایر نقاط جهان طی چند دهه گذشته به سطح بالایی رسیده است. بقائی اقدامات آمریکا در آمریکای لاتین را نیز مغایر با اهداف صلح و امنیت بین‌المللی دانست.
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد کشورهای اروپایی اکنون پیامدهای سیاست مماشات با آمریکا، موسوم به «اپیزمنت»، را در خیابان‌های خود تجربه می‌کنند و هزینه آن را می‌پردازند.
وی با اشاره به نارضایتی‌های مردمی در پایتخت‌های اروپایی درباره قیمت سوخت و مشکلات روزمره گفت بخشی از این وضعیت، به سیاست‌های جهانی آمریکا مربوط می‌شود.
بقائی ابراز امیدواری کرد تحولات اخیر موجب شود کشورها دریابند همراهی با طرفی که برای هنجارهای بین‌المللی ارزشی قائل نیست، نمی‌تواند حتی صلح و امنیت داخلی آن‌ها را تضمین کند.
بقائی: سیاست آمریکا، سازمان ملل و نهادهای پس از جنگ جهانی دوم را تهدید می‌کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، درباره اولویت منافع واشنگتن بر منافع سازمان ملل و نظم جهانی در سیاست خارجی دولت ترامپ، گفت مردم آمریکا دیدگاه‌های خود را در این زمینه به‌سرعت بیان کرده‌اند.
وی با اشاره به راهپیمایی‌های موسوم به «نه به پادشاه» اظهار کرد که شرکت‌کنندگان در این تجمع‌ها مخالفت خود را با صرف منابع مالی، امکانات و جان شهروندان آمریکایی در جنگی اعلام کرده‌اند که به گفته بقائی، در راستای منافع و توسعه‌طلبی یک رژیم نسل‌کش در منطقه است.
بقائی اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره بی‌اهمیت بودن هنجارها و نهادهای بین‌المللی را نمونه‌ای دیگر از تهدیدهای واشنگتن علیه سازمان ملل متحد و سازوکارهای ایجادشده پس از جنگ جهانی دوم دانست.
وی تحریم قضات دادگاه‌های بین‌المللی و اقدامات آمریکا علیه نهادهای مختلف، از جمله سازمان ملل، را نشانه رویکرد مخرب این کشور در موضوعات مرتبط با صلح و امنیت بین‌المللی توصیف کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که این شرایط، ضرورت همکاری کشورها در چارچوب‌های چندجانبه برای مقابله با یک‌جانبه‌گرایی تهاجمی آمریکا را افزایش می‌دهد؛ رویکردی که به گفته وی، صلح و امنیت بین‌المللی را در معرض تهدید قرار داده است.
بقائی: امنیت مرزهای شرقی در گفت‌وگو با افغانستان و پاکستان دنبال می‌شود
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال گسترش درگیری‌های طالبان و پاکستان، سرایت ناامنی به ایران و شکل‌گیری موج‌های تازه مهاجرت، به‌ویژه در پی ناامنی‌های اخیر سیستان و بلوچستان، گفت امنیت مرزهای شرقی همواره یکی از موضوعات اصلی در دستور کار تهران بوده است.
وی تأکید کرد این مسئله محدود به شرایط کنونی نیست و ایران همواره در تعامل با افغانستان و پاکستان، موضوع امنیت مرزی را پیگیری کرده است.
به گفته بقائی، هر سه کشور می‌دانند که امنیت، موضوعی مشترک و ارزشمند است و هرگونه سهل‌انگاری در برخورد با مشکلات امنیتی در یک سوی مرز می‌تواند پیامدهای خود را به سوی دیگر منتقل کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود ایران در همه گفت‌وگوهای خود با مقام‌های پاکستانی و افغانستانی، این مسئله را مورد توجه قرار می‌دهد و تدابیر مناسبی نیز در این زمینه اندیشیده شده است.
وی ابراز امیدواری کرد همکاری‌های مشترک در زمینه مبارزه با تروریسم بتواند از اقدامات ناامن‌ساز و تروریستی در هر یک از این کشورها جلوگیری کند.
بقائی: برای هر سناریویی آماده‌ایم؛ پیش‌بینی جنگ جهانی سوم در اختیار من نیست
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات سخنگوی وزارت امور خارجه قطر مبنی بر احتمال قرار داشتن جهان در نخستین سال جنگ جهانی سوم و همچنین درخواست امیر قطر از شهروندان این کشور برای آمادگی در برابر سناریوهای مختلف، گفت که از توانایی پیش‌بینی برخوردار نیست.
وی افزود ایران دست‌کم هشت ماه از این جنگ تحمیلی سوم را با استقامت پشت سر گذاشته و تجربه‌های گذشته را نیز در اختیار دارد.
بقائی تأکید کرد که ایران برای مواجهه با هر پیشامدی آماده است و باید نیز آمادگی خود را حفظ کند. به گفته وی، فارغ از پیش‌بینی‌ها و گمانه‌زنی‌ها درباره آینده، اولویت اصلی، آمادگی همه‌جانبه برای دفاع از کشور است.
بقائی درباره منافع چین و روسیه از جنگ: کشورها به دنبال منافع خود هستند
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره این تحلیل که چین و پس از آن روسیه از جنگ‌های تحمیلی دو سال اخیر علیه ایران منتفع شده‌اند، گفت طبیعی است که هر کشوری در پی تأمین منافع خود باشد.
در این پرسش به این موضوع اشاره شده بود که درگیری‌های خاورمیانه توان و منابع آمریکا را کاهش داده، در حالی که چین با بررسی نقاط قوت و ضعف واشنگتن، موقعیت خود را برای به چالش کشیدن این کشور بر سر تایوان تقویت می‌کند. همچنین مطرح شده بود که چین در مقایسه با آمریکا، به‌عنوان کشوری مسئولیت‌پذیر در جنوب جهانی اعتبار بیشتری کسب می‌کند.
بقائی در پاسخ به این ارزیابی‌ها گفت: پندی وجود دارد که می‌گوید «اگر رقبای شما مشغول ارتکاب اشتباهی هستند، اصلاً متوقفشان نکن.»
بررسی گزارش‌ها درباره گرفتار شدن ۱۹ نفتکش ایرانی در نزدیکی سریلانکا
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به گزارش‌های منتشرشده درباره گرفتار شدن ۱۹ نفتکش ایرانی در آب‌های نزدیک به سریلانکا در پی محاصره دریایی و ادعاهای مربوط به خودداری دولت سریلانکا از کمک به این کشتی‌ها گفت که برای پاسخ دقیق به این موضوع، باید اطلاعات بیشتری بررسی شود.
وی با اشاره به روابط خوب ایران و سریلانکا، همکاری این کشور در موضوع ناو دنا را نیز یادآور شد و گفت این همکاری نباید فراموش شود.
بقائی در عین حال تأکید کرد که درباره گزارش مشخص مربوط به ۱۹ نفتکش باید بررسی کند تا جزئیات ماجرا روشن شود.
بقائی: سفر عاصم منیر به ایران در دستور کار قرار دارد
اسماعیل بقائی در پاسخ به پرسشی درباره سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به ایران و احتمال انتقال پیشنهاد سیاسی یا پیام تهدید نظامی از سوی وی گفت باید این سفر انجام شود و پس از گفت‌وگو با او می‌توان درباره موضوعات مورد بحث اظهارنظر کرد.
وی افزود این سفر برنامه‌ریزی شده است، اما در زمان برگزاری نشست خبری، به نظر نمی‌رسید که عاصم منیر وارد ایران شده باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به رفت‌وآمدهای متعدد میان دو کشور در سطوح مختلف، روابط تهران و اسلام‌آباد را مهم و ممتاز توصیف کرد.
به گفته بقائی، بخشی از این تماس‌ها به مباحث مرتبط با مذاکرات اختصاص دارد، اما محور اصلی رفت‌وآمدها، روابط دوجانبه و تقویت همکاری‌ها و مراودات میان دو کشور است.
بقائی: پاسخ آمریکا به پیشنهاد هفت‌روزه ایران کامل نبود
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت طرح هفت‌روزه ایران که پیش‌تر از طریق میانجی قطری به آمریکا ارائه شده بود، گفت تناقض‌گویی مقام‌های آمریکایی موضوع تازه‌ای نیست.
وی تأکید کرد آنچه برای تهران اهمیت دارد، این است که ایران با حسن نیت و در قالب پیشنهادهایی روشن، مطالبات خود را از طریق میانجی قطری به طرف آمریکایی منتقل کرده است؛ اقدامی که به گفته بقائی، هم در سطح بین‌المللی و هم در میان مردم ایران قابل مشاهده بوده است.
بقائی با اشاره به روشن بودن حدود مواضع و خواسته‌های ایران گفت پاسخی که از طرف آمریکایی دریافت شده، ناکافی و ناقص بوده است.
وی افزود تهران همچنان بر اساس همان هفت مطالبه، که گاهی از آن‌ها با عنوان هفت شرط یاد می‌شود، موضع خود را دنبال می‌کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح داد که این مطالبات موضوعاتی تازه یا غیرمتعارف نیستند و پیش‌تر نیز در تفاهم ۲۸ خرداد درج شده بودند. به گفته وی، این خواسته‌ها با هر محاسبه‌ای، مطالباتی مشروع و به‌حق به شمار می‌روند.
بقائی رفع محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها را از جمله این مطالبات دانست و گفت طرف آمریکایی باید درباره این موضوعات تصمیم جدی بگیرد.
وی در پایان تأکید کرد که مراجع مختلف نظام بارها بر دو اصل هم‌زمان تأکید کرده‌اند: پیگیری جدی دیپلماسی برای تأمین منافع ملی و حفظ صلح و امنیت منطقه، و ایستادگی قاطع در دفاع از ایران.
بقائی: روابط تهران با مسکو و پکن بر اساس منافع مشترک شکل گرفته است
بقائی در پاسخ به اظهارات دونالد ترامپ درباره محدود بودن حمایت روسیه و چین از ایران به مواضع لفظی، گفت قصد ندارد درباره اظهارات مقام‌های آمریکایی پیرامون روابط دوجانبه ایران با کشورهای دوست اظهارنظر کند.
وی افزود نمی‌توان از مقام‌های آمریکایی انتظار داشت که درباره موضوعات مختلف سخن نگویند و گاهی نیز بهتر است اجازه داد در برداشت‌های خود باقی بمانند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد روابط ایران با روسیه و چین بر پایه منافع متقابل استوار است. به گفته وی، تهران ساده‌اندیش نیست و می‌داند که همه کشورها منافع خاص خود را دنبال می‌کنند؛ با این حال، ایران نیز منافع مشترک خود را با مسکو و پکن تعریف کرده است.
بقائی با اشاره به قراردادها و توافق‌های موجود میان ایران و این دو کشور گفت این توافق‌ها روشن هستند و تهران بدون توجه به اظهارات دیگران، برای توسعه روابط خود با روسیه و چین تلاش خواهد کرد.
بقائی: عامل ارتکاب جنایت نمی‌تواند معیار تشخیص آن باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به تصمیم پنتاگون برای به تعویق انداختن انتشار گزارش داخلی درباره حمله آمریکا به میناب گفت نباید تحقیقات و تأخیر در اعلام نتایج را بیش از اندازه تعیین‌کننده دانست.
وی با طرح این پرسش که آیا باید طرفی را که خود مرتکب یک جنایت شده، معیار توصیف آن قرار داد، اظهار کرد از نظر ایران و حقوق بین‌الملل، اقدامات نظامی و حملات آمریکا علیه کشور، از جمله حوادث میناب، لامرد و سیریک، مصداق جنایت هستند. بقائی همچنین این اقدامات را در چارچوب جنایت تجاوز ارزیابی کرد.
وی افزود اینکه طرف مقابل حتی حاضر نیست درباره یک حادثه مشخص، که به گفته او عامدانه و با هدف ایجاد شوک و رعب در ساعات نخست جنگ انجام شده، از عنوان جنایت استفاده کند، نشان‌دهنده بی‌اعتنایی آن به قانون و اصول بنیادین حقوق بین‌الملل است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اصل ممنوعیت حمله به غیرنظامیان گفت این اصل از مبانی اساسی حقوق جنگ است و کشورهای غربی نیز پس از مشاهده فجایع دو جنگ تحمیلی، در تدوین قواعد مربوط به آن نقش داشته‌اند.
بقائی در عین حال ریشه احترام به غیرنظامیان در زمان جنگ را در فرهنگ ایرانی و اسلامی نیز دانست و افزود خودداری از رعایت حتی این اصول ابتدایی، معنای روشنی دارد.
بقائی: حضور نظامی آمریکا به جای تأمین امنیت، زمینه‌ساز ناامنی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال افزایش همگرایی کشورهای عربی منطقه با ایران در پی آنچه عدم حمایت آمریکا از این کشورها در جنگ اخیر خوانده شد، گفت باید منتظر ماند و تحولات را مشاهده کرد.
وی افزود ایران و کشورهای منطقه شاهد بوده‌اند که حضور نظامی آمریکا لزوماً امنیت ایجاد نمی‌کند، بلکه می‌تواند به افزایش ناامنی و اختلاف میان کشورهای منطقه منجر شود.
بقائی ابراز امیدواری کرد کشورهای منطقه از تجربه‌های اخیر درس گرفته باشند و در ارزیابی نقش حضور نظامی آمریکا در منطقه تجدیدنظر کنند.
بقائی: احترام به حاکمیت کشورها، پایه اصلی حسن همجواری است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره ابتکارهای مطرح‌شده برای ایجاد سازوکارهای امنیتی جدید در منطقه و تأکید قطر بر ضرورت رفع نگرانی‌های امنیتی همه طرف‌ها، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، گفت بخش عمده این موضوع را در پاسخ‌های قبلی توضیح داده است.
وی بار دیگر تأکید کرد که مطالبه اصلی ایران از کشورهای منطقه این است که اگر در ایجاد سازوکار امنیتی منطقه‌ای جدیت دارند، در گام نخست باید مانع استفاده طرف‌های خارج از منطقه از قلمرو خود برای تهدید و حمله به دیگر کشورها شوند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اصل حسن همجواری گفت احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر، رکن اساسی این اصل است.
بقائی در پایان خاطرنشان کرد تا زمانی که برخی کشورهای منطقه میزبان طرفی باشند که از خاک و پایگاه‌های نظامی آن‌ها برای حمله به کشور دیگری استفاده می‌کند، نمی‌توان از تحقق واقعی حسن همجواری سخن گفت.
