ائتلاف چهار اپراتور بزرگ اروپا برای رقابت با استارلینک در ارتباطات ماهواره‌ای
چهار شرکت بزرگ مخابراتی اروپا، دویچه تلکام، اورنج، تلفونیکا و وودافون، با امضای تفاهم‌نامه‌ای مشترک، آمادگی خود را برای بررسی طرحی در زمینه استفاده از طیف فرکانسی ماهواره‌ای تلفن همراه اعلام کردند. این ابتکار با هدف گسترش پوشش ارتباطی در مناطق محروم از خدمات مخابراتی و ایجاد جایگزینی اروپایی برای سرویس‌های ماهواره‌ای استارلینک متعلق به ایلان ماسک دنبال می‌شود.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، این چهار اپراتور در بیانیه‌ای مشترک که روز دوشنبه منتشر شد، اعلام کردند طرح پیشنهادی آن‌ها بر اتصال شبکه‌های ماهواره‌ای به زیرساخت‌های فعلی تلفن همراه متمرکز است. با اجرای این برنامه، پوشش ارتباطی می‌تواند به مناطق فاقد خدمات مناسب گسترش یابد و دستگاه‌های سازگار نیز امکان اتصال مستقیم به ماهواره‌ها را پیدا کنند.
مدل همکاری اپراتورهای اروپایی برای توسعه زیرساخت ارتباطی
بر اساس الگوی پیشنهادی، اپراتورهای تلفن همراه در سراسر اروپا به‌صورت آزاد و بدون تبعیض به این خدمات دسترسی خواهند داشت. هدف از این رویکرد، افزایش رقابت در بازار، کاهش پراکندگی زیرساخت‌ها و فراهم کردن گزینه‌های بیشتر برای مصرف‌کنندگان عنوان شده است.
طبق برنامه اعلام‌شده، چهار شرکت یادشده زیرساخت‌های زمینی موردنیاز در اروپا را به همراه امکانات ضروری برای هماهنگی و نظارت ایجاد خواهند کرد، اما سرمایه‌گذاری مستقیمی در ساخت یک مجموعه ماهواره‌ای انجام نمی‌دهند. تأمین ماهواره‌ها و ایجاد صورت فلکی موردنیاز به یک شریک ماهواره‌ای واگذار می‌شود؛ شرکتی که هنوز نام آن مشخص نشده است.
این اپراتورها قصد دارند با کنار هم قرار دادن ظرفیت شبکه‌های خود، دسترسی مشتریان و تجربه عملیاتی‌شان، روند راه‌اندازی خدمات را سرعت ببخشند. به گفته آن‌ها، ادغام ارتباطات ماهواره‌ای با شبکه‌های فعلی تلفن همراه همچنین می‌تواند به استفاده کارآمدتر از طیف فرکانسی کمک کند.
شرکت‌های مشارکت‌کننده تأکید کرده‌اند که این برنامه با اهداف کمیسیون اروپا برای تقویت استقلال راهبردی، امنیت و تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی ارتباطی این قاره همسو است.
از دیگر اهداف این طرح می‌توان به تقویت شبکه‌های عمومی، حفاظت از ارتباطات حیاتی و پشتیبانی از توسعه یک صورت فلکی ماهواره‌ای اروپایی اشاره کرد. این تفاهم‌نامه قرار نیست همکاری‌های ماهواره‌ای کنونی اپراتورها را جایگزین کند.
اختلاف اسپیس‌ایکس با برنامه اتحادیه اروپا برای طیف فرکانسی
فناوری ارتباط مستقیم ماهواره با تلفن همراه استارلینک به گوشی‌های هوشمند سازگار اجازه می‌دهد بدون اتکای کامل به دکل‌های زمینی، مستقیماً به ماهواره‌ها متصل شوند.
این فناوری می‌تواند در مناطق دورافتاده‌ای که پوشش شبکه‌های زمینی ضعیف است، شکاف ارتباطی را کاهش دهد. همچنین در شرایطی که زیرساخت‌های زمینی از دسترس خارج می‌شوند، امکان حفظ ارتباطات را فراهم می‌کند. البته عملکرد و دامنه خدمات به عواملی مانند نوع سامانه ماهواره‌ای، طیف فرکانسی مورد استفاده و سازگاری دستگاه‌ها بستگی دارد.
برنامه اتحادیه اروپا برای بازنگری در نحوه تخصیص طیف فرکانسی ماهواره‌ای، اختلافاتی را با اسپیس‌ایکس، شرکت بهره‌بردار استارلینک، به وجود آورده است.
در ماه مه ۲۰۲۶، کمیسیون اروپا پیشنهاد تدوین چارچوب جدید صدور مجوز برای باند فرکانسی ۲ گیگاهرتز در حوزه خدمات ماهواره‌ای سیار را مطرح کرد. مجوزهای فعلی استفاده از این باند قرار است در ماه مه ۲۰۲۷ به پایان برسند.
در چارچوب پیشنهادی، بخشی از طیف فرکانسی به اپراتورهای تحت کنترل اروپا اختصاص می‌یابد و بخش دیگر برای استفاده شرکت‌های اروپایی و غیراروپایی در دسترس خواهد بود.
بر اساس گزارش ترکیه تودی، شرکت اسپیس‌ایکس با این پیشنهاد مخالفت کرده است. این شرکت هشدار داده که محدود کردن دسترسی به باند فرکانسی موردنظر ممکن است توسعه خدمات ارتباط مستقیم ماهواره‌ای با دستگاه‌ها (Direct-to-Device) را با مانع مواجه کند.
با این حال، طرح مشترک چهار اپراتور اروپایی هنوز در مرحله بررسی قرار دارد و انتخاب شریک ماهواره‌ای آن نیز نهایی نشده است.
