زاکانی: انتقام می‌تواند پشتوانه مذاکرات باشد
شهردار تهران با تأکید بر ضرورت تقویت قدرت بازدارندگی کشور، گفت امنیت ایران در گرو برخورداری از اقتدار ملی است و دشمنان باید بدانند که هرگونه تجاوز با پاسخ مواجه خواهد شد. او همچنین خون‌خواهی شهدای کشور را عاملی برای جلوگیری از تکرار تجاوز و تقویت موضع ایران در مذاکرات دانست.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، علیرضا زاکانی در گفت‌وگویی تلویزیونی در برنامه «انتقام» شبکه افق سیما، درباره ابعاد مختلف مطالبه خون‌خواهی شهدا، ارتباط این موضوع با مذاکرات، اهمیت انسجام اجتماعی و مسئولیت مسئولان در تقویت اقتدار کشور سخن گفت.
وی با بیان اینکه برخورداری از ایرانی قدرتمند و مقتدر می‌تواند امنیت کشور را تضمین کند، اظهار کرد: دشمن باید بداند که در صورت تجاوز به ایران، با پاسخ مواجه خواهد شد.
زاکانی با اشاره به ریشه‌های دینی و تاریخی مطالبه انتقام افزود: این مطالبه علاوه بر جایگاه اعتقادی، نقش بازدارنده نیز دارد. به گفته وی، دشمنی که برای طرف مقابل جایگاه مستقلی در محاسبات خود قائل نباشد، ممکن است عقب‌نشینی را نشانه‌ای از امکان پیشروی بیشتر تلقی کند؛ بنابراین باید محاسبات او را تغییر داد و روشن ساخت که تجاوز بدون پاسخ نخواهد ماند.
روایت زاکانی از دیدارهای دوران دانشجویی با رهبر شهید انقلاب
شهردار تهران در بخش نخست این گفت‌وگو، خاطراتی از دیدارهای خود با رهبر شهید انقلاب در دوران دانشجویی بیان کرد.
او گفت نخستین ملاقاتش با ایشان در سال ۱۳۷۶ و در قالب فعالیت‌های بسیج دانشجویی دانشگاه تهران انجام شد. به گفته زاکانی، در این دیدار موضوعات گوناگونی مطرح شد و رهبر شهید با حوصله به صحبت‌های دانشجویان گوش دادند.
وی افزود: حدود ۳۵ دقیقه صحبت کردم و ایشان با دقت به مطالب گوش می‌دادند و لبخند می‌زدند. پس از آن نیز نزدیک به یک تا یک ساعت و نیم درباره مسائل مختلف گفت‌وگو کردند و نکاتی را مطرح کردند که برای ما آموزنده بود.
زاکانی یکی از توصیه‌های مهم آن دیدار را ضرورت گسترش دایره ارتباطات دانشجویی دانست و گفت: تأکید ایشان این بود که فعالیت دانشجویی نباید تنها به ارتباط با افرادی محدود شود که از نظر ظاهری یا فکری به ما شباهت دارند؛ بلکه باید بتوانیم پیام خود را به کسانی نیز منتقل کنیم که ممکن است تفاوت‌هایی با ما داشته باشند.
وی ادامه داد: این توصیه موجب شد نگاه گسترده‌تری به ارتباط با جامعه پیدا کنیم و برای شناخت مخاطبان متفاوت و انتقال مؤثر پیام، تلاش بیشتری داشته باشیم.
شهردار تهران با اشاره به دیدار دیگری در سال ۱۳۸۰ اظهار کرد: در آن ملاقات نیز درباره ضرورت نشاط فکری و تقویت توانمندی ذهنی دانشجویان نکاتی مطرح شد. تأکید بر این بود که دانشجویان برای اثرگذاری بیشتر باید از بنیه فکری قوی و اندیشه‌ای پیشرو برخوردار باشند.
به گفته زاکانی، این دیدارها درس‌هایی درباره شناخت مسئولیت‌ها، توسعه ارتباطات اجتماعی و تقویت توان فکری نیروهای فعال در اختیار آنان قرار داد.
خاطره زاکانی از پیگیری موضوع برجام در مجلس
زاکانی در ادامه به تجربه خود در دوران مذاکرات برجام پرداخت و درباره مسئولیت نمایندگان و فعالان سیاسی توضیح داد.
وی گفت زمانی که مذاکرات برجام در جریان بود و هنوز متن نهایی توافق منتشر نشده بود، در مجلس دیدگاه‌های مختلفی درباره روند مذاکرات و پیامدهای آن مطرح می‌شد. برخی معتقد بودند رهبر شهید انقلاب مدیریت این روند را برعهده دارند و نباید در آن دخالت کرد؛ اما گروهی دیگر بر این باور بودند که می‌توان با تقویت موضع دولت، زمینه ایستادگی بیشتر در برابر آمریکا و دستیابی به امتیازات بیشتر را فراهم کرد.
شهردار تهران افزود: برای روشن شدن موضوع، سه مرتبه به دفتر رهبر شهید انقلاب مراجعه کردم. پس از نماز، خدمت ایشان رسیدم و توضیح دادم که معتقدیم می‌توانیم به دولت کمک کنیم تا با جدیت بیشتری در برابر آمریکا بایستد و در مذاکرات امتیازات بیشتری به دست آورد.
زاکانی در تشریح پاسخ دریافتی خود گفت: رهبر شهید انقلاب با تأکید بر ضرورت مسئولیت‌پذیری فردی فرمودند: «به ذهن من چه کار داری؟ برو به وظیفه عمل کن.»
وی ادامه داد: پس از سه روز پیگیری و دریافت این پاسخ، موضوع را دنبال کردم. با توجه به آمادگی‌های قبلی، طرحی سه‌بندی با قید دوفوریت برای مشخص کردن چارچوب مذاکرات تهیه شد که بیش از ۹۰ درصد نمایندگان مجلس به آن رأی دادند.
زاکانی با اشاره به اهمیت این تجربه اظهار کرد: هدف از بیان این خاطره آن است که افراد نباید با حدس زدن درباره نظر رهبر جامعه، از انجام مسئولیت خود صرف‌نظر کنند. مسئولان، نخبگان و مردم باید با شناخت، بصیرت و پایبندی به اصول، وظایف خود را انجام دهند تا ظرفیت تصمیم‌گیری و اقدام در جامعه افزایش یابد.
مسئولیت‌پذیری آگاهانه؛ راهی برای تقویت توان جامعه
شهردار تهران با تأکید بر نقش عمل به وظیفه در تقویت جایگاه تصمیم‌گیری رهبری گفت افزایش توانمندی افراد، امکان پذیرش مسئولیت‌های بزرگ‌تر را فراهم می‌کند.
وی افزود: جامعه‌ای که از ظرفیت‌های فکری، اجتماعی و سیاسی بالاتری برخوردار باشد، در موقعیت‌های حساس می‌تواند پشتوانه مؤثرتری برای تصمیم‌های کلان کشور ایجاد کند. بر همین اساس، مسئولان، نخبگان و رسانه‌ها وظیفه دارند آگاهی عمومی را افزایش دهند و مردم را برای شناخت مسئولیت‌هایشان و اقدام آگاهانه یاری کنند.
زاکانی در عین حال خاطرنشان کرد که انجام وظیفه نباید صرفاً بر مبنای احساسات شخصی باشد، بلکه اقدامات باید با معیارها و ضوابط مشخص و در چارچوب اصول و مصالح جامعه صورت گیرد.
وی توضیح داد: ممکن است فردی تصور کند که در حال انجام وظیفه است، اما اگر نتیجه رفتارش ایجاد اختلاف و شکاف اجتماعی باشد، باید در شیوه عملکرد خود تجدیدنظر کند. حفظ وحدت و جلوگیری از بروز تفرقه از معیارهای مهم ارزیابی اقدامات است.
شهردار تهران در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تحمیل دیدگاه برخی جریان‌ها به رهبری اظهار کرد: نمی‌توان هم ادعا کرد که همه امور با هماهنگی رهبری انجام می‌شود و هم مدعی شد که برخی جریان‌ها نظر خود را به ایشان تحمیل می‌کنند؛ زیرا این دو ادعا با یکدیگر تناقض دارند.
وی با اشاره به شناخت خود از امام خمینی(ره)، رهبر شهید انقلاب و رهبر کنونی انقلاب گفت این شخصیت‌ها را افرادی نمی‌داند که دیگران بتوانند اراده خود را بر آنان تحمیل کنند.
زاکانی افزود: در تصمیم‌گیری‌ها ممکن است شرایط جامعه و مصالح کلان نظام مورد توجه قرار گیرد و همین مسائل محدودیت‌هایی در انتخاب مسیر ایجاد کند، اما این موضوع با تحمیل نظر دیگران به رهبری تفاوت دارد.
وی با اشاره به برخی مقاطع حساس سیاسی، از جمله تلاش‌ها برای تغییر قانون اساسی، مخدوش کردن انتخابات، ایجاد آشوب و طرح پذیرش فشارهای خارجی، اظهار کرد که رهبر شهید انقلاب در این موارد بر مواضع خود ایستادگی کردند.
شهردار تهران همچنین درباره آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای گفت: ایشان را شخصیتی حکیم، عالم، دقیق، متقی و مردم‌دوست می‌دانم که ویژگی‌های ممتازی دارد. تصور اینکه افراد یا جریان‌هایی بتوانند اراده خود را به رهبری تحمیل کنند، برداشتی نادرست است.
زاکانی با تأکید بر اهمیت بصیرت و اقدام به‌موقع خاطرنشان کرد که نیروهای فعال و نخبگان باید بتوانند با درک شرایط، حتی از سکوت رهبری نیز درس بگیرند و وظیفه خود را تشخیص دهند.
زاکانی: خون‌خواهی شهدا باید مانع تکرار تجاوز شود
شهردار تهران در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با تشریح ابعاد دینی و بازدارنده مطالبه خون‌خواهی شهدا، اظهار کرد: پیگیری خون‌خواهی شهدای کشور، به‌ویژه شهدای عالی‌مقام، هم از مبانی دینی سرچشمه می‌گیرد و هم برای جلوگیری از تکرار تجاوز و جنایت اهمیت دارد.
وی با اشاره به موضوع قصاص در آموزه‌های دینی گفت در برخی موارد امکان گذشت وجود دارد، اما از نگاه او، شهادت رهبر انقلاب و هم‌وطنان و تجاوز به خاک ایران، به دلیل حرمت‌شکنی صورت‌گرفته و ضرورت مقابله با تجاوز، موضوع خون‌خواهی را به مطالبه‌ای جدی تبدیل می‌کند.
زاکانی افزود: خون‌خواهی را باید در چارچوب مقابله با تجاوز و پیشگیری از تکرار آن بررسی کرد. این موضوع تنها به گذشته مربوط نیست، بلکه با آینده کشور نیز ارتباط دارد و می‌تواند مانع از آن شود که دشمن تصور کند قادر است مرتکب هر اقدامی شود، بدون آنکه هزینه‌ای بپردازد.
وی با تأکید بر نقش بازدارنده این مطالبه تصریح کرد: هنگامی که دشمن بداند در صورت تجاوز با پاسخ روبه‌رو می‌شود، ناچار خواهد بود محاسبات خود را تغییر دهد. از این منظر، خون‌خواهی می‌تواند به تقویت اقتدار ملی و کاهش احتمال تکرار تجاوز کمک کند.
شهردار تهران ادامه داد: باید این تصور که می‌توان حمله کرد و بدون پرداخت هزینه از میدان خارج شد، از محاسبات دشمن کنار گذاشته شود. اگر طرف مقابل مطمئن باشد که اقداماتش بدون پیامد خواهد بود، احتمال تکرار چنین رفتارهایی افزایش می‌یابد؛ اما آگاهی از قطعی بودن پاسخ، او را در تصمیم‌گیری محتاط‌تر می‌کند.
زاکانی با اشاره به اینکه خون‌خواهی می‌تواند ابعاد مختلفی داشته باشد، گفت این موضوع نباید تنها به عاملان مستقیم محدود شود، بلکه آمران و عواملی را نیز که زمینه‌ساز تکرار تهدید و تجاوز هستند، باید در نظر گرفت.
ارتباط میان خون‌خواهی و مذاکره؛ دو مسیر متعارض نیستند
زاکانی در ادامه تأکید کرد که پیگیری خون‌خواهی شهدا لزوماً با مذاکره منافاتی ندارد و حتی می‌تواند بر کیفیت و سطح مذاکرات تأثیر بگذارد.
وی اظهار کرد: مطالبه خون‌خواهی مردم می‌تواند پشتوانه‌ای برای مذاکره‌کنندگان باشد و طرف مقابل را نسبت به هزینه‌های تجاوز و جنایت آگاه کند. از این رو، جای تعجب دارد که فردی در حال مذاکره باشد، اما از مطرح شدن این مطالبه از سوی مردم ناراحت شود.
شهردار تهران با اشاره به تجربه جنگ ۱۲روزه و رمضان و تحولات پس از آن گفت یکی از اشکالات روند گذشته، پایان دادن به جنگ و سپس آغاز مذاکره بود؛ در حالی که به اعتقاد او، در صورت ضرورت مذاکره، می‌شد این روند را زیر سایه جنگ و فشار ناشی از آن بر دشمن پیگیری کرد.
وی تصریح کرد: این تصور که یک تفاهم‌نامه به‌تنهایی می‌تواند امنیت کشور را تضمین کند و به تهدیدها پایان دهد، صحیح نیست. آنچه امنیت و پایان تهدیدها را تضمین می‌کند، قدرت و اقتدار ایران است.
تأکید بر نقش بازدارندگی خون‌خواهی در روند مذاکرات
شهردار تهران در تشریح بیشتر این دیدگاه گفت مطالبه خون‌خواهی از یک سو می‌تواند به تقویت جبهه حق کمک کند و از سوی دیگر، محاسبات طرف مقابل را با اختلال مواجه سازد؛ به‌ویژه طرف‌هایی که تصور می‌کنند برای انجام هر اقدامی محدودیتی ندارند.
وی تأکید کرد مذاکرات باید با توجه به اقتدار کشور و درس‌های حاصل از تجربه‌های گذشته دنبال شود. به گفته زاکانی، خون‌خواهی نه‌تنها الزاماً مانع مذاکره نیست، بلکه می‌تواند در تعیین سطح و کیفیت آن نقش داشته باشد و از تحمیل خواسته‌های طرف مقابل بر مبنای تصور برتری مطلق جلوگیری کند.
زاکانی: کشور برای عبور از شرایط دشوار ظرفیت‌های فراوانی دارد
شهردار تهران در بخش پایانی این گفت‌وگو، با اشاره به توانمندی‌های داخلی کشور اظهار کرد: ایران برای عبور از شرایط دشوار کنونی از امکانات و ظرفیت‌های متعددی برخوردار است و به اعتقاد من، هیچ بن‌بستی پیش روی کشور وجود ندارد.
وی افزود: استفاده از ظرفیت‌های داخلی، حفظ وحدت و انسجام، پیگیری جدی خون‌خواهی شهدا، ایستادگی در میدان و اولویت دادن به خدمت‌رسانی به مردم می‌تواند به عبور کشور از شرایط موجود کمک کند.
زاکانی با تأکید بر ضرورت همراهی پیگیری مطالبات ملی با پیشرفت و آبادانی کشور گفت ساخت ایرانی قدرتمند و حرکت در مسیر توسعه باید در اولویت قرار گیرد. به گفته وی، کشور از توان لازم برای پیشرفت برخوردار است و نباید اجازه داد مشکلات و فشارها، امید به آینده را تضعیف کند.
وی همچنین بر مسئولیت افرادی که از تریبون‌های عمومی استفاده می‌کنند، در بیان واقعیت‌های کشور تأکید کرد و گفت باید هم مشکلات جامعه و هم ظرفیت‌ها و توانمندی‌های موجود را برای مردم توضیح داد. از نگاه او، بازتاب دادن ضعف‌ها بدون توجه به امکانات کشور، به جامعه آسیب می‌زند و تصویر کاملی از شرایط ارائه نمی‌کند.
شهردار تهران با اشاره به مسائل اقتصادی کشور اظهار کرد: ممکن است در برخی بخش‌ها، از جمله درآمدهای نفتی، اختلال‌هایی به وجود آید، اما راه‌های دیگری برای فعال‌سازی ظرفیت‌های کشور وجود دارد. باید مسیرهای تازه‌ای برای احیای توان اقتصادی پیدا کرد و مشارکت مردم در اداره اقتصاد را افزایش داد.
زاکانی با تأکید بر ضرورت تقویت اقتصاد مقاومتی و مردمی گفت مشکلات موجود می‌تواند فرصتی برای گسترش نقش مردم در اقتصاد باشد. به گفته وی، دولت‌ها و مسئولان در گذشته به اندازه کافی به مشارکت مردم و بخش خصوصی میدان نداده‌اند و اکنون باید این ظرفیت‌ها را فعال کرد تا همکاری مجموعه‌های مردمی و بخش خصوصی به جهش اقتصادی کشور کمک کند.
وی در پایان، حفظ وحدت ملی، پیگیری خون‌خواهی شهدا، مقاومت در برابر دشمن، خدمت به مردم و استفاده از توانمندی‌های داخلی را از عوامل ضروری برای عبور از شرایط فعلی برشمرد و تأکید کرد ایران با اتکا به مردم، ظرفیت‌های داخلی و تقویت اقتدار ملی می‌تواند مشکلات را پشت سر بگذارد و مسیر پیشرفت و آبادانی را ادامه دهد.
