اندیشکده آمریکایی کویینسی: ترامپ در فکر همان نقشهای است که «جیمی کارتر» بیش از چهار دهه پیش به آن فکر کرد و در نهایت از اجرایش خودداری کرد؛ یعنی تصرف جزیره خارگ | دولتهای کارتر و ترامپ در یک نقطه مشترکند، ارزیابی نادرست از ایران
اندیشکده آمریکایی با مرور اسناد تاریخی بحران تسخیر لانه جاسوسی آمریکا نوشت که دونالد ترامپ در حال بررسی همان گزینهای است که جیمی کارتر بیش از چهار دهه پیش از اجرای آن صرفنظر کرد؛ یعنی حمله به جزیره خارگ؛ اقدامی که به اعتقاد تحلیلگران آمریکایی، نهتنها دستاوردی برای واشنگتن نخواهد داشت، بلکه هزینههای سنگینی نیز به بار میآورد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، اندیشکده آمریکایی «کشورداری مسئولانه کویینسی» در گزارشی با مقایسه تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در سال ۱۳۵۸ با تنشهای کنونی میان تهران و واشنگتن، اظهار کرد «دونالد ترامپ» در فکر همان نقشهای است که «جیمی کارتر» بیش از چهار دهه پیش به آن فکر کرد و در نهایت از اجرایش خودداری کرد؛ یعنی تصرف جزیره خارگ.
این اندیشکده با اشاره به اینکه جزیره خارگ محل عبور بخش عمده صادرات نفت ایران است، گزارش داده است که ترامپ از زمان آغاز جنگ با ایران در ۹ اسفند، بارها موضوع تصرف این جزیره را مطرح کرده است.
ترامپ نخستین رئیسجمهوری آمریکا نیست که چنین گزینهای را بررسی کرده است. به نوشته ایسنا؛ بر اساس اسناد تاریخی، در سال ۱۳۵۸ «زبیگنیو برژینسکی»، مشاور امنیت ملی وقت آمریکا، در یادداشتی محرمانه از کارتر خواست گزینههای نظامی برای تضعیف حکومت ایران و آزادی جاسوسهای آمریکایی را بررسی کند.
در این یادداشت، تصرف جزیره خارگ و دو جزیره دیگر در نزدیکی ورودی تنگه هرمز بهعنوان راهی برای وارد کردن فشار بر ایران پیشنهاد شده بود. برژینسکی همچنین معتقد بود این اقدام میتواند زمینه ایجاد یک جایگزین سیاسی برای حکومت ایران را فراهم کند.
این گزارش با استناد به اسناد منتشرشده از سوی روزنامه واشنگتنپست نوشت که این طرح شامل اعزام ناوهای آبیـخاکی به خلیج فارس و پیاده کردن تفنگداران دریایی آمریکا در جزیره خارگ بود تا تأسیسات نفتی این جزیره را در اختیار بگیرند و از این طریق درآمدهای نفتی ایران را متوقف کنند.
با این حال، به نوشته این رسانه، کارتر این پیشنهاد را رد کرد و معتقد بود اقدام نظامی تنها موجب تقویت انسجام داخلی ایران خواهد شد.
ادوارد لوس، نویسنده زندگینامه برژینسکی، در گفتوگو با این رسانه اظهار کرد که نگاه کارتر به استفاده از نیروی نظامی تفاوت بنیادینی با برژینسکی داشت و وی با وجود پیشنهادهای مکرر برای تصرف خارگ، محاصره دریایی یا بمباران پالایشگاههای ایران، تقریباً هیچیک از این گزینهها را نپذیرفت.
این گزارش یادآور شد که برژینسکی در آوریل ۱۹۸۰ نیز بار دیگر در یادداشتی دیگر از کارتر خواست جزیره خارگ یا جزایر تنب و ابوموسی را اشغال کند، اما رئیسجمهور وقت آمریکا بار دیگر با این پیشنهاد مخالفت کرد.
جرمی سوری، استاد تاریخ دانشگاه تگزاس، در گفتوگو با این رسانه گفت: «کارتر تشخیص داد که اقدام نظامی در خلیج فارس بسیار پرخطر است و میتواند به جنگی گستردهتر منجر شود.»
این گزارش همچنین به عملیات نافرجام «پنجه عقاب» در آوریل ۱۹۸۰ اشاره کرد و نوشت که شکست این عملیات، آخرین امیدها برای پیشرفت دیپلماتیک در آن بحران را از بین برد.
به نوشته این رسانه، شرایط کنونی تفاوتهایی با آن دوره دارد، اما از نگاه برخی مقامهای سابق نظامی آمریکا، تصرف جزیره خارگ همچنان بهعنوان یک ابزار فشار مطرح میشود.
فرانک مککنزی، فرمانده پیشین سنتکام، در گفتوگو با شبکه خبری سیبیاس مدعی شد که تصرف جزیره خارگ میتواند در مذاکرات آینده با ایران به یک اهرم فشار تبدیل شود. با این حال، بسیاری از تحلیلگران امنیتی با این دیدگاه مخالفت کردهاند.
دن گرازیر از مرکز استیمسون گفت هرگونه عملیات برای اشغال خارگ با خطرات بسیار زیادی همراه خواهد بود، زیرا نیروهای آمریکایی مستقر در جزیره بهطور دائمی در معرض حملات موشکی و پهپادی ایران قرار خواهند گرفت.
هریسون مان، مقام پیشین ارتش آمریکا و آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، نیز این ایده را غیرواقعبینانه توصیف کرد و گفت استقرار نیروهای آمریکایی در جزیرهای در مجاورت خاک ایران، تنها به افزایش تلفات نظامیان آمریکا منجر خواهد شد.
کویینسی در ادامه گزارش داده است که در بحران تسخیر لانه جاسوسی، آزادی اسرای آمریکایی در نهایت از طریق میانجیگری الجزایر و توافق بر سر آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران حاصل شد و کارتر تا پایان دوران ریاستجمهوری خود از ورود به جنگ با ایران خودداری کرد.
به گزارش کویینسی، یکی از اشتباهات مشترک دولت کارتر و دولت کنونی آمریکا، درک نادرست از اراده و نحوه تصمیمگیری رهبران ایران بوده است.
ادوارد لوس در این باره میگوید: «تداوم این اشتباه در آن است که آمریکا همچنان ایران را نادرست ارزیابی میکند. تصرف جزیره خارگ، آنگونه که برخی در واشنگتن تصور میکنند، راهحل معجزهآسایی نخواهد بود.»
بر اساس این گزارش، ترامپ تاکنون چندین بار تهدید به حمله گسترده به زیرساختهای غیرنظامی ایران کرده، اما هر بار از اجرای این تهدیدها عقبنشینی کرده است.
اندیشکده آمریکایی در همین راستا مینویسد: «اگر هنوز افراد دوراندیش و محتاطی در حلقه نزدیکان ترامپ باقی مانده باشند، باید از کارتر درس بگیرند و به ترامپ توصیه کنند که به هیچ وجه اقدامی علیه جزیره خارگ انجام ندهد.»
