بقایی: تفاهم اسلامآباد وارد بحران شده؛ طرفی که مستمرا مرتکب نقض در چارچوب این تفاهم شده، آمریکاست | ادعای ترامپ درباره توافق ایران در مسقط مطلقا واقعیت ندارد | با وجود تنشهای اخیر، دیپلماسی تعطیلبردار نیست

سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست هفتگی خود با خبرنگاران با بیان اینکه تفاهم اسلامآباد از سوی آمریکا نقض شده گفت: تردیدی نیست که این تفاهم وارد مرحله بحرانی شده است.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه در نشست خبری با رسانههای داخلی و خارجی به تشریح آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی در ارتباط با ایران پرداخت.
سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه هفته گذشته، هفته مهمی برای ایران و منطقه بود و با تجلیل از حضور باشکوه مردم در مراسم وداع و تشیبع رهبر شهید انقلاب گفت: دنیا در این روزها عظمت ملت ایران را مشاهده کرد.
وی با اشاره به حضور باشکوه مردم عراق در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب در شهرهای نجف و کربلا و تجلیل از این حضور اظهار کرد: 17 تیر روز برادری و همدلی دو ملت ایران و عراق بود و فضای ایران و منطقه عطرآگین از این مراسم بود. دشمنان تلاش کردند که نور را خاموش کنند اما در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب شاهد خروشان نوری از دل میلیونها نفر بودیم.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با مطالبه مردم در مورد خونخواهی رهبر شهید انقلاب و انتقام از عاملان شهادت ایشان و دیگر شهروندان ایرانی که در دو جنگ تحمیلی اخیر به شهادت رسیدند و نقش وزارت خارجه در پیگیری این مطالبه گفت: پیگیری عدالت در ارتباط با جنایات شنیعی که انجام شده یک اصل است و مشمول زمان نمیشود. مقابله با بیکیفرمانی و مصونیت جنایتکاران یک اصل پذیرفته شده در حقوق بینالملل است.
بقایی با تاکید بر پیگیری اجرای عدالت و خونخواهی در ارتباط با شهادت رهبر شهید انقلاب و تک تک ایرانیانی که در جریان این جنگ به شهادت رسیدند، تصریح کرد: این یک اصل جدی و مطالبه همگانی است. حاکمیت و حکومت وظیفه روشنی در این ارتباط دارد و وزارت خارجه نیز بخشی از این روند است. ما در سطح بینالمللی از تمام ابزارها و فرصتهای حقوقی و بینالمللی خود برای مستندسازی این جنایتها و پیگیری اجرای عدالت استفاده خواهیم کرد.
وی تاکید کرد: در سطح داخلی هم کارهای مهمی باید انجام دهیم، قوه قضاییه به عنوان مسئول اجرای پیگیری عدالت، مسئولیت خود را با جدیت پیگیری میکند و اقامه دعوا از سوی تک تک عزیزانی که در طول این دو جنگ تحمیلی شهید شدند، آسیب دیدند و یا داراییهای آنها آسیب دیده است یک بخش اساسی از این فرایند برای اجرای عدالت است.
تفاهم اسلام آباد وارد بحران شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سوالی درباره آینده تفاهم اسلامآباد با توجه به اقدامات اخیر آمریکا گفت: در اینکه این موضوع وارد بحران شده، تردیدی نیست، اما جمهوری اسلامی ایران هیچگاه در نقض تعهدات خود، پیشقدم نبوده است و با جدیت و وسواس و با در نظر داشتن منافع و مصالح ایران وارد مذاکره شده و زمانی که به تفاهم رسیده، در ایفای تعهدات خود با حسننیت و جدیت عمل کرده است.
وی افزود: طرفی که مستمرا مرتکب نقض در چارچوب این تفاهم شده، آمریکاست.
سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران خاطرنشان کرد: آمریکاییها آنقدر در پیمانشکنی کم صبر بودند که اجازه ندادند حتی بازه زمانی یک ماهه که در بند ۵ یادداشت تفاهم که درباره تعهدات ایران در تنگه هرمز است، انجام شود و از همان روزهای نخست به دبه کردن روی آوردند. آمریکاییها اجزای مختلف یادداشت تفاهم ۱۴ بندی را مثله کردند. ما از ابتدا گفتیم سیاست تعهد در برابر تعهد را دنبال میکنیم و در عمل این را نشان دادیم. هر جا طرف مقابل تعهدات خود را نقض کرد، ما هم تعهدات خود را اجرا نکردیم. هیچکس نمیتواند ایران را متهم به نقض عهد کند.
وی تأکید کرد: تکالیف ما و طرف مقابل روشن است و به صورت روشن قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانههای گوناگون بندهای توافق را نقض کرده است. در ادامه مسیر هم، مادامی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض کند، ایران هم از اجرای تعهدات خود خودداری خواهد کرد.
عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز در گفتوگو با طرف عمانی محقق نشد
بقایی درباره ادعاهای مقامات آمریکایی از جمله ترامپ مبنی بر اینکه «ایرانیها در عمان با همه چیز موافقت کردند و بعد به کشتیها حمله کردند»، گفت: دروغگویی بخشی از الگوی رفتاری هیات حاکمه آمریکا شده و به آن اعتیاد پیدا کردند. مذاکرت روز شنبه در مسقط صرفا بر تنگه هرمز در چارچوب بند 5 یادداشت تفاهم متمرکز بود. ما تلاش کردیم با مشورت عمان به سازوکاری دست یابیم که عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز را فراهم کنیم اما متاسفیم که با فشارهای پیدا و پنهان آمریکا بر عمان، این امر محقق نشد.
وی افزود: ما در مسقط نه قرار بود راجع به مسئله دیگری صحبت کنیم و نه صحبتی شد، بنابراین این مواردی که مطرح شده، مطلقا واقعیت ندارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در خصوص بیانیه اخیر سه کشور اروپایی علیه ایران گفت: بیانیه سه کشور اروپایی مطلقاً هیچ وجاهتی ندارد. کشورهای اروپایی اصرار دارند واقعیتها را وارونه جلوه دهند. واقعیت این است که همه آنچه امروز منطقه و جهان با آن مواجه هستند و از آن آسیب میبینند، ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در اسفند سال گذشته و تداوم همان رویکرد در منطقه است. کشورهای اروپایی میتوانستند و همچنان میتوانند نقش سازنده و مسئولانهای در قبال تحولات منطقه ایفا کنند، اما ظاهراً به دلیل عادت به تبعیت از آمریکا، چنین ارادهای ندارند.
وی افزود: به نظر میرسد همچنان باید شاهد صدور اینگونه بیانیههای تکراری و یکجانبه باشیم. این بیانیهها نه کمکی به حلوفصل موضوع خواهد کرد و نه به ارتقای جایگاه اروپا.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره روابط کنسولی ایران و افغانستان اعلام کرد: آقای جلالزاده معاون کنسولی وزیر خارجه سفری به افغانستان خواهد داشت و در این سفر در ارتباط با همکاریهای دو کشور در حوزه کنسولی و مردم با مردم رایزنی و گفتوگو خواهد شد.
بقایی با اشاره به مرزهای طولانی مشترک ایران و افغانستان و حضور تعداد زیادی از پناهندگان افغانستانی در ایران در ارتباط با موضوع شناسایی طالبان از سوی ایران نیز گفت: از ابتدا نیز بنا بود که همکاریهای دو کشور در حوزههایی که لازم و ضروری است را به موضوع شناسایی (طالبان) گره نزنیم. همانطور که پیش از این اعلام کردیم، موضوع شناسایی یک فرایند حقوقی و سیاسی است و هر موقع که به جمعبندی برسیم در ارتباط با آن اعلام نظر میکنیم و همکارییهای دو کشور در حوزههای لازم و ضروری معطل این موضوع نمیماند.
سخنگوی تیم مذاکرهکننده همچنین در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه ایران در پاسخ به تحولات اخیر منطقه و حملات آمریکا به جنوب ایران به تعدادی از کشورهای منطقه خلیج فارس حمله کرده ولی به نظر میرسد دو کشور امارات و عربستان از این موضوع استثنا بودهاند، خطاب خبرنگار پرسشکننده گفت: ما به هیچ کشوری در منطقه حمله نکردیم و نمیکنیم و باید در استفاده از واژهها دقیق باشیم.
وی ادامه داد: ضربات دفاعی ایران صرفاً علیه پایگاهها، امکانات و مواضعی بوده که توسط آمریکا برای حمله به ایران استفاده شده است. ما بارها از کشورهای منطقه خواستهایم که بر اساس تعهداتشان در چارچوب حقوق بینالملل، اجازه ندهند که آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاکشان علیه منافع ما استفاده کنند و آنها باید به وظیفه خود در این چهارچوب عمل کنند.
در دفاع از خودمان تردید نمیکنیم
بقایی خاطرنشان کرد: ما در دفاع از خودمان تردید نمیکنیم و هر بخشی از هر کشوری برای تعرض به ایران مورد استفاده قرار بگیرد، قاعدتاً مشمول اقدامات دفاعی ایران خواهد بود. اینکه ما چه زمانی و با چه کیفیتی از خودمان دفاع کنیم و چگونه عمل کنیم، تصمیمی است که توسط نیروهای مقتدر مسلح کشور با توجه به منافع کشور اتخاذ میشود.
بند 5 تفاهم اسلامآباد آنقدر دقیق نوشته شود که جای هیچ نوع تفسیر بهرای برای آمریکا نگذاشته است
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوال ایسنا درخصوص تفسیر آمریکاییها از بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد در خصوص مدیریت تنگه هرمز گفت: تفسیر در برابر نص جایز نیست. این یک اصل عقلانی است. متن خیلی صریح نوشته شده است. ما به دلیل بدگمانی و بیاعتمادی مطلقی که به حق، به آمریکا داریم، تلاش داشتیم این متن چنان دقیق نوشته شود که جای هیچ نوع تفسیرهای به رای برای آمریکا نداشته باشد. بند ۵ را با دقت بخوانید و خودتان قضاوت کنید که اساسا این بند تفسیربردار است؟ و اینکه اصولا چرا این بند را تنظیم کردیم؟ دلیلش این بود که در طول جنگ تحمیلی از این تنگه و کرانههای جنوبی آن برای آسیبزدن به ایران سوءاستفاده شده بود. ما بهعنوان کشوری که بیشترین ساحل را در کرانههای خلیج فارس و دریای عمان داریم، حق داریم و موظف هستیم که برای صیانت از امنیت و منافع خود اقدامات لازم را انجام دهیم. ما نمیتوانیم اجازه دهیم آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای ترددهایی که به امنیت و حاکمیت ملی ایران آسیبزننده است، استفاده کنند.
بقایی در ادامه گفت: دلیل اینکه در بند ۵ بر مدیریت آتی تنگه توسط ایران با مشورت عمان به عنوان دیگر دولت ساحلی و کشورهای منطقه اصرار شد، این بود که هم امنیت و منافع ملی ایران محفوظ بماند و هم بتوانیم بر تردد امن و ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز تدابیر لازم را بیندیشیم.
وی با بیان اینکه مسئولیت اتفاقات اخیر بر عهده آمریکاست، گفت: به این دلیل که از همان روزهای اول تقلب کردند چراکه بهجای اینکه اجازه دهند ایران طبق بند 5 یادداشتتفاهم، کار خود را انجام دهد؛ کاری که خودشان هم میدانستند ما با جدیت در حال پیگیری هستیم، با عمانیها جلسات متعددی برگزار شد و کاملا روشن بود ما در حال حرکت در این فرآیند هستیم، اما متاسفانه با تحریک و همکاری کشورهای منطقه سعی کردند مسیر امن و هماهنگشده را دور بزنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: آمریکاییها از این طریق چند آسیب زدند؛ اول اینکه بند پنجم را نقض کردند، دوم اینکه با ایجاد مسیرهای موازی، امنیت کشتیرانی در منطقه را به خطر انداختند. آنها، کشتیها را به خاموشکردن ردیابها مجبور کردند. این اقدام احتمال ایجاد تصادف و همچنین مسائل محیط زیستی را در پی دارد. در نهایت هم با این رفتارها باعث ایجاد تشدید تنش و درگیری در منطقه شدند.
مقایسه وزیر خارجه ترکیه ناصواب است
وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات وزیر امور خارجه ترکیه که در مصاحبهای گفته است «اقدامات دفاعی ایران را با اقدامات جنایتکارانه رژیم صهیونیستی در منطقه مقایسه کرد و گفته ایران مدتهاست مدعی است که حضور نیروهای نیابتیاش در کشورهای دیگر بخشی از سیاست امنیتی پیشدستانه این کشور بوده است؛ همانطور که اسرائیل نیز به بهانه تأمین امنیت، بخشهایی از مناطق را در اشغال خود نگه داشته است»، گفت: حیرتآور است از فردی مانند آقای هاکان فیدان که چنین مقایسه ناصوابی را انجام دهد. کشوری که خود بارها در معرض تهدید و ارعاب رژیم صهیونیستی قرار داشته، بهخوبی میداند که این رژیم ماهیتی توسعهطلب دارد و به دنبال آسیب زدن به امنیت کل منطقه از جمله ترکیه است.
بقایی افزود: برای ما این پرسش وجود دارد و انتظار داریم دوستان ترکیهای ما در این زمینه توضیح دهند که چگونه به چنین مقایسه عجیب و غریبی رسیدهاند.
تنها نیروی نیابتی در منطقه رژیم صهیونیستی است
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران هیچ نایبی در منطقه ندارد. ما بارها تأکید کردهایم که تنها نیروی نیابتی موجود در منطقه، رژیم صهیونیستی است و عملکرد این رژیم در نسلکشی در فلسطین اشغالی، حمله به لبنان، سوریه، ایران و دیگر کشورها کاملاً روشن است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: از دوستان ترکیهای میخواهیم تحلیلهای خود را بر اساس واقعیتهای موجود منطبق کنند و از تکرار برخی موضوعاتی که صرفاً در راستای توجیه سیاستهای توسعهطلبانه و جنایتکارانه رژیم صهیونیستی است و ممکن است مورد سوءاستفاده قرار گیرد، خودداری کنند.
وی در خصوص خبرها درباره اسکورت کشتیها توسط نیروهای نظامی آمریکا و تأکید ایران بر تامین امنیت منطقه توسط کشورهای منطقه گفت: این سیاست اصولی ماست؛ منطقه امن نخواهد شد مگر اینکه کشورهای منطقه، سازوکارهای امنیت دستهجمعی را در مشورت با خودشان و بدون مداخله بیگانگان تدوین کنند. نیازی به استدلال از طرف بنده یا سایر مقامها نیست؛ شما به عینه میبینید که در همان چهار ماه گذشته، منطقه ما به دلیل حضور نظامی آمریکا، دچار چنین ناامنی و آشوبی شده است. ما همیشه امیدوار بودیم و هستیم که کشورهای منطقه از این وضعیت درس بگیرند.
اجازه نخواهیم داد تنگه هرمز به محلی برای تهدید امنیت ملی ایران تبدیل شود
سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: در رابطه با تنگه هرمز، موضع ما خیلی شفاف بیان شده و تکالیف ما روشن است. ما تأکید کردهایم که اجازه نخواهیم داد تنگه هرمز به محلی برای تهدید امنیت ملی ایران تبدیل شود. در عین حال، صادقانه و مسئولانه برای تأمین امنیت و ایمنی کشتیرانی در این مسیر تلاش کردهایم.
بقایی با بیان اینکه «طرفی که دائماً در این مسیر کارشکنی کرده، آمریکاست»، گفت: ادعایی که درباره اسکورت کشتیهای تجاری مطرح میکنند، خود مؤید اصرار آمریکا بر تداوم ناامنی در منطقه است. چنین رفتارهایی قطعاً باعث ایجاد اطمینان در کشتیرانی بینالمللی نخواهد شد و صرفاً به وضعیت ناامنی موجود دامن خواهد زد.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوال راشا تودی مبنی بر اینکه آمریکاییها تصاویر ماهوارهای منتشر کردند که نشان میدهد ایران در حال بازسازی اماکن هستهای خود است؟ گفت: من این تصاویر را ندیدم و نمیتوانم در مورد آن اظهار نظر کنم.
وی همچنین در پاسخ به سوال دیگر این خبرنگار مبنی بر اینکه آمریکاییها مدعی هستند که ایران درخواست مذاکره کرده است ولی شما اعلام کردید که درخواستی از سوی ایران مطرح نشده است، گفت: بارها در این مدت اثبات شده است که طرفی که صادقانه مواضع را بیان میکند طرف آمریکایی نیست. مطالبی که به عنوان درخواست ایران برای مذاکره مطرح میشود، بخشی از بازی روانی طرف مقابل است، ما روی کار خودمان متمرکز هستیم و قرار نیست که حواسمان به سمت بازی تبلیغاتی دیگران برود، در عین حال که به صورت دقیق ابن مواضع را رصد میکنیم و در صورت لزوم موضعگیری میکنیم.
سفر وزیر خارجه روسیه به تهران در حال برنامهریزی است
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر سفر لاوروف به تهران خاطرنشان کرد: این سفر در حال برنامهریزی است و هر زمان که تاریخ و زمان آن مشخص شد، آن را اعلام میکنیم.
اجازه دسترسی به سایتهای آسیبدیده هستهای را نمیدهیم
بقایی در پاسخ به این سوال که ایران با درخواست آژانس برای دسترسی به سایتهای آسیب دیده هستهای موافقت میکند؟ گفت: خیر.
مردن لیندسی گراهام سناتور تندگو و تندخو، قطعا دل هیچ انسان آزادهای را نخواهد آزرد
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به سوالی درباره فضاسازی ترامپ در خصوص تهدید امنیتی خود و مرگ «لیندسی گراهام» گفت: خوشبختانه باید در این موارد گفت که حضرت عزرائیل، عادل است. درباره این شخصی که اسم بردید، حتما قرار نیست مردم ما برای لیندسی فرزند فلورانس، نماز وحشت بخوانند. قرار نیست مردم ما، مردم منطقه و آزادگان جهان برای موجودی که فلسفه زندگی خود را در جنگ و خشونت و ارعاب تعریف کرده و افتخار میکرد که بزرگترین حامی نسلکشی و کشتار در منطقه ماست، رخت عزا به تن کنند. برای چنین فردی که همه دارایی او در زندگی شرارت و حمایت از تجاوز بود، جز کارنامه سیاه در ذهن انسانها باقی نخواهد ماند. بنابراین مردن این سناتور تندگو و تندخو، قطعا دل هیچ انسان آزادهای را نخواهد آزرد.
بقایی همچنین در پاسخ به سوالی درباره مسائل داخلی آمریکا و ارتباط آن با عرصه سیاست خارجی این کشور از جمله موضوع ایران گفت: ما باید بر منافع و مصالح و راهبرد خودمان در هر تعاملی با طرف مقابل متمرکز باشیم. ما هم تحولات داخلی آمریکا را رصد میکنیم و زیاد شنیدهایم که آمریکا در ۲ سال گذشته دچار نوعی بیدولتی بوده و اشخاص بر اساس منافع خودشان درباره موضوعات سیاست خارجی تصمیم گرفتند و در خیلی از موارد به خاطر تعارض منافع، شاهد نوعی سردرگمی بسیار مخرب در اعلامنظرهای آمریکا هستیم.
وی گفت: این نوسانگوییها و تناقضگوییها نشانه آن است که این تعارضات داخلی، خودش را بر عرصه سیاست خارجی این کشور تحمیل میکند.
سخنگوی وزارت خارجه در مورد لفاظیهایی که آمریکاییها علیه ایران انجام میدهند و سعی در مظلوم نمایی دارند نیز، گفت: این واقعاً اوج وقاحت را میرساند. کسانی که دستشان به خون بیگناهان آلوده است، کسانی که عامل شهادت و کشتار هزاران نفر از هموطنان ما بودند، اکنون ژست مظلومیت و مظلومنمایی میگیرند و تصور میکنند که با این مظلومنمایی، دنیا فراموش خواهد کرد که آنها چه قاتلان بدذاتی بودند. قطعاً این ژستهای تبلیغاتی هیچکس را فریب نخواهد داد و ما را از تمرکز بر هدف خودمان که مطالبه، پیگیری و اجرای عدالت است، به هیچ عنوان منصرف نخواهد کرد.
وزیر خارجه فرانسه لاف در غریبی میزند
بقایی درخصوص اظهارات جدید وزیر خارجه فرانسه درباره برنامه هستهای ایران گفت: هر از چند گاهی وزیر خارجه فرانسه علاقهمند است که به موضوع گفتوگوهای ما در نشستهای سخنگویی تبدیل شود. پاسخ من همان پاسخهایی است که پیشتر ارائه کردهام، چرا که ایشان در حال تکرار یکسری موارد است و من ناچارم همان بحث «لاف در غریبی» را تکرار کنم.
وی گفت: فرانسویها باید واقعاً یاد بگیرند که در رابطه با موضوعاتی که ارتباطی به آنها ندارد، یا در مواردی که به دلیل عملکرد ناشایست خودشان را از روندها کنار گذاشتهاند، انتظار نقشآفرینی نداشته باشند. موضوعاتی آنها مطرح میکنند، صرفاً تکرار مواضعی است که هیچگاه برای ما مبنا نبوده است؛ چه در موضوع هستهای و چه در سایر مباحث مرتبط با امنیت ملی و حاکمیت ملی ایران. طبیعتاً ما بر اساس تشخیص و تصمیم خودمان عمل خواهیم کرد.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه برخی معتقدند که ما به نوعی در حال تصمیمگیری در ارتباط با موضوع لبنان و تنگه هرمز برای دولتهای لبنان و عمان هستیم؟ گفت: ما برای کسی تصمیم نمیگیریم و اگر در یادداشت تفاهم اسلام آباد بر خاتمه جنگ و اشغالگری در لبنان تاکید شده است، نشانگر مسئولیت پذیری و رویکرد جدی ایران است. ما در بند ۱ یادداشت تفاهم تاکید کردیم که باید جنگ خاتمه پیدا کند و به حاکمیت و تمامیت سرزمینی لبنان احترام گذاشته شود و اصلاً بحث تصمیمگیری در مورد وضعیت کشور دیگری مطرح نیست، تصمیمگیری بر عهده لبنان است.
حملات 9 اسفند از آبهای سرزمینی عمان شرایط کشتیرانی در تنگه هرمز را تغییر داد
وی خاطرنشان کرد: در موضوع عمان نیز موضوع مشخص است، در این سال ها کشتیرانیها عمدتاً از آبهای سرزمینی عمان انجام میشده و ما هیچگاه متعرض این موضوع نشدیم ولی اتفاقی که در 9 اسفند رخ داد این بود که سوء استفادهای از این تنگه برای تعرض به ایران انجام شد و این شرایط را عوض کرد و ما خودمان را ملزم میدانیم که تدابیر لازم را برای جلوگیری از حملات و تعرضات اتخاذ کنیم و در همین چهارچوب در تفاهم اسلام آباد تاکید شده است که با همکاری و مشورت عمان تدابیر لازم در مورد ترتیبات و مکانیزم امن کشتیرانی در تنگه هرمز اتخاذ شود، بنابراین به صیادت عمان احترام گذاشته شد و انتظار ما از عمانیها این بود که همکاری لازم را داشته باشند به خاطر صیانت از حاکمیت ملی دو کشور ساحلی تنگه هرمز.
سخنگوی وزارت امور خاره در خصوص تفسیرها پیرامون دسیسه آمریکا در رسیدن به تفاهم با ایران برای تغییر شرایط میدانی و آغاز دوباره جنگ در شرایط تغییر موازنه میدانی گفت: شما میتوانید تفسیر خود را داشته باشید اما فقط آمریکا تصمیمگیر و تعیینکننده نیست. ما بنا بر مصالحمان و منافعمان و با علم به اینکه آمریکا طرف پیمانشکنی است، تصمیم گرفتیم از دیپلماسی برای صیانت از منافع و امنیت ملی استفاده کنیم. ما با چشمان باز و هوشیاری کامل این روند را طی کردیم و در ادامه نیز به همین شکل خواهد بود.
جمهوری اسلامی ایران دستبسته نیست
وی افزود: این گونه نیست که بگوییم آمریکا فلان دسیسهای را میخواست انجام دهد. البته کار آمریکا همین است و ممکن است دسیسه کند اما اینکه فکر کنیم جمهوری اسلامی ایران دستبسته است یا در فرایندی قرار گرفته که برایش نامشخص بوده، صحیح نیست. ما از قِبَل این فرایند استفادهها و بهرهبرداریهای خود را کردهایم و در راستای صیانت از منافع ملی همچنان خواهیم کرد و متناسب با شرایط و عملکرد طرفهای مقابل، تصمیم مقتضی را اتخاذ خواهیم کرد.
بقایی در واکنش به ادعای آمریکاییها مبنی بر اینکه «افراد و شرکتهای تحریم شده بهدنبال تشکیل امپراتوری بزرگ املاکی برای نخبگان حکومتی ایران بودند و آمریکا این تحریمها را به خاطر حفظ اموال ایرانیان اعمال کرده است»، گفت: من نمیدانم از چه زمانی آمریکاییها نگران وضعیت مردم ایران شدهاند و دغدغه وضعیت مالی و معیشتی مردم ایران را پیدا کردهاند. آمریکاییها در بالاترین سطوح بارها تأکید کردهاند که مشکلشان با ۹۰ میلیون انسان است و حتی تمدن ایران را مورد تهدید قرار دادهاند. آنها از حمله به پلها و نیروگاهها صحبت کردهاند. آیا نخبگان حکومتی فقط از پل و نیروگاه استفاده میکنند؟ آیا نخبگان و رهبران ایرانی در قصرها و کاخهای خودشان به شهادت رسیدند یا در منازل ساده و دفاتر کارشان؟
وی با بیان اینکه «این موضوع، یک بازی روانی از سوی آمریکاست که صرفاً با هدف اثرگذاری بر افکار عمومی داخلی ایران دنبال میشود»، گفت: اما من فکر میکنم افکار عمومی داخلی ایران در ابعاد دهها میلیونی نشان دادهاند که فریب چنین بازیهایی را نمیخورند. اتفاقاً اگر قرار باشد طرفی وجود داشته باشد که از حضور در حکمرانی و مناصب حکومتی برای ثروتاندوزی، اختلاس و مسائل مالی سوءاستفاده کرده باشد، باید به سوابق طرفهای آمریکایی در زمینه حکمرانی نگاه کرد. آمارهایی را که خودشان درباره ثروتاندوزی در سالهای گذشته منتشر کردهاند، بررسی کنید و خودتان قضاوت کنید که آیا آن چیزی که مطرح کردهاند، بیشتر زیبنده خودشان است یا قابل استفاده درباره جمهوری اسلامی ایران.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا در دیدار روز گذشته نماینده سازمان ملل در امور لبنان با وزیر خارجه در ارتباط با موضوع خلع سلاح گروههای مقاومت در لبنان نیز صحبت شد و مواضع و دیدگاههای ایران در این ارتباط بیان شد؟ گفت: مواضع ما در این زمینه روشن است، فارغ از اینکه بخواهیم آن را در حضور یک مقام بینالمللی مطرح کنیم.
وی ادامه داد: لبنانیها بیش از هر طرف دیگری ارزش سلاح مقاومت را برای صیانت از لبنان میدانند و تحولات اخیر در منطقه به همه این درس را داد که حفظ کیان هر کشوری مستلزم دارا بودن توانمندی لازم برای دفاع توسط آن کشور است و تا زمانی که کشوری در مرز حمله و اشغالگرایی قرار دارد مردم آن کشور حق دارند که از جان خود دفاع کند و در برابر اشغالگران مقاومت کند. قطعاً لبنانیها به شمول مقاومت لبنان بیش از هر کس دیگری میتوانند در ارتباط با این موضوع تصمیمگیری کنند، البته این نیز موضوع مهمی است که صیانت و ایستادگی کشورها در برابر متجاوزان مستلزم این است که آنها توانمندی برای دفاع از خودشان داشته باشند.
مشکل تنگه هرمز مداخله آمریکا و کارشکنی در اجرای بند 5 تفاهمنامه است
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوالی درباره تعداد کشتیهایی که در تنگه هرمز در ۲۴ ساعت اخیر عبور کردند، گفت: این سوال را باید از سازمان بنادر بپرسید اما درباره اینکه به چه شیوهای عمل میکنیم، باید گفت که از همان روزی که تعهدات خود را آغاز کردیم، مسیری که ایران هماهنگ کرده بود، کاملا امن بود و با هماهنگی با مراجع ذی صلاح ایرانی این کار انجام میشود. اما با اتفاقی که پس از تجاوز آمریکا در روزهای اخیر روی داد، تنگه هرمز دچار مشکل شد. تلاش ما این است که تردد ایمن کشتیرانی را فراهم کنیم اما مشکل مداخله آمریکا و کارشکنی در اجرای بند 5 تفاهمنامه است که کار را نه فقط بر ما بلکه بر منطقه و کشتیرانی بینالمللی مشکل کرده است.
بقایی در پاسخ به این سوال که «آیا در تبادل پیامهایی که میان ایران و آمریکا از طریق میانجیها انجام شده، هشداری درباره ادعاهای مطرح شده پیرامون ترور ترامپ از سوی آمریکاییها داده شده است؟» گفت: این موضوعات هیچگاه موضوع مذاکراتی ما نبوده است.
وی در ادامه افزود: اینکه طرفهایی در سطح جهان وجود دارند که به دنبال بهرهبرداری از هر تحول و هر اتفاقی برای پیشبرد مطامع و برنامههای مخرب و شیطانی خود هستند، تردیدی نیست. از طرف دیگر، باید در نظر داشت که بازی که طرفهای مقابل انجام میدهند و مظلومنماییهایی که صورت میدهند، از جمله اینکه از ملت ایران گلایه میکنند که در تجمعات خود و مراسم تشییع، خواستار خونخواهی شدهاند، نوعی وقاحت خیلی آشکار است. آنها شهروندان ایرانی، رهبران ایرانی و بزرگان ایرانی را ترور کردهاند و به آن افتخار میکنند و الان خود را در جایگاه قربانی و مظلوم مینشانند. این قطعاً بخشی از یک بازی روانی و جنگ روانی خیلی روشنی است که هیچکس قرار نیست فریب این بازیها را بخورد.
لزوما مخالفان مذاکره، خواهان جنگ نیستند
بقایی در خصوص دیدگاههای مختلف در ایران در مورد مذاکره نیز گفت: دولت و ملت ایران یک اولویت دارند و آن اولویت نیز مشترک است که همان «صیانت از امنیت و منافع ملی ایران، دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی است.» در این زمینه، هیچ اقدام و هیچ بخشی از جامعه ایران وجود ندارد که در این مسیر همراه نباشد. اگر میبینید دیدگاهها و نظرات مختلفی درباره مذاکرات مطرح میشود، به این معنا نیست که مخالفان مذاکره، خواهان جنگ هستند.
سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران تاکید کرد: ملت ایران، ملتی صلحجو و خواهان آرامش است. نکته مهم این است که مردم ایران تجربه بسیار تلخی از پیمانشکنی آمریکا دارند.
وی با بیان اینکه برای ما دیپلماسی یک ابزار است، گفت: فکر میکنم در این زمینه نیز مردم ایران از تصمیمگیران خود حمایت میکنند. هر جا که دیپلماسی تأمینکننده منافع ملی ایران باشد، قطعاً همه یکصدا از آن حمایت خواهند کرد. در مورد شیوه و کیفیت انجام مذاکرات، طبیعی است که دیدگاههای متفاوتی وجود داشته باشد؛ اما درباره اصل موضوع، فکر میکنم خوشبختانه اجماع نظر کاملی وجود دارد.
دیپلماسی تعطیلبردار نیست
سخنگوی وزارت خارجه ایران درباره ادامه دیپلماسی با وجود تنشهای اخیر گفت: دیپلماسی که بهعنوان یک ابزار و یک اهرم مورد استفاده قرار میگیرد، تعطیلبردار نیست. ما برای تأمین منافع ملی و امنیت ملی خود، از هر ابزار و روشی که لازم باشد استفاده خواهیم کرد.
بقایی گفت: کار میانجیها تداوم مساعی جمیله برای جلوگیری از تشدید تنشهاست. در روزهای اخیر نیز با قطر و عمان که البته جلسهای برگزار کردیم و همچنین پاکستان در ارتباط بودهایم و این تماسها همچنان ادامه دارد.