رد شروط هستهای و منطقهای آمریکا توسط تهران؛ دیپلماسی پرتنش در سایه تهدیدات نظامی
کانالهای ارتباطی ایران و آمریکا همچنان باز است اما پیشرفتی حاصل نشده
در مقطع کنونی، رایزنیهای دیپلماتیک پرفشاری بین مقامات ایرانی و آمریکایی در حال پیگیری است. هدف اصلی از این کانالهای ارتباطی، کاهش سطح تنشهای موجود و جلوگیری از شعلهور شدن یک درگیری نظامی جدید در منطقه تعریف شده است؛ با این وجود، این منابع تأکید کردهاند که این مذاکرات تا به امروز «هیچ دستاورد چشمگیری» به همراه نداشته است.
پیششرطهای واشنگتن «ناممکن» توصیف شد
به گزارش شبکه اطلاع رسانی تدبیر و امید؛ بر اساس ادعای منابع مطلع ایرانی با «العربی الجدید» گفتگو کردهاند، گفتگوها میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، «فعال» باقی مانده است. با این حال، این منابع توضیح دادند که دولت آمریکا شروطی «غیرقابل اجرا» را درباره برنامه اتمی و توان موشکی تهران، بهعلاوه سیاستهای منطقهای ایران مطرح کرده است. این پیششرطها عاملی شدهاند که هرگونه پیشرفت در مسیر دیپلماسی متوقف شود.
به گفته این افراد، رویکرد دولت آمریکا ماهیت یکجانبه دارد؛ به این معنا که ابتدا شرایطی غیرقابل پذیرش برای طرف ایرانی تعیین میشود و سپس عدم پذیرش آنها به عنوان بهانهای برای راهاندازی دور جدیدی از فشارهای نظامی مورد استفاده قرار میگیرد.
واکنش شدید ایران به پیامهای تهدیدآمیز و هشدار درباره جنگ منطقهای
این منابع فاش ساختند که تهران بهطور رسمی به دولت آمریکا اعلام کرده است که «این شروط را بهطور کامل رد میکند». علاوه بر این، ایران ابتکاراتی را برای آغاز مذاکرات جدید مطرح کرده که عاری از پیششرطهای از پیش تعیین شده و تهدیدات نظامی باشد. اما طرف آمریکایی بر دریافت پاسخ فوری به خواستههای خود و کسب امتیازات آنی اصرار دارد؛ امری که مورد مخالفت کامل ایران قرار گرفته است.
منابع مذکور همچنین فاش کردند که طرف ایرانی هشدارهایی دریافت کرده مبنی بر لزوم محدود کردن واکنش احتمالی خود به هرگونه تجاوز نظامی. در پاسخ به این پیامها، تهران پاسخی قاطع ارسال نموده و هشدار داده است که واکنش به هرگونه حمله احتمالی آمریکا، فارغ از شدت آن، این بار نامحدود خواهد بود و این وضعیت میتواند به آغاز یک جنگ گسترده در منطقه منجر شود. پیشبینی میشود در صورت تداوم این رویکرد و پایبندی واشنگتن به مطالباتش، تلاشهای دیپلماتیک به شکست خواهد انجامید.
تأکید دولت ایران بر دیپلماسی در کنار آمادگی کامل
در همین حال، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری هفتگی سهشنبه خود اعلام کرد که کشور با مجموعهای از چالشهای چندلایه و پیچیده مواجه است. با این حال، او بر این نکته تأکید کرد که استراتژی دولت بر مسیر دیپلماسی، تأمین منافع ملی و کاهش التهابات منطقهای متمرکز است، هرچند این فضا را «تقابلی و بسیار خطرناک» توصیف کرد.
مهاجرانی توضیح داد که دولت در شرایط حاضر تلاش میکند تا مسائل را از مجاری صلحآمیز دیپلماتیک و با هدف خدمت به ثبات بینالمللی حل کند، اما تأکید کرد که این رویکرد، گزینههای دیگر را از میز خارج نمیکند و کشور «آمادگی کامل» خود را حفظ کرده است. وی افزود: «تمامی گزینهها تحت نظر دولت و نظام قرار دارد» و ایران با «وحدت فرماندهی و هماهنگی کامل قوا و حفظ کرامت ملی» عمل خواهد کرد. در پاسخ به پرسشی مبنی بر دریافت پیام از سوی آمریکا، وی پاسخگویی را به وزیر امور خارجه (عباس عراقچی) ارجاع داد.
سخنگوی دولت همچنین درباره حوادث اخیر اظهار داشت که کشور همچنان در سوگ از دست رفتگان است و «سایه سنگین جنگ بر سر کشور افتاده است». او سه محور اصلی فعالیت دولت را شنیدن مستقیم صدای شهروندان، رفع نواقص موجود و ترمیم اعتماد از دست رفته دانست و تأکید کرد که دولت خود را در برابر تمامی آسیبدیدگان این رخدادهای دلخراش مسئول میداند و بر تفکیک معترضان با مطالبات مشروع از جریانهای انحرافی تأکید نمود.
در خصوص تداوم محدودیتها بر اینترنت بینالمللی و اثر آن بر اقتصاد دیجیتال، مهاجرانی بیان کرد که رویکرد کلی دولت مبتنی بر «دسترسی آزاد به اطلاعات» است، اما این اجازه را داد که در صورت احراز ضرورتهای امنیتی و حفظ جان شهروندان توسط نهادهای ذیصلاح امنیتی، تصمیماتی برای اعمال محدودیتها اتخاذ شود و دولت به آنها پایبند خواهد بود.
اظهارات ترامپ و تداوم فشار نظامی آمریکا
پیش از این، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگویی با کانال ۱۲ اسرائیل در روز دوشنبه، اعلام کرده بود که ایران تمایل به ورود به مذاکرات با آمریکا برای رسیدن به یک توافق دارد و وضعیت را «ناپایدار» خواند، هرچند جزئیاتی درباره گزینههای نظامی ارائه شده به تیم امنیت ملیاش بیان نکرد.
ترامپ در آن مصاحبه تأکید کرد که دستور اعزام نیروی نظامی بیشتر به منطقه را صادر کرده است، از جمله استقرار ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» و یگانهای همراه آن در حوزه فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام). او با اشاره به سطح بالای استقرار نظامی آمریکا در منطقه، گفت: «ما تجمعی دریایی بزرگ نزدیک ایران داریم؛ بزرگتر از آنچه در ونزوئلا برقرار بود.» رئیسجمهور آمریکا در عین حال احتمال دستیابی به راهحل دیپلماتیک با تهران را منتفی ندانست و گفت: «آنها (ایرانیها) میخواهند معامله کنند. من این را میدانم. چندین بار تماس گرفتهاند. آنها خواهان مذاکره هستند.» در همین راستا، روزنامه والاستریت ژورنال روز دوشنبه گزارش داد که دولت ترامپ علیرغم عقبنشینی از حمله قریبالوقوع، گزینه نظامی علیه ایران را همچنان از دستور کار خارج نکرده است.
