رابطه با عربستان بعد از فاجعه منا

دوم اينكه بعد از سقوط صدام حسين و نگراني از گسترش قدرت جمهوري اسلامي‌ايران، عربستان را به سمت ايجاد يك جبهه مقابله در برابر جمهوري اسلامي‌ايران هدايت كرده است.

کد خبر: ۶۷۰۴۷

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۳۹۴ - ۱۶:۰۴

روزنامه آرمان در یادداشتی به قلم قدرت احمدیان کارشناس مسائل خاورمیانه نوشت:

حادثه شكل گرفته در منا از يك سو مي‌تواند تاثيرات مهمي ‌بر مناسبات ايران و عربستان داشته باشد و از سوي ديگر اين فاجعه اثرگذاري جدي بر جايگاه عربستان سعودي در منطقه و به‌ويژه جهان اسلام دارد. صرف‌نظر از اينكه علت اين حادثه چه بوده كه بخش عمده آن را بايد سوءمديريت، ناتواني و به تعبيري سرگرم شدن حكام عربستان در مسائل منطقه‌اي و فراموش كردن مسائل داخلي به‌طور عام و به‌ويژه مساله مديريت حج دانست لذا اين حادثه قبل از هر چيزي جايگاه و موقعيت عربستان را در ذهن افكار عمومي‌جهان اسلام متزلزل كرده است و نبايد آن را يك حادثه معمولي شمرد. فاجعه منا جايگاه عربستان در جهان اسلام را متزلزل كرد. تلاش دولتمردان عربستان سعودي معطوف به اين است كه اين فاجعه را حادثه‌اي طبيعي جلوه دهند كه ممكن است در هر جايي اتفاق بيفتد و آن را به فروريزي يك معدن يا سيل و زلزله تشبيه كنند. اما اين موضوع با توجه به اهميت حج كه يك كنگره جهاني بزرگ براي مسلمين است، جايگاه عربستان را در نزد افكار عمومي‌ جهاني به‌شدت كاهش مي‌دهد. البته بسياري از جنبه‌هاي اين حادثه از سوي عربستان سانسور شد و بخشي از تلفات آشكار نشده است. اين مساله يك نوع بحران مشروعيت براي حكومت عربستان در خاورميانه و جهان اسلام به وجود آورد چرا كه حكام عربستان عمدتا در توجيه نفوذ خود در جهان اسلام متوسل به حرمين شريفين مي‌شدند مبني بر اينكه عربستان محل استقرار دو شهر مهم مذهبي مكه و مدينه است. از بعد ديگر اينكه روابط ميان ايران و عربستان در موقعيت مناسبي نبوده است و دوره‌اي از تنش را شاهد هستيم.

دوم اينكه بعد از سقوط صدام حسين و نگراني از گسترش قدرت جمهوري اسلامي‌ايران، عربستان را به سمت ايجاد يك جبهه مقابله در برابر جمهوري اسلامي‌ايران هدايت كرده است. همچنين با توجه به تحولات جهان عرب در سال ۲۰۱۱ فكر مي‌كنم مجموع اين مسائل روابط ايران و عربستان را در وضعيت نامطلوبي قرار داده است و با حادثه منا اين تنش‌ها تشديد شد. حادثه منا در تشديد تنش بين ايران و عربستان موثر است و اختلافات ايران با عربستان در رابطه با يمن، بحرين، فلسطين و سوريه وجود داشت و علاوه بر آن موضوع منا هم موثر واقع شد. فكر مي‌كنم ابتدا كشور عربستان و حكام سعودي تا حدود بسيار زيادي سعي در عادي جلوه دادن مساله داشتند و پاسخگوي مسئوليت خود از نظر حقوق بين‌الملل نبودند و در نهايت هم جمهوري اسلامي‌ايران بر مبناي دفاع از حاكميت خود موضع‌گيري كرد چون شهروندان ايران در هر جايي كه باشند از تابعين جمهوري اسلامي‌ايران هستند و دولت ايران مسئوليت حفاظت و سلامتي جان آنها را دارد؛ پس طبيعي است كه مطالبه پاسخگويي عربستان وجود داشته باشد، اما به هر حال دولتمردان در عربستان ابتدا چندان پاسخگو نبودند و بعد از هشدارهاي مقام معظم رهبري اين مساله به نحوي معتدل شد.