نابودی یک میلیون تن خوشه زرین گندم

سالانه حدود 11میلیون تن گندم در کشور نیاز است که اگر 70 درصد آن برای پخت نان باشد با احتساب حدود 15 درصد دورریز به دلیل حذف سبوس، بیش از یک میلیون تن از این محصول و میلیاردها ریال نابود می شود تا نان سفید کم کیفیت فقیر از ویتامین، سر سفره ها قرار گیرد.

کد خبر: ۴۵۸۰۸

تاریخ: ۲۹ فروردين ۱۳۹۴ - ۲۱:۲۳

سبوس غلّات به ویژه گندم به عنوان استراتژیک ترین محصول کشاورزی و همچنین جو افزون بر الیاف گیاهی که سبب افزایش سلامتی بدن انسان می شود، در برگیرنده ویتامین های اساسی، ریزمغذی ها و انواع املاح هستند که در شیوه نادرست کنونی در حال اجرا، تمامی این مزیت ها با صرف هزینه های زیاد از سبدغذایی ایرانیان حذف می شود.

باور غلط مطلوب نبودن نان تیره که از آرد کامل گندم تهیه شده، سبب شده تا سفره ایرانیان با نان سفید کم کیفیت و بیماری زا پر شود.

سبوس گندم افزون بر تامین فیبر مورد نیاز دستگاه گوارشی، املاح و ریزمغذی ها و همچنین خواص تغذیه ای بسیاری دارد.

میلیون ها تن گندم با هزینه و یارانه های هنگفت از کاشت تا برداشت و انتقال تبدیل به آرد سفید می شود و صدها هزار تن از سبوس برجای مانده از این محصول استراتژیک به جای استفاده غذایی به شیوه های مختلف مانند آتش زدن آسیب رسان به محیط زیست، تبدیل به کود یا مکمل خوراک دامی از چرخه بهره دهی خارج و همزمان برای جبران کمبود احتمالی میلیاردها دلار برای واردات گندم مورد نیاز است.

افزون بر ضرردهی هنگفت اقتصادی ناشی از این کفران نعمت مداوم، حذف بی دلیل سبوس از گندم مورد استفاده برای پخت نان سنتی، این اقدام سبب افزایش ضریب ابتلا مردم به بیماری های مختلف از جمله متابولیکی، قندی، دیابت ها، سرطان ها و چاقی می شود که همزمان با صرف هزینه های درمانی، سبب مرگ افراد پرشماری می شود.

براساس بررسی های علمی و تایید شده هر 100 گرم سبوس گندم

که هزاران تن آن در ایران نابود می شود، 5/11درصد آب،16درصد پروتئین، 4درصد چربی، 60 درصد کربو هیدرات، 119میلی گرم کلسیم، 1276میلی گرم فسفر، 14میلی گرم آهن، 9 میلی گرم سدیم، 1121میلی گرم پتاسیم 72/0میلی گرم ویتامین b1(تیامین)، 35/0میلی گرم ویتامینb2 (ریبوفلاوین) و 21میلی گرم ویتامین b3 (نیاسین) دارد که در چرخه کنونی تولید آرد هزینه هنگفتی به اقتصاد ملی تحمیل می شود تا تمامی این ضرورت های غذایی از سفره سلامت ایرانیان حذف شود.

امروز به علت تبلیغات و فرهنگ نادرست، بی برنامگی مسئولان مرتبط و کم کاری کارشناسان و رسانه ها، مصرف نان سفید یا نان غیرخوب فراگیر شده است و حتی آرد نان سنگگ که در سال های نه چندان دور قهوه ای بود، مانند لواش، تافتون یا بربری سفید شده است.

حذف فیبر از گندم در حالی به بهانه های مختلف و نادرست از جمله نبود امکان تفکیک خط تولید آرد سبوس دار و بی سبوس و سختی توزیع آن بین نانوایی ها ادامه دارد که مسئولان مرتبط نیر سال ها است این پرونده را بسته و در کشور میز خود گذاشته اند در صورتی که استفاده از فیبر در رژیم های غذایی با کمترین هزینه و فراگیرترین پوشش یعنی نان طبیعی با آرد گندم کامل اجتناب ناپذیر است.

از سوی دیگر با ترکیب روش های سنتی ایرانی و مدرن هم می توان به صورت کامل دغذغه های مطرح در مورد احتمال بروز برخی عوارض استفاده از فیبر گندم را بر طرف کرد تا بتوان از این ماده غذایی بهره کامل گرفت.

با توجه به اینکه غلظت برخی مواد نظیر اسید فیتیک در سبوس گندم بیش از آردهای سفید است و می تواند بر جذب آهن، کلسیم، پروتئین و روی در بدن تاثیر منفی بگذارد، می توان از روش های مختلف برای حذف این تاثیر گذاری منفی و همچنین هضم ساده تر فیبر اقدام کرد.

برای بهره گیری از خواص مفید تغذیه ای و فیزیکی فیبر گندم بدون هیچ عارضه منفی، می توان از راهکارهایی مانند خیساندن چند ساعته سبوس پیش از خمیرگیری در دمای 25 درجه، استفاده از آرد مالت و خمیر ترش بهره گرفت.

حذف سبوس از گندم ویژه پخت نان امروزه در حالی انجام می شود، که نان سنتی ایران از آرد کامل با توقف کامل خمیر برای ور آمدن و استفاده از خمیر ترش است و از آسیاب کردن دانه گندم بدون حذف سبوس و سایر قسمت های دانه بدست می آید.

از دیگر سو، تولید آرد سفید سبب می شود اصلی ترین ماده غذایی سفره هر ایرانی عامدانه فاقد ویتامین ها، چربی های غیراشباع، ریزمغذی ها و بسیاری از ویتامین ها از جمله گروه ب و اسید فولیک را که نقش عمده ای در باروری زنان، زایمان ایمن و جنین سالم دارد، حذف و در حقیقت تفاله حرارت دیده گندم در نانوایی ها عرضه شود.

از سوی دیگر نقش فیبرها در رژیم غذایی از تامین سلامت جسمی فراتر رفته است و کارشناسان تغذیه یکی از دلایل اصلی بروز خشم زودهنگام و عصبانیت را یکی از پیامدهای اصلی فقر نان روزانه از فیبر می دانند.

پژوهشگران همچنین دریافته اند، برای ایمن سازی دستگاه گوارش در برابر بیماری های روده ای و معده از جمله سرطان، جلوگیری از یبوست و دفع آلودگی چسبنده به دیواره روده ها، هیچ فیبری از سبوس گندم بهتر نیست و در حقیقت یک داروی گیاهی با تاثیر حتمی به شمار می رود.

سود فیبرها از تامین نیازهای تغذیه ای بسیار فراتر رفته و به لحاظ فیزیکی نقش کاتالیزوری داشته که ضمن جلوگیری از پرخوری به دلیل افزایش حجم به علت جذب آب، سبب گردش سریع تر مواد غذایی هضم شده در روده ها و کاهش جذب کلسترول می شود که ریشه اصلی بیماری های قلبی و عروقی و فشار خون محسوب می شود و همچنین فشار بر کلیه ها را کاهش می دهد.

از سوی دیگر، نانوایان با توجیه غیر علمی و کارشناسی خمیر کردن آسان تر، پخت راحت تر و همچنین ماندگاری بیشتر آرد سفید نسبت به آرد گندم کامل، آرد سفید را ترجیح می دهند، در حالی که دلیل اصلی این رویکرد خطا، نداشتن آموزش مناسب، نبود نظارت کافی بر نحوه خمیرگیری، زمان توقف خمیر و پخت و همچنین کم توجهی مسئولان به ضرورت جایگزینی آرد گندم کامل به جای آرد سفید است.

کارشناسان بر این نکته تاکید می کنند که ادامه شیوه کنونی تولید آرد سفید برای پخت نان هیچ توجیهی ندارد و در حقیقت میلیاردها ریال هزینه می کنیم تا ضروری ترین بخش گندم با خواص فراوان تغذیه ای با اثر قطعی افزایش سلامتی از سفره غذایی ایرانیان حذف شود و بیماری تولید کند.

با توجه به این واقعیت های غیرقابل انکار اقتصادی، درمانی - سلامتی و تغذیه ای، باید همزمان با فرهنگ سازی سراسری و استفاده از رسانه ها، نگاه منفی مردم به نان تیره را تغییر داد تا دریابند بدون هیچ هزینه اضافی و درمان شیمیایی یا پزشکی می توانند از خطر ابتلا به بیماری های مهلک بکاهند.