لطفا به جای تهران تصمیم نگیرید!

بشار اسد روز گذشته مصاحبه‌ای با یک شبکه خبری آمریکایی داشت و طی این گفت‌وگو مستقیما حامیان دولت سوریه را مسئول دفاع از کشورش در قبال حمله ایالات متحده دانست. چنین انتظار و موضع‌گیری در دنیای دیپلماسی و معادلات نظامی کاملا بی‌سابقه است.

کد خبر: ۳۸۸۷

تاریخ: ۱۹ شهريور ۱۳۹۲ - ۱۵:۵۱

«بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه در مصاحبه روز گذشته خود با شبکه" خبری سی بی اس" در پاسخ به سوالی مربوط به واکنش کشورش در قبال حملات ایالات متحده گفته "در صورت حمله به سوریه متحدان و همپیمانان ما به آن پاسخ خواهند داد" (سایت دیپلماسی ایران18 شهریور 92). باورم نشد این سخن را اسد گفته باشد. آن را چند بار خواندم و مرور کردم شاید اشتباه باشد، دیدم خیر درست و صحیح است. چندی پیش هم معاون وزیر خارجه سوریه اظهارات مشابهی به زبان آورده بود با این تفاوت که این بار مستقیما نام ایران را بر زبان آورده و مسئولیت مستقیم در دفاع از کشورش را متوجه تهران کرد. همان زمان (شاید حدود یک هفته پیش) سخنان وی با واکنش به‌موقع عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس شورای اسلامی مواجه شد که گفته بود انتظارات مقامات سوری از ایران انتظارات درستی نیست.

در این زمینه 4 نکته اساسی معطوف به امنیت ملی ایران وجود دارد که توجه به آنها ضروری است:

1- تعیین تکلیف نقش و میزان دخالت یک کشور در بحرانی بین‌المللی مانند بحران سوریه باکیست؟ اینکه یک طرف اصلی دعوا به صورت یک‌طرفه و آشکار نه یک‌بار بلکه چند بار، تکلیفی استراتژیک و حیاتی برای دیگری تعیین کند از آن دست اقدامات عجیب و غریبی است که فقط در جنگ سوریه ممکن است دیده شود. نمونه این حرکت در عرف دیپلماسی عادی هم دیده نشده چه رسد به دیپلماسی امنیتی یا بحران‌های نظامی. ظاهرا قرار است در این جنگ احتمالی چیزهای عجیب فراوان دیده شود.

2- لازم نبود اسد در معرفی همپیمانی که قرار است از جانب او جواب آمریکا را بدهد اسم کشور یا دولتی را بیاورد. احتمالا منظور او تهران یا مسکو است اما اگر منظور او تهران است، قطعا مرجع صلاحیت‌دار و تعیین‌کننده نوع واکنش و نقش ایران در این قضیه مقامات عالی ایران و شاکله مدیریتی کشور هستند نه دیگران (امری کاملا طبیعی و عقلی). این برای چندمین باراست که دمشق از جانب ایران سخن می‌گوید.

3- اینکه استراتژی ایران در قبال رژیم اسد در بلندمدت و حمله ایالات متحده به سوریه در کوتاه‌مدت چه خواهد بود، فعلا معلوم نیست و منوط به شرایطی است که امکان رصد اطلاعاتی آن در حال حاضر وجود ندارد یا به میزان زیادی صفحه مات است اما این استراتژی هر چه باشد ممکن است برای اسد مهم باشد اما مسلما به او مربوط نیست. چرا که تعیین حدود و ثغور مرزهای فلات امنیت ملی و تحقق منافع ملی ایران صرفا به عهده تهران است که مستقلا تصمیم‌گیر است.

4- آقای ظریف وزیر امور خارجه قبلا اشاره داشت که دولت سوریه مرتکب اشتباهات بسیار بزرگی شده و کار را سخت کرده است. این سخن بسیار درست بیانگر دل‌نگرانی عمیقی است که از این اشتباهات احتمالا متوجه طرف ثالث شود. طبیعی است تهران متناسب با درک عمیقی که از مفهوم امنیت راهبردی خود در منطقه دارد در قبال این اشتباهات و عواقب آن تصمیم خواهد گرفت اما این تصمیم هر چه باشد در تهران اتخاذ خواهد شد، نه در جای دیگر و نه حتی در دمشق.»