تغییرات استراتژیک در منطقه خاورمیانه

عملیات نظامی چندروز گذشته ارتش اسراییل در منطقه جولان و پاسخی که دیروز توسط حزب‌الله لبنان به این عملیات داده شد، منطقه را در برابر یک رشته تحولات استراتژیک قرار داده است.

کد خبر: ۳۵۶۸۶

تاریخ: ۰۹ بهمن ۱۳۹۳ - ۱۶:۲۱

روزنامه شرق در یادداشتی به قلم محمدعلی مهتدی . کارشناس خاورمیانه نوشت:

اینک با تجاوزهای ارتش اسراییل عملا به منطقه مقاومت تبدیل شده است و دولت سوریه حق دارد در این منطقه به عملیات نظامی اسراییل پاسخ دهد. بنابراین ما در حال حاضر در برابر یک خط مرزی بسیار طولانی به طول بیش از ١٥٠کیلومتر در جولان و در جنوب لبنان تا بندر «ناقوره» در ساحل مدیترانه قرار داریم که این خط به‌عنوان جبهه شمالی در برابر اسراییل گشوده شده است، در حالی که اسراییل پس از امضای موافقتنامه کمپ‌دیوید در سال١٩٧٨ همه توان خود را برای بستن این جبهه به‌کار برده بود ، اینک این جبهه نه‌تنها بسته نشده، بلکه به‌صورت بسیار فعال به مقاومت پرداخته است و این امر بعد از ٤٠سال، یک تحول مهم استراتژیک محسوب می‌شود.

فعال‌شدن جبهه شمالی، چالش‌های بسیار بزرگی را در برابر اسراییل و غرب و برخی کشورهای منطقه‌ای که در پی ضربه‌زدن به محور مقاومت بودند، پدید آورده است. آنها در چهارسال اخیر بسیار کوشیدند با گسترش فکر تکفیری و اعزام نیروهای تکفیری به عراق، سوریه و لبنان، جبهه جدیدی بین خود ملت‌های منطقه پدید آورند تا محور اصلی کشمکش با اسراییل به فراموشی سپرده شود. عملا ما نیز در چندسال اخیر شاهد رشد سازمان‌های تکفیری اعم از «داعش» و «القاعده» و دیگر سازمان‌ها در کشورهای عراق، سوریه و لبنان بودیم که از کمک تعدادی از کشورهای عربی و منطقه‌ای برخوردار بودند و هدف آنها تضعیف محور مقاومت بوده است. اینک با گشوده‌شدن جبهه مقاومت در شمال فلسطین اشغالی، بی‌شک توجه ملت‌های منطقه به دشمن اصلی جهان اسلام و محور اصلی مقاومت در برابر اسراییل جذب خواهد شد و حنای داعش و کشورهای حامی داعش دیگر رنگی نخواهد داشت و این خود تحول بسیار مهمی است که آثار آن را در روزها و هفته‌های آینده به‌طور حتم مشاهده خواهیم کرد.

به‌این‌ترتیب آن‌دسته از کشورهایی که داعش و داعشی‌ها را پدید آورده و به بهانه‌های واهی حمایت از جوامع اهل تسنن در مقابل تشیع، در پی برافروختن اختلافات مذهبی بودند، در شرایط کنونی مجبور خواهند شد این سیاست را تغییر دهند چراکه تبلیغات گذشته آنها با تحولات جاری کاملا رنگ باخته و زمینه‌ای برای تاثیرگذاری در افکار عمومی منطقه نخواهد داشت. اما در مورد تحولات آینده دوسناریو قابل پیش‌بینی است؛ چنانچه اسراییل پس از ضربه دردناکی که دیروز تحمل کرد، بخواهد به عملیات تجاوزگرانه خود پایان دهد، در این صورت «بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر اسراییل با شکست بزرگی مواجه خواهد بود که در انتخابات آینده اسراییل در اسفندماه تاثیر منفی بزرگی بر حزب «لیکود» نتانیاهو خواهد گذاشت. اما اگر نتانیاهو تصمیم به ادامه ماجراجویی‌های خود بگیرد و عملیات نظامی را گسترش دهد، در آن صورت، خطر یک جنگ منطقه‌ای پدید می‌آید که ممکن است کلیه مراکز و شهرهای صهیونیستی زیر باران موشک‌های مقاومت قرار گیرد. به‌این‌ترتیب دولت نتانیاهو در برابر دوانتخاب تلخ قرار گرفته که هریک تلخ‌تر از دیگری است. اما در صورت ادامه مناقشات و ریختن باران موشک روی شهرهای «حیفا» و «تل‌آویو»، چه‌بسا منطقه در شرایطی قرار گیرد که آقای «جان کری» وزیر خارجه ایالات‌متحده گوشی را بردارد و در یک مکالمه تلفنی با آقای دکتر«محمدجواد ظریف» وزیر خارجه کشورمان خواستار کمک ایران برای واداشتن مقاومت به خویشتن‌داری شود. بدیهی است در این صورت، دکتر ظریف شرط‌و شروط بگذارد که کمترین شرط، بستن پرونده هسته‌ای و برداشتن همه تحریم‌ها خواهد بود.

عملیات نظامی چندروز گذشته ارتش اسراییل در منطقه جولان و پاسخی که دیروز توسط حزب‌الله لبنان به این عملیات داده شد، منطقه را در برابر یک رشته تحولات استراتژیک قرار داده است. بررسی این تحولات برای درک آینده منطقه از اهمیت بسزایی برخوردار است. قبل از هرچیز اشاره به این نکته اهمیت دارد که پاسخ دیروز حزب‌الله در مزارع شبعا چه از نظر زمان و چه از نظر مکان عملیات‌، بسیار دقیق و حساب‌شده بود، چرا که منطقه مزارع شبعا در منتهی‌الیه جنوب لبنان و نزدیک به بلندی‌های جولان از سال٢٠٠٠میلادی تاکنون، منطقه درگیری محسوب می‌شود و قطعنامه آتش‌بس شماره١٧٠١ که پس از جنگ ٣٣روزه در ماه‌آگوست٢٠٠٦ صادر شد، منطقه شبعا را دربر نمی‌گیرد زیرا این منطقه بخشی از خاک لبنان است که همچنان در اشغال ارتش اسراییل قرار دارد و مقاومت حق دارد در این منطقه دست به عملیات بزند. بنابراین از نظر حقوقی هیچ‌کس نمی‌تواند به حزب‌الله در مورد این عملیات اعتراض کند. درعین‌حال، برنامه‌ریزان نظامی حزب‌الله این عملیات را به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کرده بودند که بیشترین تلفات را به ارتش اسراییل وارد کنند و کماندوهای حزب‌الله بتوانند در اسرع وقت، سالم به پایگاه‌های خود بازگردند. از سوی دیگر، منطقه جولان در سوریه که از سال١٩٧٤ پس از قرارداد جداسازی نیروها، منطقه آرامی محسوب می‌شد و نیروهای پاسدار صلح سازمان‌ملل در جولان اشغالی سوریه با عنوان «اندوف» در این منطقه مستقر بودند.