روایت غیرعلنی زنگنه

قیمت عدد بودجه‌ای نفت یکی دیگر از محورهای نشست غیرعلنی است. اعدادی از ٥٥ تا ٧٠ مطرح می‌شود و گویا نظر زنگنه بیشتر به عدد ٦٠ نزدیک است. اما روایت‌ها یکسان نیست و همین امر، باعث می‌شود که احساس نگرانی درباره محتوای این جلسه غیرعلنی، بیشتر شود.

کد خبر: ۳۳۳۱۲

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۳ - ۰۸:۱۷

بودجه ٩٤ بیش از هر زمان دیگری با چالش مواجه است. نفت ١٢٠دلاری دولت احمدی‌نژاد حالا به ٥٥ دلار رسیده و دولت تا همین‌جای کار در موضوع پرداخت یارانه‌ها، هفت‌هزارمیلیاردتومان کسری بودجه دارد. بیژن نامدار زنگنه روزهای خوشی را در وزارت نفت نمی‌گذراند، مرد شماره یک نفت ایران حالا دست خالی‌تر از همیشه در اوپک حاضر می‌شود و سیاسی‌کاری‌های عربستان، به‌شدت قیمت نفت را تحت‌الشعاع قرار داده است. ضرب‌الاجل وضعیت افت قیمت نفت موجب شده تا حالا زنگنه راهی بهارستان شود و جلسه علنی، ساعتی غیرعلنی برگزار شود. زنگنه در این نشست غیرعلنی از دغدغه‌های نفتی‌اش می‌گوید و اینکه روند کاهش نرخ نفت و قیمت‌های این روزها، برای مدتی بازار نفت ایران را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد.

حجت‌الاسلام مصباحی‌مقدم از کمیسیون برنامه‌وبودجه با خودش طرحی ‌آورده که در آن پیشنهاد شده بودجه٩٤ بدون وابستگی به نفت تنظیم شود. او این طرح را چند شب قبل هم در یک برنامه تلویزیونی رونمایی کرده بود. طرح تا حدودی احساسی و به دور از منطق اعداد و ارقام است اما با این حال برخی از موافقان بر این باورند که این ایده نه در بودجه ٩٤ که در بودجه‌های آینده، عملیاتی خواهد شد و تاکیدشان این است که ایران راهی جز عبور از بودجه نفتی ندارد. یکی از سوال‌های اصلی نمایندگان، پیرو پیشنهاد مصباحی‌مقدم این است که آیا می‌توانیم بودجه را با حداقل قیمت نفت تنظیم کنیم یا اینکه آن را از نفت رهایی داده و به عنوان یک پیشنهاد در بودجه، قیمت نفت را صفر در نظر بگیریم. وزیر نفت در این جلسه همچنین گزارشی از چرایی کاهش قیمت نفت و وضع موجود و همچنین جزییاتی درباره اجلاس اخیر اوپک ارایه می‌دهد. زنگنه همچنین تاکید دارد که کشور باید خودش را برای آینده‌ای کمتر وابسته به فروش و قیمت نفت آماده کند.

روایت متفاوت و نگرانی مشترک

قیمت عدد بودجه‌ای نفت یکی دیگر از محورهای نشست غیرعلنی است. اعدادی از ٥٥ تا ٧٠ مطرح می‌شود و گویا نظر زنگنه بیشتر به عدد ٦٠ نزدیک است. اما روایت‌ها یکسان نیست و همین امر، باعث می‌شود که احساس نگرانی درباره محتوای این جلسه غیرعلنی، بیشتر شود. ایرج ندیمی می‌گوید وزیر نفت یک سقف و یک کف قیمت برای نفت در سال آینده اعلام کرده و کف را ٦٠دلار پیش‌بینی کرده است. دیگری می‌گوید حرف از نفت ٥٥دلاری هم به میان آمده و وقتی پیگیر ماجرا می‌شویم، کمال‌الدین پیرموذن می‌گوید: «مساله ٥٥دلار را آقای تاجگردون مطرح کرد و گفت شما در لایحه، نفت را ٧٢دلار در نظر گرفته‌اید درحالی‌که الان قیمت آن ٥٥دلار شده است.» پیرموذن می‌گوید: «من هم به آقای نوبخت گفتم که پیش‌بینی اکونومیست، نفت ٤٠دلاری برای سال آینده است.» اما تاکید می‌کند که زنگنه درباره نفت ٦٠ تا ٧٠دلاری صحبت کرده است. عباس قائد رحمت می‌گوید جزییات مسایل مطرح‌شده در جلسه غیرعلنی، محرمانه است و شرعا و قانونا مجاز به بیان آنها نیست؛ اما تاکید می‌کند که پیشنهاد مطرح‌شده برای بستن بودجه بدون نفت را امضا کرده و می‌گوید که این کار، تنها راه پیش‌روست و دیر یا زود باید عملی شود. طرحی که مهرداد بائوج‌لاهوتی آن را احساسی می‌داند و البته او هم تاکید می‌کند که شاید در نهایت راهی جز رفتن به این سمت نداشته باشیم. یکی دیگر از امضا‌کنندگان طرح که می‌گوید نمی‌خواهد نامش ذکر شود، درباره جزییات این طرح می‌گوید: «از حدود ٢٦٠هزارمیلیاردتومان کل بودجه، ٧٠هزارمیلیاردتومان آن مربوط به درآمدهای نفتی است. ما می‌توانیم از این رقم صرف‌نظر کنیم و در مقابل، یارانه دهک‌های پردرآمد که تا همین الان هم پرداختش غیرقانونی بوده، قطع شود.» او می‌گوید که ٨٠درصد ارقام بودجه، هزینه‌های جاری دولت است که با مدیریت این هزینه‌ها می‌توانیم خلأ ناشی از حذف نفت را جبران کنیم. اما نکته مهمی که او بر آن تاکید دارد، این است: «ما بالاخره مجبوریم امسال از صندوق ذخیره ارزی، پولی به عنوان قرض برداشت و آن را جایگزین درآمد نفتی کنیم و اگر روزی دوباره قیمت نفت بالا رفت، این قرض را به صندوق بازگردانیم.»

دشواری‌های ادامه‌دار

در این بین تقریبا همه نمایندگان در یک نقطه، اشتراک‌نظر دارند و آن اینکه در جلسه غیرعلنی بر این واقعیت تاکید شده: «اوضاع نفت فعلا بهتر نخواهد شد و این شرایط برای مدتی طولانی بر بازار نفت حکمفرماست.» حسین امیری‌خامکانی، سخنگوی کمیسیون امنیت، تاکید دارد جنگ نفتی علیه ایران آغاز شده و عربستان کاری در اوپک کرده که تا چندی بعد اوپک نه در ابعاد بین‌المللی که در ابعاد منطقه نیز این تاثیرگذاری را نخواهد داشت و این برای کشورهای عضو اوپک بسیار نگران‌کننده است. در همین حال برخی نمایندگان حاضر در جلسه به گلایه از وضعیتی می‌پردازند که به هزار دلیل و بی‌تدبیری‌های دولت گذشته، امروز پیش‌روی وزیر نفت است. اینکه زنگنه این روزها با سطح تولیدی که در اوپک حرفی برای گفتن ندارد در جلسه‌ها حاضر شده و افزایش سطح تولید نفت را یکی از راه‌های پیشنهادی برای برون‌رفت از مشکلات بودجه‌ای دولت عنوان می‌کنند. روز گذشته نه‌تنها بیژن زنگنه که نوبخت، رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی هم در فراکسیون رهروان در مورد بحث نفت و کاهش قیمت نفت سخنانی مطرح کرد. در گوشه و کنار بهارستان دغدغه‌های نفتی به راه افتاده، در ساختمان هرمی‌شکل بهارستان، موضوع بودجه و نفت و ارز بیش از هرچیز دیگری داغ است و پرحاشیه.