پاسخ یاسر هاشمی به اظهارات محمد حسین کروبی:

پیرو ایراد این خطبه‌ها، آقای کروبی از عربستان با دفتر امام خمینی تماس می‌گیرد و اطلاع می‌دهد افراد باقیمانده ده نفر نیستند و ‏سه نفرند که براساس نظر موافق آقای هاشمی و مرحوم سید احمد خمینی، قرار می‌شود ایشان از ملک فهد تشکر کند‎

کد خبر: ۲۳۷۰۹۲

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ - ۱۳:۲۵

یاسر هاشمی، به اظهارات اخیر محمدحسین کروبی که در آن مواردی پیرامون وقایع حج سال ۱۳۶۵ علیه آیت الله هاشمی مطرح ‏شده بود، پاسخ داد. ‏

در یادداشت یاسر هاشمی در این خصوص آمده است: مطالعه مصاحبه آقای محمدحسین کروبی درباره وقایع ‏حج سال ۱۳۶۵ و طرح ادعایی علیه آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، انگیزه‌ای شد تا این یاداشت را تحریر کنم‎
:‎
صرف نظر از اینکه طرح اینگونه ادعا‌ها در شرایط فعلی، با توجه به اینکه سی سال پس از وقوع، آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در ‏قید حیات بودند و می‌توانستند مانند هزاران ادعا و پرسش دیگر به آن پاسخ دهند، تا چه اندازه به روشنگری کمک می‌کند و بر ‏فرض صحت، چرا در سی سال گذشته از افکارعمومی مخفی شده است، موجب بروز شائبه‌هایی می‌شود‎
. ‎
برخی می‌گویند جریانی که در دهه شصت دارای گرایش و رفتار‌های رادیکال بوده و اکنون تغییر مواضع داده است، بجای آنکه ‏رسما در رویکرد گذشته خود تجدیدنظر کند، می‌کوشد با دستکاری در وقایع تاریخی، مسئولیت اقدامات خود را بر دوش دیگران ‏بگذارد‎
. ‎
نگاهی بدبینانه می‌گوید جریان افراطی فعلی می‌خواهد با استفاده ابزاری از فرزندان برخی بزرگان، رفتار‌های امروز خود را تکرار ‏عملکرد رهبران سیاسی کشور در دهه نخست انقلاب نشان دهد و با این روش، هم برای خود مشروعیت تاریخی بیافریند و هم با ‏ایجاد اختلاف میان نام بزرگان، به تخریب چهره آن‌ها و کاهش محبوبیت و مرجعیت اجتماعیشان بپردازد‎
. ‎
دیگرانی نیز مدعی هستند که برخی افراد می‌خواهند با تخریب بزرگان در غیاب آن‌ها و جعل روایت‌های تاریخی، برای خود ‏محبوبیت و شهرتی دست پا کنند‎
. ‎
بنده در مقام قضاوت و تأیید این نگاه‌ها نیستم؛ اما می‌دانم سخن گفتن از تاریخ انقلاب، آنهم مقطعی که درباره آن ده‌ها شاهد زنده و ‏اسناد متقن وجود دارد، بیش از آنکه برپایه شایعات و شنیده‌ها باشد، باید براساس مستندات و منابع قابل ارجاع و دسترسی صورت ‏پذیرد و اتکای صرف به حافظه پس از گذشت بیش از سی سال از واقعه نیز نمی‌تواند برای مخاطب اطمینان حاصل کند، از این ‏رو درباره این ادعا تحقیقی مختصر انجام دادم‎
. ‎
بررسی خاطرات مکتوب و روزنوشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در سال ۱۳۶۵ نشان می‌دهد نه تنها در این سال هیچ‌گونه تنشی ‏بین ایران وعربستان در سطوح بالا وجود نداشته است بلکه روابط حکومت عربستان سعودی با صدام رو به افول گذاشته و ملک ‏فهد پادشاه عربستان، از طرق خاصی به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی پیام می‌دهد طرحی برای حذف صدام و پایان جنگ دارد که این ‏موضوع برای ماه‌ها توسط مقامات بلندپایه کشور در حال پیگیری لابه‌لای اخبار عراق بوده است که در نهایت در اواخر سال ‏‏۱۳۶۵، این طرح به موفقیت نمی‌رسد، و عربستان در این سال برخورد خوبی با مسائل ایران داشت و حتی در موسم حج، قبرستان ‏بقیع را به روی زائران ایرانی می‌گشاید‎
. ‎
اقدام خودسرانه ارسال مواد منفجره به حج نیز توسط برخی از دوستان آقای سیدمهدی هاشمی که در حوزه نهضت‌ها فعالیت ‏می‌کردند و در اصفهان و نجف‌آباد نفوذ داشتند، از طریق احضار مدیر کاروان و اجبار وی به همکاری صورت گرفت که برخی ‏روزنامه‌نگاران اسامی این افراد را نیز فاش کرده‌اند‎
. ‎
پس از کشف اقدام این افراد خودسر - که نه تنها تندروی که خود شائبه مسأله‌سازی برای نظام اسلامی داشته - و بازداشت حجاج ‏این کاروان توسط مأموران سعودی، موضوع از طریق آقای بشارتی قائم‌مقام وقت وزارت خارجه به اطلاع آیت‌الله هاشمی ‏رفسنجانی می‌رسد و با انجام تحقیقات توسط عربستان و احراز خودسرانه بودن اقدام و پیگیری جمهوری اسلامی از طرق ‏دیپلماتیک، اکثر حجاج آزاد می‌شوند‎
. ‎
آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در خطبه‌های نماز جمعه تهران در مورخ هفتم شهریور ۱۳۶۵ که بپیوست ارائه شده است، ضمن تقدیر ‏از اقدام دولت عربستان در بازگشایی بقیع و آزادی اکثر حجاج، درخواست آزادی ده نفر زندانی باقیمانده را نیز از دولت عربستان ‏طرح کرده و اعلام می‌کند در صورت وجود تخلف فردی از این زندانیان، موضوع مورد بررسی و برخورد قرار خواهد گرفت و ‏بطور ظریف نیز بر همکاری ایران وعربستان در منطقه و جهان اسلام تأکید می‌کند‎
. ‎
. ‎
اکنون پرسش اینجاست که کدام شاهد و مستند، بر نسبت دادن این اقدام اشتباه ناشیانه به مسئولان ارشد نظام وجود دارد که حتی ‏جنایت حکومت عربستان سعودی در حج خونین سال ۱۳۶۶ را نیز به این واقعه مرتبط کرده و به نوعی تلافی حکومت عربستان ‏جلوه دهد؟

اگر هم بخواهیم زمینه‌ای برای وقوع این جنایت جست‌وجو کنیم همانگونه که در نتایج بررسی‌های مسئولان وقت حجت‌الاسلام ‏عبدالله نوری و دکتر هادی ذکر شده و در خاطرات آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نیز منعکس شده است، نفوذ جریان تندرو در بعثه بوده ‏که این حادثه، بستر‌ها و عوامل مؤثر در آن، خود می‌تواند مورد تحقیق پژوهشگران قرار گیرد‎
. ‎
البته انصاف این است که اینگونه ابهام‌سازی و تحریف حقایق را به حجت‌الاسلام والمسلمین کروبی نسبت ندهیم چرا که ایشان در ‏طول حدود ۲۵ سالی که از این حوادث در آزادی سپری و در چندین رقابت سیاسی نیز با آیت‌الله هاشمی رفسنجانی شرکت کردند، ‏اقدام به طرح اینگونه مسائل شائبه‌دار نکرده و روا نیست زمانی که ایشان در حصر بوده و از دسترسی مستقیم به رسانه و تربیون ‏محروم هستند، در مورد ایشان قضاوت ناشایست کنیم‎
. ‎
بازخوانی حوادث تاریخی اگرچه برای افکارعمومی موضوعی جذاب و مفید است، اما اگر تحت تأثیر منافع شخصی و پیش فرض‌ها ‏قرار گیرد موجب ارائه روایتی نادرست و مجعول به نسل آینده می‌گردد. البته اکنون که خوشبختانه بخشی از مستندات نظیر شرح ‏مذاکرات تصویب و اصلاح قانون اساسی در دسترس عموم قرار دارد و بسیاری از شخصیت‌های مطلع و مؤثر در آن حوادث نیز ‏در قید حیات هستند و می‌توانند در این باره روشنگری کنند که بطور نمونه می‌توانم به سه ادعایی که در ماه‌های گذشته در مورد ‏نقش آیت‌الله هاشمی رفسنجانی در حذف شورای رهبری، مدت‌دار شدن رهبری و افزوده شدن کلمه مطلقه در اصلاح قانون اساسی ‏مطرح شد اشاره کنم که خلاف واقع بودن هر سه این ادعا‌ها با مروری بر مشروح مذاکرات اصلاح قانون اساسی که هم اینک در ‏دسترس عموم قرار دارد و در سایت روزنامه رسمی نیز منتشر شده است، براحتی قابل مشاهده است‎
. ‎
پیوست اول‎:‎

بخشی از خطبه‌های نماز جمعه آیت الله هاشمی رفسنجانی در ۷ شهریور ۵۱۳۶ پس از حج
ما در این هفته شاهد باز شدن محدوده قبرستان بقیع بودیم که ماهم به طور محدود از عربستان سعودی تشکر می‌کنیم وخبر آزادی ‏یکصد و چند نفر از زائرانمان را داشتیم که بی جهت گرفته بودند و حالا خواهید دید این‌ها که آمدند به طوری که ما در گزارش ‏بعدی دیدیم بیش از نصف این‌ها کسانی بودند که بالای ۷۰ سال سن داشته اند از زن ومرد که بیچاره‌ها از حجشان ماندند، حج ‏ناقصی برای این‌ها ترتیب دادند و در زندان‌های عربستان در ایامی که همه رفته بودند برای زیارت حج، گرفتار بودند، از این جهت ‏خوب کاری کردند‎. ‎.

ولی متاسفانه هنوز حدود ده نفر از افراد ما را نگه داشته اند، بدون اینکه ما بدانیم جرم این‌ها چه بوده و ما را در جریان نگذاشتند. ‏من تاکید می‌کنم به مسئولان عربستان از این طریق باعث تیرگی روباط ما نشوند، ما نمی‌خواهیم روابط ما با کشور عربستان که ‏می توانیم با همکاری مشکلات منطقه را حل کنیم تیره بشود‎
. ‎
اگر شما از یان راه بخواهید بهانه جویی کنید، مسئولیت عواقب بعهده خودتان است و بدانید که این مسایل در جنگ و موضع ما ‏نمی تواند تاثیری بگذارد... بازهم از شما می‌خواهیم این غائله‌ای را که به جهت بوجود آمده تمام کنید و اگر واقعا در بین این‌ها ‏کسی هست که تخلفی کرده، خوب ما خودمان می‌رسیم، با ما در میان بگذارید، ما مساله او را حل خواهیم کرد
پیوست دوم:گزیده‌ای از خاطرات آیت الله هاشمی رفسنجانی

‎۲۰ ‎مرداد ۱۳۶۵‏‎ ‎
‎ ‎آقای بشارتی اطلاع داد که عربستان اعلان کرده چند نفر از حجاج ایرانی در ساک‌های خود تی. ان. تی داشته‌اند... درباره کاروانی ‏که در جده گیر افتاده و جمعی از حجاج که در ساک آن‌ها مواد منفجره کشف و بازداشت شده‌اند، پیگیری کردم. معلوم شد؛ که حجاج ‏بی‌اطلاع بوده‌اند. فقط رئیس کاروان می‌دانسته. به وزارت خارجه و اطلاعات گفتم که برای ملاقات با رئیس کاروان در حج تلاش ‏کنند‎. ‎
‎۱ ‎شهریور
آقای عبدالحلیم خدام معاون رئیس جمهور سوریه به ایران آمده و می‌خواهد با من هم ملاقات کند. ملاقات محدود شد. شب آقای ‏خامنه‌ای خبر دادند که بیشتر برای وساطت در مورد برخورد ما با عربستان سعودی آمده و خواسته است که کشتی‌های عربستان را ‏در سیاست مقابله به مثل نزنیم و ادعای فهد را در خصوص عدم همکاری با عراق در زدن سیری و... عدم ایذاء زوّار بازداشت ‏شده در عربستان را گفته و بالاخره از آقای خامنه‌ای قول گرفته که تا دو هفته دیگر، کشتی‌های عربستان را نزنیم‎. ‎
‎۵ ‎شهریور
از مکه تلفنی درباره زوار بازداشتی خبر دادند که سعودی‌ها قول داده‌اند، فردا آزادشان کنند. درباره دونفری که از دست مأموران ‏سعودی در رفته‌اند و دنبال وسیله‌ای برای خروج از عربستان‌اند، صحبت شد‎. ‎
‎۶ ‎شهریور
خبردادند که عربستان صدوسه نفر از صدوسیزده نفر حجاج بازداشتی ما را آزاد کرده است‎. ‎
‎۷ ‎شهریور
عصر احمدآقا تلفنی گفت که آقای کروبی می‌گوید ده نفر باقی نیستند، دو سه نفری هستند. قرار شد خود ایشان از فهد تشکر کند‎. ‎
‎۱۹ ‎شهریور
در خصوص روابط باعربستان به وزرات خارجه ماموریت داده شده، با توجه به اظهارات اخیر سعودی‌ها در خصوص ادعای عدم ‏کمک به عراق و علاقه به تحسین روابط با ما اقدام کنند‎. ‎
‎۳۰ ‎شهریور
آقایان روحانی و هادی برای پیگیری معامله تسلیحاتی کمک به آزادی گروگان‌های آمریکا در لبنان و تقویت روابط با عربستان و ‏تلاش برای نجات زندانیانمان در عربستان آمدند‎. ‎
‎۹ ‎مهر
وزیر نفت که از عربستان و کویت برگشته بود، گزارش‌های خوبی داشت. ملک فهد اعلام کرده بود که صدور نفت عراق از طریق ‏عربستان قطع شده و دیگر سعودی کمکی به عراق نمی‌کند و موافق حذف صدام است و می‌خواهد روابطش را با ایران حسنه کند. ‏قرار شده فرآورده نفتی از سعودی بخریم. او پیشنهاد کرده یک هفته جنگ را متوقف کنیم و قول داده که در پایان آن، صدام را کنار ‏می‌گذارند. قرار شد در خصوص کیفیت این امر مذاکره شود‎. ‎
‎۲۱ ‎مهر
آقازاده از ژنو تلفنی اطلاع داد که زکی یمانی]وزیر نفت عربستان سعودی [ گفته آقای فهد در عربستان گفته فردی از ایران به آنجا ‏برود تا درباره پیشنهاد کیفیت حذف صدام مذاکره کنند‎ ‎
‎۱۲ ‎آبان
آقای]علی محمد [ بشارتی]قائم مقام وزیر امور خارجه آمد. از وضعی که در ارتباط با بیت آیت‌الله منتظری پیش آمده، اظهار ‏نگرانی کرد، ضمن اینکه به ضرورت تعقیب گروه سید مهدی تاکید داشت... ظهر آیت‌الله خامنه‌ای آمدند... درباره کیفیت کار با ‏عربستان سعودی در مورد پیشنهاد حذف صدام مذاکره کردیم‎
. ‎
‎۲۲ ‎مرداد ۱۳۶۶ پس از حج خونین
آقای عبدالله نوری آمد. او از مکه برگشته است. کمی از وقایع درگیری با سعودی‌ها را گفت. تردید دارد که همه تقصیر‌ها از ‏سعودی‌ها باشد. ضمن اینکه جنایت آن‌ها را غیر قابل گذشت می‌داند. گفتم دیشب همین موضوع مطرح شد و قرار شد خود ایشان، ‏موضوع را به صورت "سری" بررسی کند و گزارش نماید‎
. ‎
‎۲۸ ‎مرداد
عصر آقایان عبدالله نوری و دکتر هادی آمدند. توضیحاتی درباره جمعه خونین مکه دادند. معتقدند نفوذ گروه تندرو در بعثه در ‏بروز حادثه بی اثر نبوده و مهار از دست در رفته بود. ‏