«دانا» با رای «عدم اعتماد» از کابینه حذف شد

«بهارستان» روی موج «پایداری»

«فرجی‌دانا» حجت را بر همگان تمام کرد، آمار و مستندات و بیانش، آنقدر متین و متقن بود که کمتر شبهه‌ای برای فردفرد نمایندگان و افکار عمومی باقی می‌گذاشت. فضای مجلس آرام‌تر از همه روزهای استیضاح بود و به‌دور از اهانت‌ها و حاشیه‌های مرسوم در دولت گذشته.

کد خبر: ۲۲۷۲۳

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۳۹۳ - ۰۸:۵۰

نامه‌های وزیر نشان از آن داشت که بلوای به راه افتاده برای دانشجویان ستاره‌دار همگی حاشیه‌سازی محض بوده و استعلام‌های دریافت شده از سوی وزارت اطلاعات بیانگر این است که بازگشت ستاره‌دارها به دانشگاه خلاف قانون نبوده و ایرادی در کار وزیر نیست. از سوی دیگر سخنان روز گذشته وزیر نشان از آن داشت که وزارت علوم تنها پاسخگوی صدها پرونده شکایتی بوده که از سوی دانشجویان محروم از تحصیل روانه این نهاد شده است.
آمار تکان‌دهنده دیگر نشان از آن دارد که 70درصد آمارهای بورسیه تبدیل خارج به داخل مربوط به رشته‌های انسانی بوده و سوال وزیر از نمایندگان این است که آیا ما باید دانشجوی‌مان را برای ادامه تحصیل در رشته‌های الهیات، زبان و ادبیات فارسی، فقه و حدیث و معارف اسلامی به خارج از کشور بفرستیم؟ اما با وجود همه این حرف‌ها در نهایت همه‌چیز جور دیگری رقم خورد، کاملا متفاوت از باوری که از ابتدای سخنان «دانا» در مجلس به راه افتاده بود و انتظار می‌رفت. روز گذشته، نه! سوال‌برانگیز بهارستان به «دانا» خیلی‌ها را گیج کرد. آمار و مستندات وزیر آنقدر تکان‌دهنده بود که به‌هنگام سخنرانی یک‌ساعته‌اش سکوتی تلخ و معنادار در صحن علنی به راه افتاده بود و کمتر تحرکی مشاهده می‌شد.
نکته قابل‌تامل دیگر اینکه دقایقی مانده به آغاز رای‌گیری اسحاق جهانگیری، معاون‌اول رییس‌جمهوری درخواست لاریجانی از وزیر علوم برای جابه‌جایی چند مقام ارشد وزارت علوم را پذیرفت. حامد قادرمرزی معتقد است که این مساله به معنای پذیرش جابه‌جایی دومعاون تعیین‌کننده وضعیت فرجی‌دانا بود و مخالفت نهایی مجلس با وزیر؛ نشان از آن داشت که مساله استیضاح اصولا ربطی به محورهای مطرح شده از سوی افراد ندارد و نیت‌های دیگری در کار است. البته او غیبت شخص حسن روحانی در جلسه استیضاح را در عدم رای اعتماد مجلس به وزیر، تاثیرگذار می‌داند و می‌گوید: «برخی نمایندگان، این اقدام رییس‌جمهوری را نوعی توهین به نمایندگان تلقی کردند. بدون شک، آمدن روحانی می‌توانست کفه ترازو را به نفع فرجی‌دانا تغییر دهد.»
سیاه‌نمایی ما را به جایی نمی‌رساند
آمار مربوط به حراج معتبرترین کرسی‌های علمی کشور، آنقدر شوکه‌کننده بود که کاری جز سکوت از نمایندگان برنمی‌آمد و سخنان وزیر آنقدر مستند که تنها راه پیش‌رو، گوش‌سپردن به سخنان فرجی‌دانا بود و بس. اما گویا روایت تلخ بورسیه‌ها هزینه‌ای جز استیضاح برای وزیر علوم به همراه نداشت، حتی زمانی که در دقایق پایانی با پادرمیانی «علی لاریجانی» به‌طور تلویحی تغییر و جابه‌جایی دومعاون وزیر علوم نیز پذیرفته شد.
سخنرانی فرجی‌دانا پرضرب‌تر از همیشه بود و محکم. از اینکه عده‌ای تکلیف شرعی می‌بینند وزارت علوم را مشوه جلوه دهند، گله دارد و می‌گوید: «اما اصل کلام من این است که سیاه‌نمایی ما را به جایی نمی‌رساند.» در ادامه آمارهای برگرفته از پاورپوینت‌ها در مورد سطح رشد علمی به کمک وزیر می‌آید.
تغییرات خلق‌الساعه برای تسهیل جذب بورسیه‌های عجیب
ماجرا به بحث داغ بورسیه‌ها می‌رسد و تغییرات عجیب و غریبی که در سال 87 به یک‌باره در دل قوانین جذب بورسیه اتفاق افتاده از کاهش سطح معدل کارشناسی به 14 و کارشناسی‌ارشد به 16 تا اضافه‌شدن ‌بندی برای تسهیل جذب بورسیه‌های غیرقانونی.
این در حالی است که متوسط معدل کارشناسی در کشور 5/15 و کارشناسی‌ارشد 2/17است و تدوین این بندهای الحاقی عجیب جز آب‌باریکه‌ای برای بورسیه‌های غیرمجاز نکته دیگری به‌دنبال ندارد. در بند الحاقی به جذب افراد با سوابق برجسته فرهنگی، پژوهشی و سیاسی اشاره شده و جالب اینکه بعدتر
دو نامه دیگر از سوی وزیر علوم افشا می‌شود که در آن کامران دانشجو، وزیر وقت علوم با این تغییرات موافقت کرده است. البته وزیر علوم وقت دولت احمدی‌نژاد علاوه بر موافقت، در نامه برای افکار عمومی خطوطی به یادگار گذاشته که روایت آن خالی از لطف نیست: «تبدیل بورسیه خارج به داخل عین عدالت است و افرادی که وفاداری خود را در برهه‌های حساس به نظام نشان دادند باید در اولویت قرار بگیرند.»
کشف ماجرای بورسیه‌ها 16ماه پیش از استقرار دولت
افشاگری دیگر فرجی‌دانا این است که طبق آمار از 729 نفر اعزام‌شدگان به خارج از کشور، 73نفر معدل کارشناسی زیر 14 و 70نفر در مقطع کارشناسی‌ارشد معدل زیر 16 داشتند. 222 نفر با معدل پایین‌تر از حد لازم لیسانس بورسیه شدند، 222 نفر نیز معدل ارشدشان کم بوده و اگر فرمول‌های الحاقی را در نظر بگیریم 314 نفر فاقد معدل لازم هستند و 506 نفر شرایط سنی کافی ندارند و از این تعداد برخی همپوشانی دارد و در مجموع 703 نفر فاقد شرایط لازم هستند.
البته ماجرای بورسیه‌ها کشف وزیر علوم نبوده بلکه 16ماه پیش از استقرار دولت، ناگفته‌های بورسیه‌های غیرقانونی از سوی رییس وقت دیوان محاسبات کشف و اطلاع‌رسانی می‌شد. رحمانی‌فضلی که حالا بر کرسی وزارت کشور تکیه زده، بیستم آذر سال گذشته مستندات به‌دست‌آمده را در اختیار مسوولان قرار داده و بعدتر وزیر علوم دولت روحانی را در جریان قرار می‌دهد؛ ماجرایی که طرح آن از سوی وزیر علوم با موجی از مخالفت‌ها و جدی‌ترشدن ماجرای استیضاح همراه شد.
703نفر فاقد شرایط بورسیه‌اند
عابد فتاحی به «شرق» می‌گوید: «راستش را بخواهید هنوز شوکه‌ام. اینکه نمایندگان بزرگوار چطور پیش مردم منطقه‌شان می‌توانند سرشان را بالا بگیرند. چطور مجلس از کنار آن‌همه بی‌قانونی محمود احمدی‌نژاد گذشت و حالا به وزیری با این کارنامه، نمره منفی می‌دهد. انصاف ما کجا رفته و به کجا می‌رویم. اینکه رییس دانشگاهی 9ماه سرپرست دانشگاه بوده برای یک نماینده مجلس سوال ایجاد نکرده اما افزایش یک‌ماه سرپرستی رییس منتخب فرجی‌دانا با انواع تذکرها از سوی همین نمایندگان همراه شده. خوشبختانه مردم و افکار عمومی درباره این استیضاح به قضاوت خواهند نشست. تازه آقای فرجی‌دانا به دلیل برخی پایبندی‌ها به اخلاق سراغ افشاگری‌های موردی نرفتند.»
الیاس نادران بی‌اخلاقی کرد، تکذیب پیامکی رییس دانشگاه پیام‌نور
حامد قادرمرزی هم از آنچه در صحن علنی مجلس اتفاق افتاده گله‌مند است و می‌گوید: «متاسفانه در برابر تمام پایبندی‌های اخلاقی وزیر، برخی نمایندگان در بیان مسایل بی‌اخلاقی کردند، مانند همین آقای نادران. مسایلی که درباره دانشگاه پیام‌نور مطرح کردند کذب‌محض است و همان موقع پیامک آقای فراهانی، رییس دانشگاه پیام‌نور روی گوشی من آمد که چیزهایی که آقای نادران گفته‌اند، صحت ندارد. آن‌وقت ما اسم خودمان را می‌گذاریم مسلمان و از هر ترفندی برای تخریب رقیب استفاده می‌کنیم. با این رویه‌های تخریبی نه ما به جایی می‌رسیم و نه کشور.» نادران در صحن علنی بر برخی مسایل دانشگاه پیام‌نور تاکید کرده بود: «اخراجی‌ها مفاسد اخلاقی داشتند و دختران دانشجوی کشور از دست آنها در امان نبودند؛ دختران دانشجویی که خودکشی کردند و اکنون حتی 13نفر را در پیام‌نور برگردانده‌اید.»
پیامک‌های مردمی درخواست ابقای وزیر
روی موبایل نماینده‌ها
اما نه آمار هولناک حراج علمی صورت‌گرفته در دانشگاه‌ها و نه انواع مستندات رو شده از سوی وزیر هیچ‌کدام بر رای 140 نماینده تاثیری نگذاشت و در نهایت کفه آرا به‌سمت افتادن وزیر چرخید. وزیر علوم با انبوهی پاورپوینت و آمار طبقه‌بندی‌شده پا به گود مجلس گذاشت و بر سر عهد و پیمان خود ماند و حتی به یکی از اسامی بورسیه‌شده‌های غیرمجاز اشاره نکرد.
در حالی‌که «علی‌اصغر زارعی» از کذب‌بودن بورسیه‌ها خبر داده، فرجی‌دانا با استناد به آمار به‌دست آمده
و مورد تایید سازمان بازرسی و دیوان محاسبات، صحت اخبار به دست‌آمده را بی‌هیچ کم و کاستی، پیش روی افکار عمومی و نمایندگان قرار می‌دهد.
جعفرزاده ایمن آبادی از نمایندگان جانباز حاضر در بهارستان به کمک دونفر به پشت تریبون می‌آید و با تاکید بر اینکه استیضاح اصولا راه مناسبی برای حل مسایل با وزیر نیست نمایندگان را دعوت به همدلی و همراهی دولت و مجلس می‌کند. او البته به کنایه به همراهی هشت‌ساله مجلس با دولت گذشته اشاره کرد و اینکه یک‌سالی هم با دولت تدبیر و امید همراهی کنیم.
رهروانی‌ها برای ابقای وزیر مایه نگذاشتند
جعفرزاده پس از رای عدم اعتماد وزیر مانند بسیاری دیگر شوکه شده و هنگام خروج از یکی از درهای مجلس به «شرق» می‌گوید: «روی موبایل من از صبح صد پیامک آمده که 98 تای آن بر حمایت از وزیر تاکید دارد، آن‌وقت نمی‌دانم نمایندگان چطور می‌خواهند به افکار عمومی پاسخ بدهند. سخنان امروز فرجی‌دانا آنقدر متین و محکم بود که کمتر فردی می‌توانست به آن گوش فرا دهد و قانع نشود، مگر اینکه از پیش اراده‌ای در کار باشد.» البته «هادی حسینی» هم موافق با ایده او به تلاش‌های منسجم برخی اصولگرایان برای تغییر آرای خاکستری اشاره دارد و می‌‏گوید: «به نظرم رهروانی‌ها به اندازه دیگر اصولگرایان برای ماندن وزیر، مایه نگذاشتند. البته نیامدن آقای روحانی هم مزید بر علت شد.» بخش عمده‌ای از آمار ارایه‌شده از سوی وزیر به ماجرای بورسیه‌های غیرقانونی مربوط بود.
فیلم‌های فرجی‌دانا پخش نشد
در اتاق فرمان فیلم‌هایی برای نمایش از فضای ناآرام دانشگاه در دولت گذشته آماده بود، اما حسب صلاحدید و برای دوری از تنش‌زایی تصمیم بر این شد که هیچ فیلم و کلیپی از اتاق فرمان پخش نشود اما در مقابل آن انواع فیلم‌ و کلیپ‌ها و البته برخی مستندات از جمله نشریه‌های دانشجویی علیه فرجی‌دانا در مجلس به نمایش گذاشته شد. زاکانی و نقوی‌حسینی هر دو در جریان سخنرانی خود در مخالفت با وزیر علوم نشریات دانشجویی را به نمایندگان نشان می‌دادند. استنباط «نقوی‌حسینی»، سخنگوی ستاد سعید جلیلی این بود که این نشریه تصویری را با اشاره به وقایع دوران دفاع مقدس منتشر کرده و این توهین به ملت است. محمدحسن آصفری قصد داشت کلیپ سه دقیقه‌ای از سخنرانی محمدرضا خاتمی در مراسم 16آذر سال گذشته در دانشگاه تهران به نمایش بگذارد که بخش کوتاهی از این کلیپ در صحن علنی پخش شد و در ادامه علی‌اصغر زارعی برای استفاده بیشتر از وقت، خواست که پخش این کلیپ متوقف شود. بیژن نوباوه هم فیلمی حاوی گزارش‌هایی از صدای آمریکا و بی‌بی‌سی در مورد بورسیه‌های غیرقانونی در صحن علنی مجلس به نمایش گذاشت و رییس مجلس با بیان اینکه نباید حرف رسانه‌های بی‌ربط را اشاعه داد، خواستار توقف پخش این فیلم شد.
مردم می‌دانند پشت استیضاح وزیر چه نیتی است
کمی آن‌سوتر از حاشیه‌های فراوان روز گذشته در بهارستان، محمدرضا تابش در خروجی در اصلی مجلس به نقد استیضاح وزیر پرداخته و می‌گوید: «افکار عمومی بدون شک از آنچه رضا فرجی‌دانا به استناد آمار و مدارک، پیش روی صحن علنی مجلس گذاشت، راضی شده و مردم فهیم ما به‌خوبی می‌دانند که پس‌زمینه استیضاح چیست و چطور برخی نمایندگان با وجود پاسخ وزیر به تک‌تک ابهام‌ها هنوز بر سر رای خود باقی مانده‌اند. آنها وزیر را متهم به لجبازی می‌کنند در حالی‌که من چنین خصیصه را در برخی نمایندگان می‌بینم. معلوم نیست چه افرادی از تخاصم بیشتر مجلس و دولت سود می‌برند، آنهایی که سودای بازگشت به قدرت در سر دارند و این روزها شرمنده کارنامه سیاه هشت سال مدیریت محمود احمدی‌نژاد و کابینه او هستند.»
از میان 270نفر نماینده حاضر در صحن علنی 145نفر با استیضاح وزیر موافقت کردند، 15نفر رای ممتنع دادند و 110 نفر هم با استیضاح «دانا» مخالفت کردند تا سکان وزارتخانه، این بار در دوران سرپرستی به دست محمدعلی نجفی بیفتد.
دوپینگ لاریجانی اثر نکرد
لحظه‌های پایانی شمارش آرای استیضاح است و برخی خندان هستند، یکی از همین نمایندگان حمید رسایی است که ماجرای استیضاح و افتادن وزیر را حالا با گروکشی‌های شخصی‌اش با علی لاریجانی پیوند زده و در اقدامی تامل‌برانگیز روی برگه کاغذی نوشته: «دوپینگ لاریجانی جواب نداد.» و کاغذ را پیروزمندانه مقابل دوربین عکاسان قرار می‌دهد. در غیاب رییس‌جمهوری، مجید انصاری معاون پارلمانی رییس‌جمهور، محمدجواد ظریف، وزیرخارجه، مسعود سلطانی‌فر، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، علی طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رضا رحمانی‌فضلی وزیر کشور، بیژن زنگنه، وزیر نفت، علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، نوبخت، سخنگوی دولت و حمید چیت‌چیان، وزیر نیرو، دهقان وزیر دفاع و معصومه ابتکار، رییس سازمان محیط‌زیست ازجمله اعضای هیات دولت بودند که در جلسه استیضاح رضا فرجی‌دانا حضور به‌هم ‌رساندند. رضا فرجی‌دانا با خواندن یک بیت شعر، با تجربه 9ماه حضور در وزارت علوم خداحافظی کرد: «وفا کنیم، ملامت کشیم و خوش باشیم که در مرام ما کافریست رنجیدن»