برنامه دولت برای جنگ تحریمی 2 ساله

«بخشی از دلایل به وجود آمدن وضعیت فعلی، انتظارات است که ذیل بحث روانی قرار می‌گیرد و بخشی نیز محدودیت‌های منابع است، ولی به هر حال دولت باید اولویت‌های خود را به گونه‌ای تعریف کند که هیچ اولویتی از مردم در بخش ارز باقی نماند.»

کد خبر: ۲۱۹۳۲۶

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۷ - ۱۶:۰۲

خروج آمریکا از برجام ،نوسانات قیمت ارز ، گرانی افسار گسیخته برخی اقلام و نگرانی هایی که این مسائل بر بازار اقتصاد ایران برجای گذاشت، موجب شد که مجلس از بعد نظارتی و دولت از جایگاه اجرایی به دنبال اعمال راهکارهایی برای کاهش این فشار اقتصادی بر مردم باشند. راهکارهایی عملی برای حل بحرانی که اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهوری در جلسه غیرعلنی روز گذشته مجلس آن را به «جنگ‌اقتصادی» آمریکا علیه ایران تعبیر کرد. ناگفته نماند که طی چند ماه گذشته شاهد نوسانات و به هم ریختگی در بازار ارز، سکه، مسکن، خودرو و ... بوده ایم. آشفتگی و نوسانی که بخشی از آن ناشی از تصمیم ترامپ برای خروج از برجام، بخشی دیگر ناشی از اثرات روانی و نگرانی از آینده و تاثیرات تحریم های اقتصادی جدید علیه ایران است. مسئولیت بخش دیگری از این نابسامانی هم بر عهده عدم مدیریت صحیح تیم اقتصادی دولت در کنترل بازارهای مختلف است. البته بخش عمده این مشکلات را هم می توان به پای فرصت طلبانی نوشت که همچنان خود را در رقابت با دولت می بینند و با تحرکات نامناسب سعی دارند چوب لای چرخ دولت بگذارند تا با ناکارآمد کردن آن، زمینه را برای تغییر زودهنگام دولت دوازدهم فراهم کنند.

بنابراین در شرایطی که هر روز شاهد افزایش نرخ دلار، یورو، سکه ، خودرو، مسکن و حتی تاثیر منفی این افزایش قیمت ها بر کالاهای اساسی و اقلام مورد نیاز مردم هستیم، روز یکشنبه اسحاق جهانگیری معاون اول و محمود واعظی رئیس دفتر رئیس‌جمهوری و همچنین شریعتمداری وزیر صنعت و معدن دولت روحانی برای حمایت از لایحه تفکیک وزارت خانه‌ها به صحن علنی مجلس رفته بودند. لایحه‌ای که با اصرار دولت برای تفکیک وزارت‌خانه ها و انکار مجلس برای عدم تغییر شرایط فعلی ساختار دولت، به نتیجه نرسید و رای نیاورد. موضوعی که به قول محمود صادقی، نماینده مردم تهران در مجلس می توان از آن به عنوان نمونه عدم تعامل و همدلی مجلس و دولت نام برد. البته در این جلسه با توجه به حجم بالای مشکلات و دغدغه های اقتصادی مردم و حضور معاون اول و رئیس دفتر رئیس جمهوری در جلسه، برخی نمایندگان از رئیس مجلس درخواست کردند که برای مسائل اقتصادی از جمله افزایش قیمت‌ها جلسه غیرعلنی تشکیل شود.

جلسه غیرعلنی که پیش بینی نشده بود

علی لاریجانی درباره این موضوع توضیح داد: «ما در نظر داشتیم جلسه صبح یکشنبه را غیرعلنی برگزار کنیم اما وزیر مربوطه گرفتاری داشت و ما نتوانستیم جلسه را غیرعلنی برگزار کنیم؛ روز سه‌شنبه هم آقای جهانگیری مسافرت هستند. با هیات رئیسه مجلس مشورتی داشتیم تا با توجه به اینکه نمایندگان هفته سرکشی به حوزه انتخابیه را نیز در دستور دارند، به نحوی برنامه‌ریزی کنیم تا موضوع گرانی در دستور کار مجلس قرار گیرد.» رئیس مجلس اعلام کرد که بعد از بررسی رد لایحه اصلاح یک فوریتی بخشی از ساختار دولت جلسه را ختم و نشست غیرعلنی را آغاز خواهند کرد تا با حضور جهانگیری و وزرا موضوع مشکلات اقتصادی و گرانی را دنبال کنند. حدود 2:30 محمدعلی وکیلی، عضو هیات رئیسه مجلس در جمع خبرنگاران حاضر شد و به توضیح کلیاتی از این جلسه که در پشت درهای بسته به روی خبرنگاران تشکیل شد توضیحاتی را بیان کرد.

اقلام استراتژیک برای۲سال آینده تامین شده

این عضو هیات رئیسه مجلس از ارائه برنامه اقتصادی دولت در کارگروه مشترک سران قوا خبر داد و تاکید کرد: «با توجه به توضیحات معاون اول رئیس جمهوری، تمهیداتی برای مدیریت بازار ارز و دیگر بازارها اندیشیده شده است و در این جلسه نظر روسای کمیسیون‌های مرتبط مجلس نیز ارائه شد، همچنین دیدگاه ۵ نفر از نمایندگان که به قید قرعه انتخاب شده بودند بیان شد.» او افزود: «پس از آن رئیس مجلس جمع بندی و توصیه‌های خود را مطرح کرد و در مجموع، دیدگاه‌های دولت و مجلس پیرامون چگونگی برون رفت از شرایط فعلی به همدیگر نزدیک شد.» این نماینده اصلاح طلب مجلس با توجه به تلاش دولت و پیش‌بینی‌هایش برای وارد شدن آسیب کمتر به اقشار آسیب پذیر جامعه در این جنگ اقتصادی تاکید کرد: «در این جلسه گفته شد که برای اقشار آسیب پذیر پیش‌بینی‌هایی می‌شود و تاکید شد که نباید اقشار آسیب پذیر در نوسانات فعلی آسیبی را متحمل شوند، همچنین مشخص شد که خوشبختانه اقلام استراتژیک برای ۲ سال آینده به وفور تامین شده و نگرانی در خصوص مایحتاج عمومی وجود ندارد.» البته محمدرضا رضایی کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس هم با تاکید بر این نکته که « اگر دولت، مجلس و قوه قضاییه در برابر این جنگ اقتصادی بایکدیگر متحد و منسجم شوند می‌توانیم مشکلات را به خوبی پشت سربگذاریم»، به «ابتکار» گفت: «مردم تحت فشار اقتصادی هستند و در شرایط سخت اقتصادی باید به فکر دهک های پایین جامعه باشیم تا آسیب کمتری ببینند. به نظرم دولت می‌تواند با برنامه های حمایتی و مالی مثل افزایش یارانه اقشار پایین جامعه را مورد حمایت خود قرار دهد تا دراین بزنگاه اقتصادی آسیب و فشار کمتری را متحمل شوند.» همچنین غلامعلی جعفرزاده، دیگر نماینده تشریح کننده جلسه غیر علنی دولت و مجلس با تاکید بر این نکته که ما در جنگ اقتصادی قرار داریم و هدف دشمن خسته کردن و به ستوه آوردن مردم از مشکلات اقتصادی است، به «ابتکار» گفت: «ما درگیر جنگ اقتصادی هستیم که قطعا در عرصه های اقتصادی مردم ورود پیدا می‌کنند. آمریکایی ها چون نمی توانند به مسئولان جمهوری اسلامی فشار بیاورند، به دنبال اعمال فشار به مردم و خسته کردن آنها از شرایط فعلی هستند و نباید اجازه دهیم در این باره به مردم و خصوصا اقشار آسیب پذیر فشار زیادی وارد شود.» نماینده مردم رشت در خانه ملت تصریح کرد: « ما مسئولان باید سعی کنیم مشکلات مردم را به حداقل برسانیم و دشمن را ناامید کنیم. البته از طرفی مردم می‌بینند همه به دنبال نصیحت آنها هستند و این موضوع آنها را ناراحت و عصبانی می کند که به جای نصیحت راهکاری عملی و نتیجه بخش برای حل مشکلات و تنگناهای اقتصادی پیدا نمی‏شود.» همچنین محمود صادقی، نماینده مردم تهران در مجلس هم به سیاست های چندگانه ای که از سوی برخی برای حل مشکلات اقتصادی بیان می شود انتقاد کرد و به «ابتکار» گفت: « برخی به دنبال اعمال سیاست های ریاضتی در کشور هستند و معتقدند باید با این سیاست مشکلات را پشت سر بگذاریم در حالی که همیشه دراین موارد مردم سنگ زیرین آسیاب بوده اند و بیشترین فشارها به اقشار آسیب پذیر جامعه وارد شده است.» او افزود: «دولت باید با اعمال برنامه های حمایتی برای این اقشار مانع از سیاست هایی شود که فشار را به دوش مردم و اقشار ضعیف جامعه می اندازند.»

تلاش مجلس و دولت برای کاهش فشار اقتصادی بر جامعه

برخی از نمایندگانی درباره جلسه غیرعلنی مجلس و موضوعاتی که در این جلسه مطرح شد به «ابتکار» نکاتی را بیان کردند و تاکید داشتند که دولت برنامه مشخصی برای حل این مشکلات تدوین کرده است.آنها به مردم قول دادند که اگر دولت برنامه های تدوین شده اش را به دست مدیران اقتصادی لایق و کاردان بسپارد قطعا از این بحران اقتصادی یا به عبارتی «جنگ اقتصادی» سربلند بیرون می آییم بدون اینکه فشار زیادی به اقشار ضعیف جامعه وارد شود.

رضایی کوچی هم درباره تصمیمات دولت برای رفع مشکلات اقتصادی مردم به «ابتکار» گفت: «دولت برای حل مشکلات پیش آمده مصمم است و همه سازوکارها را در این جنگ اقتصادی به عهده گرفته است و حتی تصمیماتی که نیاز به پشتوانه حمایتی از رهبری دارد را گرفته است. دولت می کوشد این شرایط سخت را با خوبی پشت سربگذارد.» رئیس کمیسیون عمران همچنین با طرح این سوال که با تیم اقتصادی موجود دولت می تواند بر مشکلات فعلی فائق آید، تصریح کرد: «حقیقت ماجرا اینجاست که دولت برنامه ریزی و هدف گذاری درستی انجام داده است ولی اینکه با این تیم اقتصادی می تواند به نتیجه مطلوب برسد یا خیر جای سوال دارد و باید به فکر ترمیم تیم اقتصادی خود باشد.»

دولت باید تیم اقتصادی خود را ترمیم کند

او تاکید کرد: «دولت باید در بدنه اقتصادی خودش تغییراتی اعمال کند، چرا که افرادی که امروزه عهده دار مسئولیت اقتصادی دولت هستند افراد متناسب با این شرایط سخت نیستند و نیازمند افراد خبره و قدرتمند و صاحب فکر در این زمینه هستیم و دولت باید در این باره خودش زودتر وارد عمل شود.» محمود صادقی، عضو فراکسیون امید مجلس و یکی از نمایندگانی که در جلسه غیرعلنی روز یکشنبه صحبت کرده بود هم در گفت وگو با «ابتکار» از دغدغه نمایندگان و دولت برای حل مشکلات اقتصادی مردم سخن گفت. او به «ابتکار» گفت: «در این جلسه بر فرستادن پالس وحدت و همبستگی نه فقط به صورت شعار، بلکه به صورت عملی در بین سه قوه تاکید شد. این همبستگی باید در سطح کلان باشد ولی متاسفانه در خود دولت این انسجام را نمی‌بینیم و هر کدام از وزرات‌خانه‌های اجرایی ساز خودشان را می‌زنند. مشکل بعدی ما که در جلسه غیرعلنی هم به آن اشاره شد، وجود حجم فراوان نقدینگی است که در شرایط فعلی سم مهلکی است که هر روز از یک بازار به سمت بازار دیگر می رود و کل اقتصاد کشور را آلوده و درگیر کرده است.» صادقی همچنین افزود: « اولا کنترلی برای افزایش این حجم نقدینگی نداریم و عدم استقلال بانک مرکزی باعث دامن زدن به برخی انتظارات نامعقول شده است و مردم دنبال سودهای زودبازده و فوری هستند و حاضر نیستند سرمایه گذاری طولانی مدت داشته باشند.همین عدم اعتماد به آینده هم باعث می شود سرمایه گذاری برای آینده نداشته باشند و بازار اقتصادی با آشفتگی مواجه شود.» البته وکیلی، عضو هیات رئیسه مجلس در ادامه تشریح جلسه غیرعلنی صبح روز یکشنبه درباره این وضعیت بازار آشفته گفت: «برای مدیریت نابسامانی‌هایی که در حوزه ارز و بقیه بازارهایی که وجود دارد، مقرر شد تا دولت برنامه تفصیلی خود را در بخش‌های مختلف، به کارگروه مشترکی که با دستور مقام معظم رهبری با محوریت سران سه قوه تشکیل شده، جهت بررسی ارائه کند و در صورت نیاز قانونگذاری انجام شود.»

این عضو فراکسیون امید مجلس همچنین تصریح کرد: «بخشی از دلایل به وجود آمدن وضعیت فعلی، انتظارات است که ذیل بحث روانی قرار می‌گیرد و بخشی نیز محدودیت‌های منابع است، ولی به هر حال دولت باید اولویت‌های خود را به گونه‌ای تعریف کند که هیچ اولویتی از مردم در بخش ارز باقی نماند.»

نیازمند تقویت همکاری مجلس و دولت هستیم

البته صادقی هم با اشاره به تصمیماتی که در این باره در جلسه غیرعلنی گرفته شده است به «ابتکار» گفت: «قرار شد کمیسیون های ذی‌ربط خصوصا کمیسیون اقتصادی با دولت تعاملات بیشتری داشته باشند. البته تصور می‌کنم در حال حاضر خیلی همکاری بالایی بین مجلس و دولت وجود ندارد. دولت تلاش خاصی برای اقناع مجلس ندارد و مجلس هم چنین تلاشی برای تعامل بیشتر با دولت ندارد.» رئیس فراکسیون شفاف سازی و انضباط مالی با اشاره به لایحه تفکیک وزراتخانه ها که دولت موافق انجام آن بود ولی از سوی مجلس نسبت به آن موضع گیری وجود داشت و به نتیجه نرسید، این موضوع را به وضوح نمونه ای عملی برای عدم وجود هماهنگی و همدلی بین مجلس و دولت دانست.

راهکارهای عملی دولت برای مبارزه با جنگ اقتصادی تحمیلی

جعفرزاده هم با اشاره به نابسامانی در بازارهای مختلف طی چند ماه اخیر به «ابتکار» گفت: «متاسفانه یورو، دلار ، سکه ، مسکن و ... نسبت به روز قبل در حال تغییر است و اگر روزانه این افزایش قیمت پیش نیاید مردم متعجب می شوند چون همه اقناع شده اند که این رشد قیمت در شرایط فعلی طبیعی است، در حالی که این رشد غیر طبیعی است و باید برای حل آن راه حلی عملی پیدا کنیم.» این عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در ادامه اظهاراتش با «ابتکار» تاکید کرد:« در جلسه غیر علنی در مجموع تصمیمات خوبی گرفته شد و حتی اگر 50 درصد این تصمیماتی که در این جلسه گرفته شد اجرایی و محقق شود اتفاقات خوبی در حال رقم خوردن است. نتیجه همه تصمیماتی که در این جلسه گرفته شد این بود که باید جلوی افت ارزش پول ملی گرفته شود، جلوی افزایش قیمت کاذب دلار، یورو و سکه گرفته شود و قدرت خرید مردم افزایش یابد. همه این اتفاقات موضوعاتی عملیاتی است که محقق شدن آنها با کمک مسئولان قابل اجرا است.»

رئیس کمیسیون عمران مجلس هم گفت که برای این جنگ تحریمی اقتصادی فکری شده است و دولت راهکارهایی را پیش بینی کرده است ولی اگر آدم‌های مناسب و قوی اقتصادی برای اجرای این برنامه ها تعیین شوند و چیدمان این افراد به درستی انجام شود، می‌توانیم به سلامت کشور را از این بحران و شرایط خاص پیش آمده عبور دهیم.

زمزمه های استیضاح وزیر اقتصاد در مجلس

البته صادقی به نکته‏ای که اخیرا زمزمه های آن در مجلس و بیرون مجلس به گوش می رسد اشاره کرد و به «ابتکار» گفت: «طبیعی است وقتی دولت خودش برای تقویت تیم اقتصادی خود تحولی ایجاد نکند، مجلس دست به کار می شود. معتقدم تیم اقتصادی دولت نیاز به ترمیم دارد و این افراد کسانی نیستند که بتوانند در این شرایط حساس اقتصادی از پس مشکلات فعلی بربیایند.» البته او تاکید کرد که با توجه به توضیحاتی که جهانگیری در جلسه غیر علنی داده است؛ نشان می دهد دولت عزم جدی برای حل مشکلات اقتصادی کشور دارد. این نماینده تهران همچنین افزود: «ایشان در جلسه غیر علنی رئوس برنامه های دولت را بیان کرد؛ ولی فرصتی برای پرداختن به آنها نبود چرا که جلسه ای از پیش تعیین شده نبود که درباره آن مباحث جدی، از قبل تعیین شده باشد ولی در کل جلسه قابل قبولی بود.

البته وکیلی، عضو هیات رئیسه مجلس درباره بحث حضور رئیس جمهوری در مجلس درباره مشکلات اقتصادی در جمع خبرنگاران تاکید کرد: « در این باره در جلسه فوق صحبتی به میان نیامد. قرار بود سه‌شنبه هفته جاری وزرای مربوطه در مجلس حضور یابند ولی با حضور جهانگیری و وزرای مربوطه نیازی به حضور وزرا در آن جلسه نیست؛ اما اگر لازم شد که با حضور رئیس‌جمهوری جلسه‌ای تشکیل شود، به صورت طبیعی هیات رئیسه مجلس در زمان مقتضی تصمیمات لازم را اتخاذ خواهد کرد.»