آشنا: مهدوی‌کنی همه انتقادات را به جان خرید

مشاور رئیس‌جمهوری خطاب به دانشجویانی که در این مراسم حضور داشتند، گفت: چند نفر از شماها اسم کتابی به نام خاطرات مستر همفر را شنیده‌اید؟‌ چند نفر از شما دانشجویان آن را خوانده‌اید؟ چه تعداد از شماها فکر می‌کنید که آن را کامل خوانده‌اید؟

کد خبر: ۲۰۲۵۹۵

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۵:۱۰

مشاور رئیس‌جمهوری با تاکید بر اینکه مرحوم مهدوی‌کنی همه انتقادات و حملات را به جان خرید تا بتواند حل مسائل کند، گفت: دانشگاه امام صادق(ع)، دانشگاهی بود که مارکسیست را مارکسیست‌ها درس دادند و لیبرالیسم را لیبرال‌ها تدریس کردند و اقتصاد را کسانی که معتقد به اقتصاد بازار بودند برای دانشجویان درس دادند.

حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهوری در مراسم اختتامیه المپیادهای پژوهشی دانشگاه امام‌صادق(ع) که صبح امروز در این دانشگاه برگزار شد، اظهار کرد: دانشگاه امام‌صادق(ع) دارای یک سنت عمیق و ریشه‌دار آموزشی و پژوهشی است. سنتی که آن از تاریخ تشیع و تاریخ بنیانگذار مکتب فقهی شیعه یعنی امام‌صادق(ع) است.

وی خطاب به دانشجویان گفت: مجموعه کتاب‌هایی که درباره مکتب امام‌صادق(ع) است و همین دانشگاه هم آنها را منتشر کرده بخوانند. آزاداندیشی، گفت‌وگومداری و حضور همه افکار و عقاید و ادیان برای پیدا کردن حقیقت از ویژگی‌های مکتب امام‌صادق(ع) است.

مشاور رئیس‌جمهوری با بیان اینکه دانشگاه امام‌صادق(ع) آزاداندیشی را از طریق بخشنامه‌ها دنبال نمی‌کند، گفت: دانشگاه امام‌صادق(ع) دنباله‌رو مکتب امام‌صادق(ع) است و تاکنون هم این روش و سنت را ادامه داده است. همه فارغ‌التحصیلان دانشگاه امام‌صادق(ع) به این مکتب و سنت وفادار هستند و همواره نیز تولید و آماده‌سازی فقه و قواعد آن را انجام می‌دهند. اگر ما این مکتب و سنت را می‌پذیریم باید پاسخ‌های متناسب به نیازهای جوامع جدید خودمان بدهیم.

وی با اشاره به اینکه کار دانشگاه امام‌صادق(ع) در تولید فقه و پاسخ به جوامع بسیار دشوار است، افزود: دانشگاه‌های دیگر مانند دانشگاه امام‌صادق(ع) چنین رسالتی را برعهده نگرفتند و بسیاری از دانشگاه‌های ما وظیفه‌شان انتقال یافته‌های غربی به دانشجویان ایرانی آن هم بدون پذیرش مسئولیتی در قبال جامعه ایرانی یا حکمرانی در ایران بود.

آشنا ادامه داد: دانشگاه امام‌صادق(ع) و بنیانگذار آن یعنی مرحوم آیت‌الله مهدوی‌کنی همه انتقادات و اشکالات را به جان خرید تا بتواند حل مساله ‌کند. این دانشگاه منابع اصلی و مهمی برای تولیدات علمی خود دارد.

منابع مهم دانشگاه امام صادق(ع)

مشاور رئیس‌جمهوری در این‌باره اضافه کرد: دانشگاه امام‌صادق(ع) مطالعات اسلامی (نظریات و تجربیات اسلامی دوران حاکمیت اسلام)، مطالعه کرده و در این‌باره تولیدات زیادی انجام داده است. دانشگاه امام‌صادق(ع) و فارغ‌التحصیلان این دانشگاه چاره‌ای ندارد که به اسلام‌شناسی عمیق بپردازد.

آشنا افزود: بعد از مطالعات اسلامی، مطالعات مقایسه جهانی است که جزو منابع دانشگاه امام‌صادق(ع) قرار دارد. این دانشگاه هیچ‌گاه در خود و ذهن‌های فارغ‌التحصیلانش را بر مطالعات غربی و شرقی نبست. تلاش دانشگاه این بود که وسیع‌ترین نظریات و مطالعات غربی و شرقی را در دانشگاه برای دانشجویانش هضم کند، نه اینکه آنان را حذف کند. در این راه دانشگاه امام‌صادق(ع) از بهترین منابع غربی و اساتید استفاده کرد. این دانشگاه، دانشگاهی بود که مارکسیست را مارکسیست‌ها درس دادند و لیبرالیسم را لیبرال‌ها تدریس کردند و اقتصاد را کسانی که معتقد به اقتصاد بازار بودند برای دانشجویان درس دادند.

مشاور رئیس‌جمهوری تصریح کرد: یکی دیگر از منابع دانشگاه امام‌صادق(ع)، ایران‌شناسی بود زیرا مسئولان این دانشگاه می‌خواستند که دانشجویان و فارغ‌التحصیلان‌شان ایران و جای‌جای کشور را به خوبی بشناسند تا با ویژگی‌های حکمرانی در ایران آشنا شوند.

وی گفت: در آینده نه تنها اسلام‌شناسی، جهان‌شناسی بلکه ایران‌شناسی هم جزو کارها و سیاست‌های مهم دانشگاه امام‌صادق(ع) به شمار خواهد آمد. متاسفانه ما ایران را کم می‌شناسیم. هریک از ما به شهرستان و شهری تعلق داریم، اما همه‌جای ایران را نمی‌شناسیم. ما به امکانات، ضعف‌ها و ویژگی‌های شهرها و استان‌ها آشنایی نداریم؛ بنابراین خیلی سریع و صریح درباره مسائل اینچنینی قضاوت می‌کنیم، زیرا نمی‌شناسیم و نمی‌دانیم.

آشنا روش‌شناسی را یکی دیگر از منابع مهم دانشگاه امام‌صادق(ع) در تولیدات علمی و فقهی دانست و افزود: اگر نتوانیم روش‌شناسی متناسبی برای پیوند زدن میان نظریات و تجربیات اسلامی و نظریات و تجربیات جهانی و نظریات و تجربیات ایرانی برای حل مسائل امروز پیدا کنیم، همه دانش‌ها دانش‌های گسسته‌ای خواهد بود که فقط به درد درس‌ دادن، امتحان‌ گرفتن و دریافت مدرک می‌خورد.

وی تاکید کرد: ما نیاز داریم که از روش‌شناسی‌های اختصاصی دانشگاه امام‌صادق(ع) استفاده کنیم و به دنبال تولید باشیم. اگر به دنبال دانش و تولید جدید هستیم، روش‌شناس‌ها به ما آموختند که روش‌شناسی متناسب می‌تواند دانش جدید را تولید کند. دانشگاه امام‌صادق(ع) در یک کلام دانشگاه روش‌شناسی است؛ بنابراین باید روش‌شناسی امام‌صادقی پیدا شود. ما باید به دنبال روش‌شناسی‌های حل مساله بگردیم.

کتاب خاطرات مستر همفر

وی درباره این کتاب توضیح داد: کتاب خاطرات مستر همفر ترجمه‌های متفاوتی دارد. این کتاب مربوط به قرن 18 می‌شود که یکی از جاسوسان انگلیسی وارد سرزمین‌های شرقی می‌شود و گفته شده که او محمدبن عبدالوهاب را تربیت می‌کند و رشد می‌دهد و در نهایت تبدیل به رهبر می‌شود. من به میزان واقعیت این کتاب کاری ندارم، بلکه یک موضوع نظر من را نسبت به این کتاب جلب کرده است.

در این‌باره اضافه کرد: در آنجا به نقل از مستر همفر گفته می‌شود که روزی من را وزارت مستعمرات انگلیس احضار کرد و من در جلسه‌ای قرار گرفتم که در آن جلسه دیدم که تمام رهبران زنده‌ جهان عرب (حاکم اردن، حجاز، عمان و...) در آن نشست حضور دارند.

مشاور رئیس‌جمهوری ادامه داد: در آن جلسه همه حاکمان به مسائل اختلافی و اشتراکی فی‌مابین خودشان پرداختند. در آن جلسه مقام مسئولی از من خواست که از آنان درباره مسائل کشور خودشان سوال کنند. بعد از سوال من از حاکمان، آنها پاسخ‌هایی که من دوست داشتم را دادند. یعنی پاسخ آنها همان انتظاراتی بود که من از حاکمان داشتم.

آشنا افزود: مستر همفر از مقام مسئول جلسه درباره نمایش نشست توضیح خواست و او به وی گفت: ما اینها (حاکمان عرب) را از جوانی از طریق سیستم‌های اطلاعاتی و امنیتی خودمان رصد می‌کردیم و داده‌هایی را هم به آنها انتقال می‌دادیم. اطلاعات و داده‌های ما باعث شده است که حاکمان عرب در مسائل منطقه و کشور خودشان فرو بروند و با یکدیگر بحث و جدل داشته باشند. مستر همفر از مسئول وزارت مستعمرات انگلیس می‌پرسد که این مسائل به چه درد شما می‌خورد؟ آن مسئول به وی می‌گوید قدرت پیش‌بینی‌مان را افزایش می‌دهد.

مشاور رئیس‌جمهوری خطاب به دانشجویان دانشگاه امام‌صادق(ع) گفت: آیا شما فکر می‌کنید که این قدرت و تکنیک در سال 2018 تضعیف شده است؟ آیا شما فکر می‌کنید که انگلیس این تکنیک شکست‌خورده را کنار گذاشته است؟

آشنا ادامه داد: ما به شبیه‌سازی و ایفای نقش به مثابه حل مساله نیاز داریم؛ یک روش برای آموزش. اهمیت روش ایفای نقش در مطالعات سیاست‌گذاری عمومی هم باید دیده شود. شما می‌توانید مسائل واقعی کشور را به بحث بگذارید؛ برای اینکه دانشجویان و بالاتر از دانشجویان وارد مباحث جدی سیاستی شوند. به عقیده من، گفت‌وگوی سیاستی باید جایگزین مناقشه سیاسی شود. هدف از مناقشه سیاسی به دست گرفتن قدرت است؛ یعنی ما چه کار کنیم که قدرت را به دست بیاوریم؟

وی در ادامه گفت: بعضی‌ها می‌گویند دولت، ریاست جمهوری، مجلس، آن نهاد، این نهاد را به من بدهید و دیگر مسائل حل می‌شود. اما ما فرض بر این می‌گیریم که حکومت و دولت در اختیار شماست. به طور مثال، برای این سه مساله و سه مشکل چه راه‌حلی دارید که می‌خواهید رئیس دولت شوید و حکومت را به دست بیاورید. یعنی مردم، احزاب و رسانه‌ها از کاندیدای ریاست جمهوری باید این‌گونه سوال کنند که راه‌حل و سیاست‌شان برای این مشکلات چیست؟‌ به محض اینکه وارد سوال‌های جدی می‌شویم، پاسخ‌های بسیار غیرجدی دریافت می‌کنیم.

آشنا افزود: در مناقشه سیاسی، سیاست‌ورزان از اینکه پاسخ‌های صریح به سوالات جدی دهند، فرار می‌کنند، چرا؟ برای اینکه بر واقعیت مسلط نیستند. اما به نظر من در گفت‌وگوی سیاستی با طرح سوالات جدی، پاسخ‌های صریح و جدی دریافت می‌کنیم. چرا که کاندید ریاست جمهوری با برنامه‌هایش حکومت را به دست می‌گیرد نه با قیافه و خوش‌سخنی‌اش! نه اینکه بگوید من نوکر یا آقای مردمم.

وظایف دانشگاه امام صادق(ع)

مشاور رئیس‌جمهوری اظهار کرد: ممکن است برخی بگویند که این موارد و نکاتی که در اینجا گفتی چه ربطی به دانشگاه امام‌صادق(ع) دارد؟ زیرا دانشگاه امام‌صادق(ع) وظیفه تربیت کادرهای موردنیاز جمهوری اسلامی را بنا به تعریف برعهده دارد و همین‌که باید دانشگاه یک دانشگاه منتقد نسبت به وضعیت موجود باقی بماند. پس دانشگاه امام‌صادق(ع) هم آدم تربیت می‌کند و هم وظیفه نظارت را برعهده دارد. گذشت آن دوره‌ای که ما آدم‌هایی را تربیت کنیم که نتوانند حل مساله کنند. بنابراین دانشجویان و فارغ‌التحصیلان امام‌صادق(ع) بیکار خواهند بود اگر نتوانند حل مساله کنند.

آشنا یادآوری کرد: در گذشته به مرحوم مهدوی‌کنی به عنوان رئیس دانشگاه می‌گفتند که شما طرفدار آن آدم یا آن جناح هستید، اما مرحوم گفت: که ما طرفدار هیچ کسی نیستیم و بالاتر از دولت قرار داریم. فارغ‌التحصیل و استاد دانشگاه امام‌صادق(ع) باید انتقاد مشورتی با دولت داشته باشد. این موضوع با آن فارشغ‌التحصیل و استاد دانشگاه امام‌صادق(ع) فرق دارد که در یک مناظره حضور می‌یابد و جامعه علمی او را وابسته به یک جناح می‌دانند.

در پایان این مراسم از منتخبان المپیادهای پژوهشی دانشگاه امام‌صادق(ع) تقدیر و قدردانی شد.