ژن‌ها پس از مرگ فعالند!

گروهی بین‌المللی از محققان با بررسی نمونه‌های به دست آمده از اجساد نشان دادند برخی از ژن‌ها پس از مرگ فعال‌تر می‌شوند، یافته‌ای که علاوه بر کمک به دانشمندان حوزه‌های مختلف علمی،‌ می‌تواند به عنوان ابزاری در تحقیقات پلیسی و قضایی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

کد خبر: ۲۰۲۱۲۹

تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۹:۰۰

درون سلول‌های بدن انسان، حیات تحت تاثیر قدرتمند ژن‌ها جریان دارد، خروجی فعالیت ژن‌ها نیز تحت کنترل طیفی از محرک‌های خارجی و داخلی است. درک فعالیت‌ ژن‌ها می‌تواند دیدگاهی عالی را از عملکرد یک سلول، بافت یا اندام، در زمان سلامت و بیماری ایجاد کند. ژن‌ها درون DNA موجود در سلول‌ها محبوسند و زمانی که روشن می‌شوند،‌ رونویسی RNA آغاز می‌شود. بخشی از RNA به صورت مستقیم فرایند‌های درون سلول را کنترل می‌کنند، اما بیشترین بخش RNA به الگویی برای پروتئین‌ها تبدیل می‌شود.

دانشمندان معمولا برای درک آنکه درون سلول‌های بدن انسان چه رخ می‌دهد،‌ رونوشت‌های RNA را برسی می‌کنند،‌روندی که به تحلیل ترنسکریپتومیک شهرت دارد. اما به دست آوردن نمونه برای انجام این تحلیل بسیار دشوار است. از این رو دانشمندان برای انجام آن به نمونه‌های برداشته شده از بدن انسان پس از مرگ رو آورده‌اند. مطالعه روی این نمونه‌های پس از مرگ علاوه بر اینکه می‌تواند دریچه‌ای مهم به سوی فعالیت‌های درون بدن باز کند، می‌تواند آنچه در دوران حیات در بدن رخ می‌دهند را نیز آشکار سازد.
با این‌همه این نمونه‌ها به ندرت از بدنی که به تازگی بی‌جان شده به دست می‌آیند و همین موضوع کهنه بودن نمونه‌ها و قابل استناد بودن آنها بود که محققان موسسه علوم و فناوری بارسلونا را وادار به بررسی این نمونه‌ها از زاویه‌ای دیگر ساخت. در این پروژه محققان با استفاده از نسل جدید توالی‌سنجی mRNA توالی ژنتیکی نمونه‌های به دست آمده از بدن مردگانی که ۲۴ ساعت از مرگ آنها می‌گذشت و همچنین نمونه‌های خونی این افراد که پیش از مرگشان گرفته شده بود،‌استفاده کردند و با نتیجه‌ای شگفت‌انگیز مواجه شدند.
محققان مشاهده کردند برخی از ژن‌ها پس از مرگ فعال می‌شوند و این به آن معنی است که پس از مرگ سلول‌ها در سطح ایجاد رونوشت‌‌های RNA به فعالیت خود ادامه می‌دهند. اگرچه دلیل حقیقی فعال باقی ماندن ژن‌ها پس از مرگ هنوز مشخص نشده‌است اما دانشمدان احتمال می‌دهند این اتفاق به واسطه تغییر ناگهانی محیط تحت تاثیر توقف جریان خون و کمبود اکسیژن رخ می‌دهد. با این همه درک بهتر دلیل وقوع این پدیده می‌تواند در تحقیقات آینده جنایی به ابزاری کلیدی تبدیل شود. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ nature منتشر شده است.